"André" (Contén)

PERSOEIRO

Rei de Grecia (1917-1920), fillo de Constantino I, a quen sucedeu cando foi deposto polos aliados (1917). Nomeou Primeiro Ministro a Venizelos e aprobou a entrada de Grecia na Primeira Guerra Mundial. Polos tratados de Neuilly (1919) con Bulgaria e de Sevres (1920) con Turquía, Grecia aumentou o seu territorio. Mustafá Kemal non aceptou este último tratado e principiou a guerra contra Turquía.

PERSOEIRO

Rei de Iugoslavia (1921-1934), fillo de Pedro I Karadjordjevic de Serbia. Na Primeira Guerra Mundial loitou contra Austria-Hungría. No 1921 converteuse en Rei do novo reino de serbios, croatas e eslovenos. Promulgou unha constitución que favorecía a Serbia, o que provocou enfrontamentos entre serbios (centralistas) e croatas (federalistas), que culminaron no 1928 co asasinato do líder croata Radic. O Rei aproveitou a situación para implantar un réxime ditatorial (1929). Ese mesmo ano cambiou o nome do reino polo de Iugoslavia e aboliu as unidades históricas. No exterior cooperou cos checos e cos romaneses no Pequeno Acordo e mantivo relacións cos outros estados balcánicos. Morreu nun atentado perpretado por nacionalistas croatas. Sucedeuno o seu fillo Pedro II.

PERSOEIRO

Rei de Polonia (1501-1506). Da liñaxe real dos Jagiello, era fillo de Casimiro IV. Foi Gran Duque de Lituania (1492-1506), país que se uniu a Polonia. Concedeulle á nobreza o privilexio segundo o cal o rei non podía promulgar ningunha lei sen o consentemento da Asemblea Lexislativa.

PERSOEIRO

Tsar de Rusia (1801-1825). Participou no asasinato do seu pai, Paulo I e iniciou unha política constitucionalista e ilustrada (Consello de Ministros, reforma do ensino, etc). No 1805 entrou na terceira coalición contra Francia, pero os seus exércitos foron derrotados en Austerlitz (1805), Eylau e Friedland (1807); firmou a paz en Tilsit (xuño 1807) e en Erfurt (outubro 1808), comprometéndose a manter o bloqueo contra Gran Bretaña e a loitar contra Austria. Continuou a guerra contra Turquía, interveu en Persia (1808) e ocupou Finlandia (1809). Violou os acordos de Erfurt ante a ameaza do imperialismo francés. A campaña de Rusia, que parecía un grande éxito francés, acabou nunha desfeita. En 1813 o Tsar foi proclamado “campión” da Europa unida contra Napoleón: venceuno en Leipzig (1813) e entrou en París (1814). No Congreso de Viena opúxose a Metternich e propugnou unha especie de statu quo ante, que tivo éxito despois dos Cen Días de Waterloo (1815). A etapa pietista do seu goberno...

PERSOEIRO

Rei de Serbia (1889-1903), fillo e sucesor de Milan I de Serbia, que abdicou. Ao chegar á maioría de idade (1893), anulou a Constitución do 1888 e intentou fortalecer o absolutismo, pero chocou coa oposición popular. Foi asasinado por un grupo de oficiais dirixido por Dmitrijevic. Foi tamén o derradeiro representante da dinastía Obrenovic e sucedeuno Pedro I de Serbia, da dinastía Karadjordjevic.

PERSOEIRO

Papa (105-115) que morreu decapitado na persecución do Emperador Adriano. A súa festa celébrase o 3 de maio.

PERSOEIRO

De nome Anselmo de Baggio e de orixe milanesa. Foi elixido Papa (1061-1073) e escolleu como conselleiros a Pedro Damián e Hildebrando. Tivo que se enfrontar co Antipapa Honorio II. Promoveu as primeiras cruzadas -denominadas precruzadas- contra os árabes en Sicilia e en terras catalanas, para tomar Barbastro (1064), sen grande éxito, xa que a cidade volveu a mans de Mudáffar de Lleida no ano seguinte.

PERSOEIRO

Tsar de Rusia (1855-1881). Sucedeu a Nicolao I e puxo fin á Guerra de Crimea (1856). Tentou unha tímida liberalización que repercutiu nos feitos posteriores de Rusia. No 1861 liberou os servos e expropiou os nobres; a reforma realizouse utilizando institucións tradicionais como o mir. Realizou reformas na administración: creación de asembleas locais (zemstvo), reforma da xustiza, modificación do ensino e institución do servizo militar obrigatorio (1874). Coa insurrección de Polonia e o intento de rusificar o país, acabou o período de reformas. A nobreza polaca foi considerada responsable da insurrección e en Polonia as terras foron repartidas entre os campesiños. A política exterior de Gorcakov baseouse no paneslavismo. Dende 1859 os rusos atacaron o Cáucaso e conquistaron o Daguestán, para comezar as exploracións petroleiras de Bakú. No 1860 foi fundada Vladivostok e comezou a conquista do Turkestán. A causa do fracaso das reformas e da política paneslavista, desenvolveuse...

PERSOEIRO

Chamado Ronaldo Bandinelli, foi Papa dende 1159 a 1181. Xurista recoñecido (do que se conservan os Stromata, comentarios ao Decretum Gratiani), cando era Cardeal defendeu a autoridade do papa por riba do emperador, actitude frecuente entre a xerarquía eclesiástica do século XII xa defendida por Xelmírez. Por este motivo, Federico Barbarrubia opuxo á súa elección pontificia tres antipapas, dos que o máis importante foi Víctor IV. Despois dunha serie de incidentes, Alexandre III exiliouse en Francia; percorreu toda a Lombardía e despois de dezaoito anos de loita venceu, xuntamente coa Liga Lombarda de cidades, a Barbarrubia en Legnano (1176) e obrigouno a asinar a paz en Venecia (1177). Tivo dificultades graves con Enrique II Plantagenet de Inglaterra polo asasinato do Arcebispo Tomas Becket, que canonizou (1173). Chegado a Roma, o Antipapa Calixto III tivo que someterse a el. En 1179 reuniu o Concilio de Letrán (XI ecuménico), que regula a elección pontificia e reprimiu...

PERSOEIRO

Tsar de Rusia (1881-1894), segundo fillo de Alexandre II. En 1886 casou con Dagmar (María Fiodorovna), filla de Cristián IX de Dinamarca. Inaugurou unha etapa de afastamento de Europa, de intransixente autocracia e renunciou a toda reforma política e social. A prensa foi controlada (1881) e as universidades perderon a súa autonomía (1884). Desde 1887 obstaculizouse o acceso á escola das clases inferiores. Alexandre seguiu a política de rusificación (en Polonia, en Finlandia e nas provincias do Báltico) e proseguiu a expansión de Rusia cara a Asia Central. Completou a conquista do Turquestán, do oasis de Merv (1884) e das rexións de Fergana e Pamir (1893). Construíu o ferrocarril transcaspiano (1883-1886) e comezou o transiberiano (1891-1904). Continuou na Liga dos Tres Emperadores (1881) e asinou con Bismarck unha alianza xermano-rusa no 1887.

PERSOEIRO

Rei (103-176 a C) e gran sacerdote asmoneo. Sucedeu ao seu irmán Aristóbulo I. Expandiu os seus dominios ata a costa de Palestina. Reprimiu violentamente a primeira revolta dos fariseos contra os asmoneos (feito que orixinou, posiblemente, a seita dos esenios).

PERSOEIRO

Príncipe de Serbia (1842-1858), fillo de Xurxo I de Serbia. Foi oficial do exército ruso. No 1842 substituíu a Miloš Obrenović como príncipe de Serbia. Durante o seu reinado consolidouse o principado e o réxime apoiouse nos funcionarios, na policía e no exército. Ilya Garachanin agrandou os territorios de Serbia, pero o príncipe (ás veces favorable a Austria e outras a Rusia) foi deposto (1858) pola Skupstina (Asemblea Nacional), que devolveu a Milos ao trono. No 1871, foi acusado de participar no asasinato de Miloš Obrenović, pero foi absolto.

PERSOEIRO

Gran Duque de Novgorod e de Vladimir, fillo de Iaroslau II. Salvou as súas terras combatendo contra os suecos (1240) a rentes do río Neva (o que lle vale o alcume Nevski), preto da futura San Petersburgo, e contra os cabaleiros da Orde dos Portaespada, vencendo a ambos, para adoptar unha política de defensa e submisión verbo dos mogois. Considerado salvador da ortodoxia, venérase como santo pola Igrexa Oriental. Cando o Tsar Pedro o Grande funda a cidade de San Petersburgo (1703), conságralle un mosteiro e convérteo en santo nacional e dinástico de Rusia. Recibe culto nos países eslavos; a Catedral de Sofía (Bulgaria) ten a súa advocación.

PERSOEIRO

Emperador romano (222-235 d C); curmán e sucesor de Heliogabalo. Atribúenselle as reformas que consolidaron o poder do Senado, no que creou unha especie de consello de rexencia formado por dezaseis senadores; así mesmo, reformou o cursus honorum nos graos intermedios e atribuíu aos prefectos do pretorio a dignidade senatorial. Iniciou unha serie de reformas xurídicas, financeiras (tentou reducir os gastos do exército) e sociais (introdución da protección social e da beneficiencia). Partidario do sincretismo relixioso, mantivo os seus privilexios aos xudeus e tolerou o Cristianismo. O alzamento dos sasánidas no Oriente obrigouno a loitar contra Ardacher I (232). Trasladouse ao Rin para negociar cos pobos xermánicos (234), pero foi asasinado polos seus lexionarios nunha revolta militar dirixida polo oficial tracio Maximino.

PERSOEIRO

De nome Petros Filargos, exerceu como Papa dende 1409 ata 1410; foi considerado Antipapa polos canonistas. Resultou elixido Papa polo Concilio de Pisa, que pretendía acabar co Cisma de Occidente. Os dous papas que o concilio depuxera anteriormente, non se someteron ás decisións que nel se tomaran e o cisma converteuse en tricéfalo. Martiño o Humano non recoñeceu o novo Papa e mantivo a súa obediencia a Bieito XIII (Pedro de Luna). O seu nome permaneceu no anuario pontificio ata 1947.

PERSOEIRO

De nome Roderic de Borja, foi Papa dende 1492 ata 1503. Pertencía a unha familia da pequena nobreza valenciana e era sobriño materno do Papa Calixto III. Destinado á carreira eclesiástica, antes de cumprir os 16 anos xa lle concederan un beneficio en Xàtiva e unhas coenxías en Segorbe (Castelló). Doutorouse en Dereito Canónico en Boloña (1456) e canda o seu tío ascendeu ao Pontificado cardeal-diácono. Foi titular ou administrador das mitras de Girona, València, Cartagena, Albano, Mallorca e Eger, entre outras. Probablemente, ordenouse sacerdote no 1458 ou no 1459. Designado por Calixto III vicechanceler da Igrexa no 1457, conservou o cargo sen interrupción baixo Pío II, Paulo II, Sixto IV e Inocencio VIII. Durante a súa etapa de cardeal, interveu na conclusión da Guerra Civil do Principado e legalizou o matrimonio fraudulento de Fernando II e de Isabel de Castela, aos que lles deu o apelativo de Reis Católicos (1496). No 1492 foi elixido Papa. Atribúenselle polo menos dez fillos....

PERSOEIRO

De nome Fabio Chigi, foi Papa dende 1665 ata 1667. Fixo rematar a construción da columnata vaticana de Bernini e do altar da Confesión. Interveu na cuestión xansenista e permitiu algúns dos denominados “ritos chineses”.

PERSOEIRO

Benedictino francés. É autor do Traité générale des horloges (Tratado xeral dos reloxos, 1734), primeiro tratado francés da especialidade.