"Josep" (Contén)

PERSOEIRO

Economista. Partidario da economía libre, o seu pensamento evolucionou cara a unha maior comprensión do marxismo. O seu artigo “The Cost of Subsistence” (1945) foi precursor da programación lineal. Das súas obras destaca Prodution and Distribution Theories (1941), Theory of Prices (1952) e Essays in the History of Economics (1965). En 1982 recibiu o Premio Nobel de Economía.

PERSOEIRO

Político alemán. Fundador e principal dirixente da Unión Social Cristiá (CSU). Foi deputado do Landtag (1949-1978), ministro de Asuntos Especiais (1953), de Asuntos Atómicos (1955), de Defensa (1956-1962) e de Finanzas (1966-1969) e ministro-presidente do goberno de Baviera desde 1978.

PERSOEIRO

Escultor, debuxante e gravador. Evolucionou desde o novecentismo (Mediterrani, 1949) e o expresionismo (Europa, 1953) á esquematización e deformación que o levou á abstracción. Realizou a fachada e as portas do santuario da Virgen del Camino en León (1959-1961) e, desde 1986, o recubrimento escultórico da fachada da Paixón da Sagrada Familia de Barcelona.

PERSOEIRO

Escritor. Coñecido como Eugène Sue, abandonou as novelas de aventuras polas de costumes e as históricas. Destacan Lautréaumont (1837), Le Morne-au-diable (1842), Les mystères de Paris (1842-1843) e Le juif errant (1844-1845).

PERSOEIRO

Físico e químico inglés. Ideou a lámpada de incandescencia, independentemente de Edison, que deu a coñecer en 1878. Fixo investigacións sobre fotografía, ideou o papel de carbón e o de bromuro e introduciu as placas alveolares no acumulador de chumbo.

PERSOEIRO

Actriz cinematográfica. Revelouse como actriz dramática e converteuse nun mito do cine na década de 1920. Dos seus filmes destacan The Humming Bird (1924), Queen Kelly (1928), Sadie Thompson (1928), Sunset Boulevard (1950) e Airport 1975 (1974).

PERSOEIRO

Matemático. Profesor en Oxford, estudou álxebra, a teoría dos números, as ecuacións e a xeometría analítica, e estableceu a teoría das invariantes coa colaboración de A. Cayley.

PERSOEIRO

Político. Membro da Federació Democrática Nacionalista de Francesc Macià (1919) e da Joventut Nacionalista La Falç (1920), ao crearse Esquerra Republicana de Catalunya (1931), converteuse no seu secretario xeral. Foi elixido deputado no Congreso entre 1931 e 1933 e deputado no Parlament de Catalunya en 1932, pero afastouse del en 1933, xunto co grupo de L’Opinión, para constituír o Partit Nacionalista Republicà d’Esquerra, do que foi secretario xeral. Foi detido e procesado polos feitos de outubro de 1934. Foi conselleiro de Gobernación (1931-1933), de Sanidade e Servizos Públicos (1936), de Cultura (1937) e de Finanzas (1937-1939). Exiliouse en 1939 e residiu en Francia. En 1954 foi elixido presidente da Generalitat polos deputados ao Parlament de Catalunya reunidos na embaixada da República Española en México. Volveu a Barcelona o 23 de outubro de 1977 e foi nomeado presidente da Generalitat provisional por designación real. Aprobado o Estatut de Catalunya (1979) e elixido o Parlament...

PERSOEIRO

Físico estadounidense. En 1993 recibiu, xunto con R. A. Hulse, o Premio Nobel de Física polo descubrimento dun novo tipo de púlsar, o que abriu novas posibilidades no estudo da gravitación.

PERSOEIRO

Eclesiástico e político francés. Coñecido como o Abbé Terray, foi controlador xeral das finanzas de Luís XV. Conseguiu sanear as finanzas estatais e diminuír a débeda pública mediante o aumento da presión fiscal e outras medidas financeiras. En 1779, ao comezar o reinado de Luís XVI, foi substituído por Turgot.

PERSOEIRO

Fotogravador e impresor. Cofundador da Sociedad Heliográfica Española (1875), en 1877, con H. Mariezcurrena, foi a París a estudar a técnica de fotogravado nos obradoiros de Gillot. En 1880 abriu o seu propio establecemento e foi un dos primeiros en adoptar o invento de imaxe tramada denominado autotipia, do austríaco Melsenbach. Dedicouse tamén ao fotogravado en cor e en tricomía, e destacou na edición de libros e revistas de arte.

PERSOEIRO

Físico británico. Estudou as propiedades da materia en relación coa electricidade, en 1897, ao estudar os raios catódicos, descubriu o electrón como partícula constituínte, efectuou un experimento para medir a relación carga/masa dos electróns, inventou o espectrógrafo de masas, estudou os raios positivos e suxeriu un modelo de átomo, modificado despois por Rutherford. En 1906 recibiu o Premio Nobel de Física.

PERSOEIRO

Clérigo, médico e economista inglés. Formulou unha teoría da poboación segundo a que o crecemento queda limitado pola dispoñibilidade dos alimentos, polo que constitúe un precedente das afirmacións de Malthus.

PERSOEIRO

Historiador. Profesor da London University (1919-1955) e director do Royal Institute of International Affairs (1925-1955), a súa obra máis importante foi A Study of History (1934-1961), en doce volumes, en que tentou presentar as etapas evolutivas que, segundo a súa concepción cíclica da historia, se repiten en cada civilización: época de perturbacións, estado universal e interregno.

PERSOEIRO

Político. Foi fundador de Esquerra Republicana de Catalunya e secretario de Lluís Companys. En 1933 foi elixido deputado a Corts. En 1977 fundou o partido político Unió Demòcrata del Progrés Social, de escasa presenza na política catalá.

PERSOEIRO

Pintor. Cultivou a paisaxe e a mariña e recibiu a influencia de C. Lorrain, entre outras obras, en Dido building Carthage (1815). Despois dunha viaxe a Italia (1817) investigou as luminosidades intensas e as cores, como en The Grand Canal, Venice (1835) ou The fighting Temeraire tugged to her last berth to be broken up (1838). Desde 1840 tratou temas onde os elementos desencadeados permiten expresar as vibracións da luz e o movemento, como en Rain, Steam and Speed (1844). A súa obra, expresión dun forte romanticismo, anunciou o impresionismo.

PERSOEIRO

Escritor e tradutor. Especializado en relato curto, teatro e, sobre todo, literatura xuvenil, con novelas como Rovelló (1968), En Mir l’esquirol (1978), Les aventures del rellotge (1981) e Un estrany a làrca (1993). Recibiu os premios Serra d’Or (1980), a Creu de Sant Jordi (1988) e o Premi d’Honor das Lletras Catalanes (2000). É membro da sección filolóxica do IEC desde 1991. A partir de 1983 convocouse un premio de ensaio co seu nome.

PERSOEIRO

Fotógrafo estadounidense. Abriu o seu estudo en Harlem (Nova York), onde traballou entre 1914 e 1968 fotografando o barrio neoiorquino como a capital cultural da América negra. As súas imaxes, cheas de romanticismo, retrataron familias de cor e artistas do barrio. Recibiu o ASMP (1969) e o Living Legacy (1969).

PERSOEIRO

Lingüista. Foi profesor de La Sorbonne e director de estudos de filoloxía céltica na École des Hautes Études. Das súas obras destacan Traité de grammaire comparée des langues classiques (1924), en colaboración con A. Meillet; Traité d’accentuation grecque, (1945); Choix d’études linguistiques et celtiques (1952); e Le langage. Introdution linguistique à l’histoire (1921).

PERSOEIRO

Misioneiro belga. Coñecido como san Damián de Molokai, en 1863 ingresou na Congregación do Sagrado Corazón de Xesús e na de María. Ordenouse sacerdote e, desde 1873, marchou á illa de Molokai, onde consagrou a súa vida ao coidado dos leprosos. En 1994 o Papa Xoán Paulo II beatificouno. A súa festividade celébrase o 15 de abril.