"An" (Contén)

PERSOEIRO

Escultor. Interesado polo cubismo en París, en 1915 regresou a Bos Aires, onde expuxo Chica bajando la calle Florida (1924), que o converteu no líder da vangarda escultórica arxentina. Fixo o primeiro relevo abstracto de América do Sur, titulado Puesta de sol (1926).

1. Relativo ou petencente a Siberia ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Siberia.

PERSOEIRO

Raíña de Xerusalén (1186-1190), filla de Amalrico I de Xerusalén e nai do futuro Balduíno IV de Xerusalén (1185). Obtivo a Coroa de Xerusalén ao casar, en segundas nupcias, con Guido I de Xerusalén (180).

1. Que fai un asubío.

2. Aplícase á articulación en que o son fricativo ou africado se acompaña dunha especie de asubío característico, máis agudo ou máis grave, segundo sexa máis ou menos angosto o canal vocálico. O sistema galego de sibilantes deriva das sibilantes medievais que contaban con seis elementos:
   /Z/ (gente) - /ʃ / (baixo)
   /dz/(razón) - /ts/ (paço)
   /zª/(rosa) - /sª/ (passo)
   Este subsistema arcaico localízase aínda na Baixa Limia ourensá e en Hermisende. Neste sistema prodúcense dous cambios significativos xa en época medieval dando paso ao chamado subsistema de transición. Por un lado a simplificación dos fonemas africados predorsodento-alveolares, xordo e sonoro, coa perda do elemento oclusivo inicial, transformándose en fonemas fricativos predorsodento-alveolares xordo e sonoro (cambio compartido co portugués):
   /dz/ > /z9/ (rason)
   /ts/ > /s9/ (paso)
   E por outro lado a neutralización entre as sibilantes...

PERSOEIRO

Historiador da arte. Doutor en Xeografía e Historia, é profesor na Universidade de Santiago de Compostela. Membro do Comité Español de Historia del Arte, da Comisión da Cidade e o Camiño de Santiago, e da Comisión de Patrimonio Histórico do Consello da Cultura Galega, foi director xeral de Patrimonio Cultural da Xunta de Galicia, director xeral de Patrimonio Histórico, Artístico e Arqueolóxico (1982-1983) e profesor da Academia de Bellas Artes de Roma (1976-1977).Comisario de exposicións, colaborador en diversas publicacións e asesor da Enciclopedia Galega Universal, escribiu, entre outras obras, La miniatura medieval en Galicia, Pintura medieval: la miniatura (1981) e Las pinturas de Sijena (1993). É membro da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando.

GALICIA

Xornalista. É licenciado en Filosofía e Letras polas universidades de Santiago de Compostela, Granada e Columbia. Guionista e actor, participou nas películas Hot Channels (1971) e P.O.W (1973), durante a súa estancia en Nova York (1966-1974). De volta a Lugo, traballou en Radio Popular (De Cero al Infinito, Sin Espacio ni Tiempo), e Radio Lugo (Viento del Norte, 1979-1980, Premio Ondas 1980). A partir de 1999 pasou a Telelugo, onde presentou Soy de Aldea (2000), Programa Siglo XXI (2002-2003) e Cantos de Sirena (2004).

1. 1. Relativo ou pertencente a Sicilia, aos seus habitantes ou a súa lingua.

   2. Natural ou habitante de Sicilia.

2. 1. Relativo ou pertencente ao pobo siciliano.

   2. Individuo do pobo siciliano.

   3. Pobo indoeuropeo procedente das costas de Grecia que colonizou a illa de Sicilia. Aínda que se supón que esta terra xa estaba habitada desde o Pleistoceno, segundo os antigos, os sículos e os sicanos déronlle unha certa organización e un certo desenvolvemento ata a colonización grega. Hai moi pouca información sobre a súa civilización, á parte dalgúns restos de santuarios preto de Palagonia e de Hiblea.

3. ariedade lingüística italiana do grupo meridional extremo. O E e O tónicos convertéronse en I e U (TELA > tila ‘tea’; SOLE > sule ‘sol’), e o LL latino pasou a ser cacuminal (BELLA > deḋḋa). O seu léxico é produto dunha rerromanización tras o paso dos árabes, e contén hispanismos (criata, ‘criada’) e galicismos (custurieri, ‘xastre’), así como concomitancias co calabrés.

4. Arte desenvolvida en Sicilia. O Paleolítico Superior está ben representado con pinturas rupestres en San Teodoro, Trapani e a illa de Lavanzo, e o Neolítico en Stentinello. Coa chegada dos colonizadores gregos fundáronse numerosas cidades e construíronse os conxuntos monumentais conservados en Siracusa, no chamado val dos templos de Agrigento, en Selinunte, en Segesta ou en Taormina. A partir do s V deixouse sentir a presenza bizantina que, despois da invasión dos árabes e coa chegada dos normandos, culminou coa realización da arte sículo-normanda. De época barroca destacan os palacios de Palermo ou Siracusa.

5. Movemento poético que se desenvolveu durante o s XIII na corte de Federico II e dos seus fillos. O seu nome foille dado por Dante (De vulgari eloquentia), tanto pola orixe de moitos dos seus poetas como pola súa linguaxe, basicamente siciliana. Destacaron Odo della Colonne, Guido delle Colonne, Pietro delle Vigna, Giacomino Pugliese ou Iacopo d’Aquino.

1. Persoa que, na antiga Grecia, denunciaba ante a autoridade as infraccións da lei.

2. Persoa que difama e delata aos demais.

PERSOEIRO

Labrego. Coñecido como o Labrador, nunca deixaba de facer os seus rezos e cando paraba para facelos acudían os anxos para continuar o traballo. Casado con santa María da Cabeza, atribúenselle diversos milagres. É patrón dos labregos e de Madrid. Foi canonizado por Gregorio XV en 1622. Represéntase con traxe tradicional dos labregos, con chaqueta e calzón curto; leva un arado tirado por bois ou vacas en actitude de oración. A súa festividade celébrase o 15 de maio.

PERSOEIRO

Físico sueco, fillo de Karl Manne Siegbahn. Doutorouse na Universidade de Estocolmo en 1944. Traballou en espectroscopia, na interacción entre as radiacións electromagnéticas e a materia. En 1981 recibiu, xunto a N. Bloembergen e A.L. Schwalow, o Premio Nobel de Física, pola súa contribución á espectroscopia electrónica de alta resolución.

PERSOEIRO

Físico sueco. Estudou nas universidades de Lund, Gotinga e Múnic, e foi profesor das de Lund, Uppsala e Estocolmo, e director do Instituto Nobel de Estocolmo. Estudou as características físicas dos raios Röntgen, especialmente a súa refracción e o seu espectro. En 1924 recibiu o Premio Nobel de Física.

GALICIA

Profesor. Catedrático de Latín e Grego no Instituto de Pontevedra, e de Lóxica e Ética no de Ourense, colaborou con diferentes xornais como La Ilustración Gallega y Asturiana e Galicia, onde deixou constancia da súa afiliación á filosofía krausista. Fundou en 1862 o xornal El Alerta en Pontevedra. Das súas obras destacan El latinismo en el dialecto gallego (1879), Principios de psicología o antropología psíquica, lógica y ética (1882) e Sociología (1888).

CIDADES

Cidade do voivodato de Sląskie, Polonia, situada ao L da rexión industrial de Alta Silesia (76.487 h [2000]). É un centro metalúrxico e de industria mecánica.