"An" (Contén)

1. chaparena.

2. Inxestión de gran cantidade de comida ou bebida.

ILLAS

Illa pequena do Mar Cantábrico, situada entre a punta Niño do Corvo e a ría de Ribadeo, pertencente á parroquia de Vilaselán (Ribadeo).

1. Que se mostra tranquilo, despreocupado ou satisfeito.

2. Que é gordo e barrigudo.

3. ollomol.

4. Peixe teleósteo que pode acadar os 30 cm de longo. Presenta un corpo alongado e algo comprimido, a lonxitude do fociño é pouco maior ca o diámetro ocular e ten ollos de tamaño medio co espazo interorbital delgado. Ten os raios da aleta dorsal fortes e o terceiro ou cuarto maior ca os outros, aletas pectorais falciformes e aleta anal escotada. Ten cor rosa nacarada, algo máis escura no dorso, cos flancos prateados e abrancazados na rexión ventral, cunha mancha escura na base das aletas pectorais que ao igual ca o resto de aletas son de cor rosa carne. Vive en fondos areosos e lamacentos en cardumes. A alimentación é omnívora pero principalmente carnívora a base de invertebrados bentónicos, pequenos peixes e crustáceos.

PERSOEIRO

Mártir. Orixinario de Perpignan segundo unha lenda, morreu degolado durante a persecución de Diocleciano, despois de que o Papa Cornelio o convertese ao cristianismo. Como modelo de inocencia e pureza invocábase antigamente contra os falsos testemuños. En Galicia, invocábase para buscar traballo (“San Pancracio, saúde e traballo”) e moi recentemente estendeuse a crenza de que axuda nos xogos de azar e nos negocios. Na iconografía represéntase como un rapaz novo, que viste túnica curta e cinxida e porta a palma do martirio e a espada da degolación. A súa festividade celébrase o 12 de maio.

1. Enzima do zume pancreático.

2. Mestura de fermentos producidos polo páncreas; os principais son a tripsina, a lipase e a amilase.

1. Inflamación aguda ou crónica do páncreas.

2. Pancreatite causada sobre todo por litíase biliar ou por alcoholismo, pero que tamén se pode observar despois de intervencións cirúrxicas dixestivas, en casos de hiperlipemia, de hiperparatiroidismo, dalgunhas infeccións, de traumatismos e tras a inxestión de certos medicamentos. Clinicamente destaca por unha dor abdominal intensa, moitas veces irradiada á esquerda e acompañada de náuseas e vómitos. Pode presentar tamén febre, un grao variable de itericia, parálise intestinal e, ás veces, un cadro de choque. As principais complicacións que poden xurdir son os pseudoquistes, os abscesos e a necrose da graxa do tecido subcutáneo. No sangue pódese atopar de forma característica un aumento na concentración de amilases e lipases.

3. Pancreatite producida por causas semellantes ás da pancreatite aguda, pero de curso máis lento, que se manifesta ás veces con accesos agudos (sobre todo a causa do alcohol). Segundo progresa a doenza mingua a capacidade funcional do páncreas, que segrega poucos enzimas, comezan a aparecer esteatorrea e creatorrea, e finalmente instáurase unha síndrome de mala absorción.