"Arlés" (Contén)

PERSOEIRO

Poeta e gramático. Foi un dos principais promotores da normalización ortográfica no País Valencià, á vez que contribuíu a divulgar a doutrina gramatical de P. Fabra. En 1919 publicou o folleto El valencià a les escoles e en 1921 lanzou o manifesto Pro Associació Protectora de l’Ensenyança Valenciana. Da súa produción poética destaca Els bes als llavis (1934), na prosa La Dragomana dels déus (1920) e no ensaio Elogi de la prosa (1928) e Elogi de la vagància (1937). Director do Centre de Cultura Valenciana, tras a contenda civil a súa obra volveuse máis tradicional e austera, como El fang i l’esperit (1951). Publicou unha Gramàtica valenciana (1951).

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Tarragona, Catalunya, situado ao S do delta do Ebro (11.572 h [2001]). A economía baséase na agricultura, para a que se recuperou os solos salgados do delta, a explotación das salinas, a pesca e o turismo.

PERSOEIRO

Debuxante. Debuxou tiras cómicas para numerosos xornais, entre as que destacou Li’l Folks, que distribuíu a partir de 1950 o United Features Syndicate baixo o nome de Peanuts, e a tira protagonizada por Charlie Brown e o seu can Snoopy.

FILOSOFOS

Filósofo e xurista francés, barón de La Brède e de Montesquieu. Coñecido como Montesquieu. Estudou dereito en Bordeos e foi conselleiro no parlamento en 1714, entidade que presidiu en 1716. En 1721 publicou Lettres Persanes e en 1734 realizou o seu tratado fundamental, L’esprit des Lois, onde recolleu documentos e procesos xudiciais sobre os fundamentos da monarquía francesa, estudos xurídicos e históricos, exemplificados cunha crítica penetrante. A súa síntese sociolóxica esténdese aos países de Oriente, e soamente se viu limitada polos coñecementos da súa época. Fixo distinción entre tres formas de goberno: monárquica, republicana e despótica. Desta tríade, tentou a elaboración da noción de virtude política e afondou no estudo dos problemas da liberdade política. A partir de aquí elaborou a doutrina de separación de poderes fundamentais do Estado (lexislativo, executivo e xudicial), doutrina que se introduciu na praxe institucional de todas as nacións civilizadas.

PERSOEIRO

Fisiólogo inglés. Estudou na University of Cambridge e na de Berlín. Profesor en Londres, Liverpool e Oxford, formulou a lei da inervación recíproca, introduciu termos técnicos e estableceu unha clasificación dos órganos sensoriais. Recibiu o Premio Nobel de Medicina (1932), compartido con E. D. Adrian, polos seus descubrimentos relacionados coas funcións das neuronas.

PERSOEIRO

Historiador e economista suízo. Defensor da intervención estatal nos asuntos económicos, foi precursor da política social en prol dos traballadores.

PERSOEIRO

Compositor e pedagogo musical. Profesor no Royal College of Music, compuxo a ópera The Canterbury Pilgrims (1884), a obra coral The Revenge (1886) e numerosas cancións.

PERSOEIRO

Pintor. Estudou con B. West en Londres, onde recibiu a influencia de J. R. Reynolds e T. Gainsborough. Destacan os seus retratos de Washington, Reynolds e Matilde Stoughton.

PERSOEIRO

Matemático suízo. Fixo investigacións en óptica, mecánica, ecuacións diferenciais e enunciou un famoso teorema sobre as raíces das ecuacións alxébricas.

PERSOEIRO

Escritor. Baixo un romanticismo militante, deu a coñecer The Triumph of Time (1862) e baixo as normas da traxedia grega Poems and Ballads (1871), Songs Before Sunrise (1871) e Tristram of Lyonesse (1882), a súa obra capital. Destacaron tamén as traxedias da triloxía Chastelard (1865), Bothwell (1874) e Mary Stuart (1881), así como as novelas Love’s Cross-Currents (1905) e Lesbia Brandon (1952), e os estudos literarios Essays and Studies (1875) e Miscellanies (1886).

PERSOEIRO

Político inglés, conde e duque de Shrewsbury. Participou na revolución de 1688, que expulsou aos Stuart e entronizou a Guillerme III de Orange-Nassau. Secretario de Estado en diversas ocasións e gobernador de Irlanda, foi un dos xefes dos whigs, aínda que máis tarde rompeu con eles e, en 1710, pasou ao grupo tory.

PERSOEIRO

Político e diplomático, príncipe de Benevento e duque de Talleyrand. Foi bispo de Autum en 1788 e deputado aos Estados Xerais un ano máis tarde. Entre 1797 e 1799, foi ministro de Asuntos Exteriores e participou no golpe de estado do 18 brumario. Colaborou inicialmente con Napoleón pero, en 1814, caído este, foi nomeado xefe do goberno provisional que instaurou Luís XVIII. Despois dos Cen Días foi presidente do consello de ministros, pero perdeu as eleccións e tivo que dimitir.

PERSOEIRO

Xeógrafo. Presidente da comisión de climatoloxía da Organización Meteorolóxica Mundial (OMM), estruturou unha clasificación dos climas e interesouse pola evapotranspiración das plantas para delimitar as achegas de auga necesarias do solo.

PERSOEIRO

Político, pensador e escritor, señor de Tocqueville. Deputado (1839-1848) e ministro de Asuntos Estranxeiros (1848), foi un dos teóricos principais do liberalismo político. Defendeu a democracia como motor da nivelación social. Destacan as obras Du système pénitentiaire aux États Units et son application en France (1835-1840) e L’Ancien Régime et la Révolution (1856).

PERSOEIRO

Físico estadounidense. Estudou electrónica cuántica, a estrutura molecular e nuclear, e radioastronomía. En 1954 inventou o máser, feito polo que recibiu o Premio Nobel de Física (1964), compartido con N. G. Basov e A. M. Prokhorov.

PERSOEIRO

Político e agrónomo inglés, vizconde de Townshend. Formou parte dos whigs, foi embaixador nas Provincias Unidas (1709-1711) e ministro de Asuntos Estranxeiros (1721-1730). En1730 abandonou a política e retirouse ás súas posesións en Norfolk, onde aplicou os novos sistemas agrarios holandeses como a rotación de cultivos, a utilización de fertilizantes, o peche de campos ou a supresión do barbeito.

PERSOEIRO

Poeta belga. Considerado como un dos máximos representantes do movemento simbolista no seu país, publicou Entrevisions (1897) e La chanson d’Eve (1904).

PERSOEIRO

Mariño francés. Participou na campaña de Exipto (1798) e na defensa de Malta. Na vangarda da escuadra franco-española, foi derrotado polos británicos en Fisterra e en Trafalgar (1805).

PERSOEIRO

Arquitecto e deseñador inglés. Deseñou papeis pintados, tecidos e mobles e o prototipo das súas vivendas no campo en The Pastures (Rutland, 1901).