"AND" (Contén)

PERSOEIRO

Tirano de Corinto. Intentou manter a estabilidade política interna e ocupouse de regulamentar e humanizar o traballo dos escravos, protexeu os campesiños pobres, potenciou o comercio con Exipto, Lidia e Mileto e levou a cabo unha política de conquistas. É autor do aforismo: “Se previsor con todas as cousas”. Inclúese dentro do grupo dos Sete Sabios de Grecia.

PERSOEIRO

Escritor ruso. Combinou a fantasía e a tradición popular cos elementos sociais do momento. Escribiu teatro, novelas como Skazka o serom volke (Conto do lobo gris, 1960) e libros de divulgación científica para nenos, dos que destacan Kem byt’? (Quen é?, 1946) e Skazka o strane Terra-Ferro (Conto do país Terra-Ferro, 1959).

DISTRITOS

Distrito unitario de Escocia, Reino Unido (5.311 km2; 133.620 h [estim 2000]).

PERSOEIRO

Político italiano. En 1918 afiliouse ao Partito Socialista Italiano (PSI). Antifascista destacado, foi detido (1926 e 1928-1935), expulsado do país (1926-1928) e confinado nun campo de traballo (1935-1943), polo réxime de B. Mussolini. Foi deputado desde 1948 e presidiu a Camera dei Deputati (1968-1976). Exerceu como presidente da República (1978-1985), combateu a corrupción dentro do seu propio partido e foi un gran defensor da democracia.

PERSOEIRO

Bioquímico. Investigador e profesor en Cambridge desde 1940, fundou en 1947, xunto a J. C. Kendrew, e presidiu o Medical Research Council Unit for Molecular Biology da Cambridge University. Estudou a estrutura cristalográfica do xeo e da neve. Recibiu o Premio Nobel de Química (1962), xunto con J. C. Kendrew, polo descubrimento da estrutura tridimensional da hemoglobina e da mioglobina, grazas ao perfeccionamento da técnica de difracción dos raios X.

PERSOEIRO

Poeta portugués. Establecido coa súa familia en República Sudafricana, volveu a Lisboa en 1905, onde traballou como tradutor de inglés para diversas empresas e para algunha editora inglesa interesada en recompilar obras de autores portugueses. Comezou a escribir en portugués en 1908, e os seus primeiros traballos foron os ensaios de crítica aparecidos na revista A Águia (1912), e posteriormente colaborou noutras publicacións como Orpheu e Presença. Considerado como un dos introdutores en Portugal dos movementos de vangarda, en 1914 entrou en contacto con outros vangardistas portugueses, como Mário de Sá-Carneiro e Almada-Negreiros, e xurdiron os seus principais heterónimos, Álvaro de Campos, Alberto Caeiro e Ricardo Reis, personaxes que, á marxe do autor, posúen biografía e estilo propio. Alberto Caeiro “mestre” de R. Reis e de Á. de Campos, é un poeta instintivo, sensual e antimetafísico; Ricardo Reis...

PERSOEIRO

Político e militar haitiano. Participou na rebelión que expulsou os británicos e españois de Haití (1798). En 1807 instaurou unha república no S e O de Haití e enfrontouse a Enrique Christophe (Enrique I de Haití), quen establecera a monarquía no N.

PERSOEIRO

Coreógrafo e bailarín francés. Formouse na escola de danza da Opera de París e con F. Lifar. Nas súas creacións combina a fantasía con elementos do realismo contemporáneo. Fundou, en 1945, Les Ballets des Champs-Élysées e Les Ballets de Paris, e desde 1972 dirixiu Les Ballets de Marseille.

PERSOEIRO

Poeta húngaro. Máximo representante do romanticismo en Hungría e líder espiritual da revolución húngara de 1848, foi o símbolo no seu país do desexo de liberdade. Coñecedor da literatura moderna, traduciu aos clásicos como Shakespeare. Practicou a poesía optimista e cívica, accesible a todo o mundo, caracterizada por unha linguaxe nova, influída polo coñecemento e polo gusto da lírica popular. Das súas obras destacan Cipruslombok Etelka Sírjáról (Follas de ciprés diante da tumba de Etelka), Bordalok (Canto do viño), Janós Vitez (O heroe Janos, 1845), Talpra Magyar (En pé, maxiares!, 1848), Egy gondolat bánt engemet (Un pensamento no tormento) e O Apóstolo (1848).

PERSOEIRO

Enxeñeiro e industrial francés. Xunto co seu irmán Eugène Peugeot (Hérimoncourt 1844-1907) iniciou a fabricación en Francia de bicicletas e automóbiles, agrupando varias sociedades da familia Peugeot. En 1897 fundou a Société des Automobiles Peugeot. Máis tarde fóronse independizando varias sociedades: Peugeot Cycles (1926), Peugeot Automobiles (1929) e Peugeot et Cie.

FILOSOFOS

Filósofo alemán. Amigo de Edmund Husserl, coñécese pola súa Logik (1921), considerada a máis completa exposición da lóxica fenomenolóxica.

PERSOEIRO

Compositor francés. Proveniente dunha coñecida e prestixiosa familia dedicada á música, compuxo, ademais de música relixiosa, óperas cómicas como Blaise le savetier (1759) e Sancho Pança dans son ile (1762).

PERSOEIRO

Compositor e cantante estadounidense. En 1965 fundou o cuarteto vogal The Mamas and the Papas, con que obtivo un enorme éxito, especialmente coas cancións “Monday, monday” (Premio Emmy), e “California Dreamin”. Tras a disolución do grupo en 1968, editou en solitario os discos John Phillips (1969) e John the Wolfking of L.A. (1970).

PERSOEIRO

Xograr occitano. Activo no segundo cuarto do s XIII, estivo ao servizo do trobador lombardo Sordello de Goito, autor de cantigas en occitano e que residiu na Península Ibérica ao redor do ano 1230. Consérvase unha tenzón deste xograr con Johan Soarez Coelho (‘Vedes Picandon, sõo marvilhado’), composta entre 1239 e 1243 na corte do conde Ramon Berenguer IV, en que se burla das súas escasas calidades poéticas e que remata presentándolle as súas desculpas.

FILOSOFOS

Filósofo humanista, señor de Mirandola e conde de Concordia. Estudou dereito canónico e filosofía aristotélica e formouse na mística de Averroes. En 1486 fixo imprimir en Roma, precedidas da Oratio de hominis dignitate, as novecentas Conclusiones philosophicae, cabalisticae et theologicae in omni genere scientiarum, síntese de filosofía platónica, de cábala, de maxia astrolóxica e de doutrina relixiosa. A curia romana condenou parte da obra, motivo polo que foi encarcerado en Vincennes (1488). Volveu a Florencia e recibiu finalmente a absolución de Alexandre VI (1493). Outros escritos representativos do seu humanismo son Heptaplus de septiformi sex dierum Geneseos enarratione (1490), De ente et uno (1491) e Disputationes adversus astrologiam divinatricem.

MONTES

Monte situado na parroquia de Vilapena (Trabada). O seu cumio acada os 542 m de altitude.

PERSOEIRO

Literato e eclesiástico italiano. Nomeado arcebispo de Patras (1574), quedou como auxiliar do bispo de Siena. Autor de obras de astronomía, como Delle stelle fisse, foi o primeiro en clasificar as estrelas alfabeticamente coas letras latinas.

PERSOEIRO

Político, fillo de Pedro José Pidal Carniado. Católico sen concesións, situouse a medio camiño entre o carlismo e a fidelidade á monarquía afonsina, que acabou aceptando. Foi ministro de Fomento con A. Cánovas del Castillo (1884-1885).

PERSOEIRO

Escritor. Inicialmente cultivou un estilo romántico próximo ao de Nerval ou Baudelaire e, co tempo, avanzou cara ao surrealismo e o erotismo sutil. Anacrónico no tratamento dos temas, escribiu tanto novela como poesía, e da súa obra destacan Dans les années sordides (1943), Le lis de mer (1956), La motocyclette (1963), La marge (1967, Premio Gongourt), Sous la lame (1976) e Le deuil des roses (1983).

GALICIA

Militar. Xeneral, durante a Revolución de Setembro de 1868 participou no derrocamento da Raíña Isabel II. Tomou parte nas principais accións militares contra os independentistas cubanos e, de volta á Península (1881), foi gobernador militar de Ciudad Real e capitán xeneral de Castela a Vella e Galicia.