"ERS" (Contén)

CIDADES

Cidade da provincia de Utrecht, Países Baixos, á beira do río Eem (101.974h [1991]). Lugar de veraneo. Torre de Nôtre Dame, dos ss XV-XVII.

PERSOEIRO

Mariscal británico e barón de Amherst. Xefe das forzas británicas en Canadá, rematou a súa conquista coa toma de Louisbourg (1758) e de Montreal (1760). Foi Gobernador xeral deste país e, xa en Gran Bretaña (1763), Comandante en xefe do exército.

LAGOS

Lago de Alemaña, nos contrafortes setentrionais dos Alpes de Baviera. O Ammer apórtalle ao lago as augas procedentes dos Alpes, e como emisario ten ao Amper, afluente pola esquerda do Isar.

PERSOEIRO

Xeneral polaco. Foi prisioneiro dos soviéticos entre 1939 e 1941. En virtude do acordo soviético-polaco foi, durante a Segunda Guerra Mundial, Comandante en Xefe das tropas polacas e combateu contra Rommel no N de África (1942) e en Italia (Cassino, 1943). Escribiu unhas memorias.

PERSOEIRO

Escritor alemán nacionalizado suízo e un dos fundadores do Grupo 47. Escribiu novelas e narracións de moito éxito, sobre todo a autobiografía Die Kirschen der Freiheit (‘As cereixas da liberdade’) e a novela Sansibar oder der letze Grund (‘Zanzíbar ou o último fundamento’), que constitúe unha crítica do totalitarismo.

PERSOEIRO

Novelista, poeta, comediógrafo e contista danés. De familia moi humilde, aos 14 anos trasladouse a Copenhaguen, onde conseguiu espertar o interese dos persoeiros do país. Cultivou narrativa, poesía e teatro. Ademais, escribiu a autobiografía Mit livs eventyr (‘A aventura da miña vida’) en 1855, impresións de viaxes como I Spanien (‘España’) en 1863, e varias series de contos marabillosos Eventyr (‘Aventuras’) entre 1835 e 1872. Ao inspirarse en relatos e lendas nórdicas, os seus contos caracterízanse pola súa imaxinación, humor e sensibilidade que os converteu en clásicos da literatura infantil.

PERSOEIRO

Escritor noruegués. É autor, entre outras novelas, de I Cancelliraadens dage (‘As xornadas dun conselleiro da chancelería’, 1897), na que narra a crise das clases dirixentes do seu país, e de Mod Kveld (1900), influída polo Romanticismo alemán. A súa prosa, de gran claridade, sitúao coma un dos grandes mestres da literatura noruega moderna.

PERSOEIRO

Escritor dinamarqués. De orixe humilde e formación autodidacta, estableceuse na RDA en 1949. A súa obra literaria, composta de novelas e narracións autobiográficas, reflicte a situación do proletariado. Entre as novelas cómpre mencionar Pelle Erobreren (‘Pelle o Conquistador’), escrito entre 1906 e 1910, e Morten hin Rode (‘Martiño o Rubio’), publicada en 1945. Deixou libros de viaxes e de ensaio; destaca na narración curta.

PERSOEIRO

Escritor arxentino. É autor dunha notable Historia de la literatura hispanoamericana (1954) e de estudos literarios como Ensayos (1946), La crítica literaria contemporánea (1957) e Teoría y técnica del cuento (1979), entre outros. Dedicouse tamén á narrativa, con obras como Fuga (1953), La sandía y otros cuentos (1969), El leve Pedro (1976) e El milagro y otros cuentos (1985).

PERSOEIRO

Historiador económico escocés. É autor de An Historical and Cronological Dedution on Trade and Commerce (‘Unha dedución cronolóxica e histórica do comercio’), que foi empregada dende 1762 polos economistas clásicos ingleses.

PERSOEIRO

Físico norteamericano. En 1930 comezou un estudo exhaustivo das partículas ionizadas producidas polos raios cósmicos. Mediante unha cámara de Wilson observou en 1932 a existencia efectiva do positrón, partícula definida teoricamente por Dirac pero non observada ata ese momento. Con este descubrimento acadou o Premio Nobel de Física no ano 1936, que compartiu co seu colega Victor F. Hess.

PERSOEIRO

Xeólogo escocés. Estudiou a dinámica das fallas, as intrusións ígneas, a alineación dos xistos e o vulcanismo; e deu unha primeira explicación das liñas de Becke, importante método da óptica mineral.

PERSOEIRO

Pastor escocés, xefe dunha loxia de francmasóns. Redactou as constitucións da francmasonería en The Constitutions of Free-Masons (1723) e publicou Royal genealogies (Xenealoxías reais, 1732).

PERSOEIRO

Economista e empresario agrícola escocés. Na súa obra Essays Relating to Agriculture and Rural Affairs (Ensaios relacionados coa agricultura e os asuntos rurais, 1775), definiu a teoría da renda diferencial da terra.

PERSOEIRO

Soprano norteamericana considerada, no repertorio italiano, a sucesora de J. Sutherland. Debutou, por vez primeira, no New York City Opera (1978) e axiña se converteu nunha cantante de proxección internacional.

PERSOEIRO

Realizador e crítico cinematográfico inglés. Foi o principal promotor e teórico do free-cinema. Iniciouse no cinema coa realización de documentais, nos que xa apuntaba unha decidida vontade testemuñal e crítica. En 1957 realizou o transcendental Every Day except Christmas (‘Todos os días agás Nadal’), obra básica do free-cinema. Con If (‘Se’,1969) gañou a Palma de Ouro do festival de Cannes dese mesmo ano. Tamén dirixiu Lucky Man (‘Home afortunado’, 1973) e The Whales of August (‘As baleas de agosto’,1987).

PERSOEIRO

Contralto norteamericana. O seu repertorio comprendía tanto negro-espirituais coma obras dos románticos alemáns. Foi a primeira cantante afroamericana admitida no Metropolitan Opera House de Nova York (1955).