"FORTA" (Contén)

Construción situada en Sarria. Construída arredor do s XIII por orde dos señores de Sarria e Lemos, despois do ataque irmandiño de 1467 Pedro Osorio reconstruíuna. Tiña catro torres e diversas dependencias que foron derrubadas a mediados do s XIX. Consérvase unha torre de granito e lousa rematada en ameas.

Construción situada en San Tomé de Lourenzá (Lourenzá). Construída por Antonio Tovar e a súa dona en 1530, ten un corpo principal de planta rectangular, rematado en cada extremo por unha torre, con dous corpos pegados. As torres posúen ameas.

Construción situada en Esperante (Taboada). Realizouse no s XVI con muros de cantaría e cachotaría de granito. Ten planta case rectangular con dous pisos. A porta principal é de arco de medio punto e sobre ela sitúase unha ventá arquitrabada flanqueada por dous escudos. Conserva un pombal circular e unha capela rectangular.

Construción situada en Xobre (A Pobra do Caramiñal). Construíuse en cantaría no s XV, pero ampliouse e mellorouse durante os ss XVI e XVII, polo que presenta algunhas características do estilo gótico e renacentista. Ten dúas alturas e planta rectangular que se organiza arredor dun patio central, cadrado. A fachada principal, do s XVI, remata na esquina dereita cunha torre de catro alturas. A porta conforma un arco de medio punto e sobre ela colocouse un escudo. Ademais da familia Xunqueiras, foron os seus propietarios os Ribadeneira e os Gasset. Foi declarado BIC en 1981.