"An" (Contén)

PERSOEIRO

Señor de Bizkaia (1322-1326), fillo de María I e Xoán I de Bizkaia. En 1319, ao morrer seu pai, proclamouse rexente de Afonso XI de Castela, que o rexeitou como conselleiro ao acadar a maioría de idade (1325) e fixo matalo.

PERSOEIRO

Duque de Borgoña (1404-1419) e conde de Nevers (1384-1419), fillo de Filipe II de Borgoña e de Margarida de Flandres. Ao producirse a demencia de Carlos VI de Francia, disputoulle á casa de Orléans o reino. En 1407 fixo asasinar o duque de Orléans e en 1408 foi nomeado señor de París. Ao reiniciarse a Guerra dos Cen Anos (1414), aliouse con Enrique V de Inglaterra, e en 1418 volveu entrar en París, de onde fuxira en 1413 por mor da revolta cabochienne. Despois da toma de Rouen polos ingleses, tentou negociar a paz con Carlos, delfín de Francia, pero foi asasinado.

PERSOEIRO

Rei de Francia (1350-1364), fillo de Filipe VI e Xoana de Borgoña. De temperamento impulsivo e desequilibrado, falto de sentido político, deixou o goberno en mans de privados incompetentes. Tivo que enfrontarse cos ingleses e foi derrotado polo Príncipe Negro en Poitiers (1356). Conducido a Londres, en 1359 cedeu aos ingleses a metade de Francia para ser liberado. Polo Tratado de Brétigny foi liberado (1362), despois de comprometerse a pagar un rescate ao tempo que dous dos seus fillos permaneceron como reféns. Ao fuxir un deles, prendérono de novo.

PERSOEIRO

Rei de Portugal (1481-1495), fillo e sucesor de Afonso V. Reprimiu duramente a nobreza rebelde. Mantivo a paz con Castela, o que lle permitiu dedicarse a organizar expedicións marítimas.

PERSOEIRO

Papa (561-574). Volveu á obediencia as igrexas de Ravenna e Milán. Durante o seu pontificado produciuse a invasión dos lombardos.

PERSOEIRO

Rei de Polonia (1674-1696). Proclamado voivoda de Cracovia (1667), despois de vencer os turcos na Batalla de Khotin (1673) sucedeu o Rei Miguel I. En 1683 volveu derrotar os turcos en Kahlenberg, e así contribuíu á liberación de Viena. Abandonado polos seus aliados austríacos, cedeu ás pretensións de Rusia co Tratado de Moscova (1686).

PERSOEIRO

Rei de Portugal (1521-1557), fillo de Manuel I. Casou coa infanta Caterina, filla de Xoana de Castela. Durante o seu reinado os navegantes portugueses chegaron a Xapón.

PERSOEIRO

Rei de Suecia (1569-1592) e gran duque de Finlandia, fillo do Rei Gustavo I. A causa das súas simpatías católicas foi apresado polo seu irmán o Rei Enrique XIV (1563-1567). Coa axuda da nobreza, destronouno, sucedeuno e finalmente fixo executalo (1577). En 1570 asinou o Tratado de Stettin, polo que remataba a guerra con Rusia, e polo tratado de 1583 anexionou Carelia e Ingria. En 1587 fixo nomear rei de Polonia o seu fillo, Sexismundo (Sexismundo III de Polonia).

PERSOEIRO

Emperador bizantino (1222-1254), xenro e sucesor de Teodoro I Láscaris. Venceu os francos en Poimanon (1224) e reconquistou moitas illas do arquipélago grego (1224), Tracia e Macedonia (1246).

PERSOEIRO

Rei de Portugal (1640-1656), fillo do duque Teodosio de Bragança e de Ana de Velasco y Girón. En 1640 unha xunta de nobres reunida en Lisboa ofreceulle o trono do país. Dirixiu a insurrección portuguesa contra a dominación castelá. Derrotou os casteláns en Montijo (1644), preto de Badajoz. As colonias portuguesas recoñecérono como rei e, fracasadas as sucesivas conxuras nobiliarias (1641-1646 e 1653) para derrocalo, consolidouse no poder. Levou a cabo numerosas reformas internas.

PERSOEIRO

Emperador bizantino (1258-1261), fillo de Teodoro II Láscaris. Ao morrer seu pai, unha conspiración de nobres impuxo como rexente a Miguel VIII Paleólogo, a quen apresou en 1261.

PERSOEIRO

Papa (898-900). Monxe beneditino, foi elixido papa grazas ao apoio de Lamberto, duque de Spoleto, a quen concedeu a coroa imperial. Intentou manter a autoridade da Santa Sé sobre os países eslavos.

PERSOEIRO

Papa (1978). De nome Albino Luciani, ordenouse sacerdote en 1935. Doutor en Teoloxía pola Università Pontificia Gregoriana de Roma (1947), foi vicerreitor do Seminario Gregoriano de Belluno e provigairo da diocese de Belluno. En 1949 organizou o Congreso Eucarístico de Belluno e publicou Catechetica in briciole. Vigairo xeral da diocese de Belluno (1954), foi bispo da diocese de Vittorio Veneto (1958). Participou no Concilio Vaticano II e en 1969 Paulo VI nomeouno patriarca de Venecia e en 1973 cardeal. En 1976 publicou o libro Illustrissimi. Elixido papa o 26 de agosto de 1978, foi o primeiro en escoller un nome dobre. O seu pontificado durou trinta e tres días e as causas da súa morte suscitaron controversias que non foron aclaradas.

PERSOEIRO

Papa (1978-2005). De nome Karol Józef Wojtyéa, estudou filoloxía polaca na Universidade Jaguelloniana de Cracovia. Durante a Segunda Guerra Mundial, para evitar a deportación a Alemaña, traballou como obreiro nunha canteira e nunha fábrica química. Axudou a familias xudías a escapar do réxime nazi e aos 21 anos comezou a súa preparación para o sacerdocio. En 1942 ingresou no departamento de teoloxía da universidade e durante anos viviu oculto xunto a outros seminaristas. Foi ordenado sacerdote en 1946 e doutorouse en Teoloxía na Università Pontifica Angelicum de Roma coa tese “O acto de fe na doutrina de san Xoán da Cruz”. Posteriormente doutorouse en Filosofía e foi profesor na Universidade Católica de Lublin e na Universidade Estatal de Cracovia. En 1958 Pío XII nomeouno bispo auxiliar de Cracovia. No Concilio Vaticano II participou na elaboración das constitucións Lumen Gentium e Gaudium et Spes. Paulo VI nomenouno arcebispo de Cracovia (1964) e fíxoo cardeal (1967). Converteuse no primeiro...

PERSOEIRO

Papa (685-686). Legado do Papa Agatón no terceiro Concilio de Constantinopla (680), fíxose consagrar sen a autorización do emperador de Oriente.

PERSOEIRO

Emperador bizantino (1341-1354; 1355-1376; 1379-1391), fillo de Andrónico III. Durante a súa minoría de idade tiveron lugar loitas entre a súa nai e titora, Ana de Savoia, e Xoán VI Catacuceno. En 1355 abdicou Xoán VI e puido reinar só. Coa axuda turca recobrou o trono, do que fora expulsado polo seu fillo Andrónico IV.