"Abe" (Contén)

MONTES

Monte situado na parroquia da Illa (Lobios). O seu cumio acada os 867 m de altitude.

PERSOEIRO

Profesor. Foi catedrático de Lingua e Literatura Latinas na Universidade de Santiago de Compostela. Ocupou o cargo de vicereitor da Universidade de Santiago de Compostela (1945-1952, 1966-1968) e vicedirector da facultade de Filosofía e Letras de Santiago e do Instituto de Estudios Galegos Padre Sarmiento. Destacan os seus traballos sobre toponimia galega que nun principio foron publicados nas revistas Verba e Cuadernos de Estudios Gallegos e, posteriormente, recompilados no libro Toponimia gallega y leonesa (1977). Tamén publicou Los Nombres propios personales con referencia a los españoles principalmente: discurso leído en la solemne inauguración del curso académico de 1933 a 1934 en la Universidad Literaria de Santiago (1934) e Orígenes de la literatura latina (1965). Ademais realizou numerosas traducións, entre as que destaca a do Liber Sancti Jacobi. Codex Calixtinus (1951), en colaboración, a de El mundo maravilloso del lenguaje: problemas, métodos y resultados de la lingüística moderna...

1. 1. Relativo ou pertencente aos mozárabes ou á súa lingua.

   2. Grupo de poboación que conservou a relixión cristiá baixo a dominación islámica da Península Ibérica. Os musulmáns respectaron os cristiáns e os xudeus, que tiñan unha relixión dimnī (‘protexida’). O carácter de comunidade bilingüe dos mozárabes converteunos en fecundos intermediarios culturais entre o mundo musulmán e o cristián. O Califa ‘Abd al-Raḥmān III de Córdoba puxo fin á acción directa dos grupos étnicos e gañou a adhesión dos mozárabes e dos xudeus. A amálgama acentuouse en 980 cando o caudillo Almanzor integrou os mozárabes no seu exército nacional.

   3. Lingua románica extinta que empregaban os mozárabes, os muladís e os indíxenas renegados do cristianismo. Os autores árabes denominárona lisan al-’aǧam e, máis concretamente, ‘aǧamīyya ‘lingua dos estranxeiros’. A heteroxeneidade étnico-cultural e lingüística da Península Ibérica motivou que non fose uniforme o latín vulgar que se propagou, diversidade que se acentuou máis polo feito de que non había unha pauta cultural durante a dominación moura. Non había, daquela, unha lingua mozárabe peninsular, senón diversos dialectos rexionais. A sociedade mozárabe era diglósica: coloquialmente empregaban unha fala románica, que non escribían, e todas as vivencias culturais recibíanas en árabe. O lento proceso de arabización cultural e lingüística parece que se consumiu na segunda metade do s XII. As muwaxahas, que conteñen as kharxas en mozárabe son todas do s XI ou comezos do XII. Posiblemente non existiu ningún documento redactado...

   4. arte mozárabe

      Conxunto de manifestacións artísticas producidas polos mozárabes. Desenvolveuse durante os ss IX e X no N de Castela e ao longo do Cantábrico, aínda que tamén contou con certa repercusión en Andalucía e Aragón. A arquitectura caractarizouse polo emprego de elementos de tradición cordobesa, como as bóvedas complexas ou os arcos de ferradura, enmarcado nun alfiz, e pola variedade de plantas, sobre todo de tipo bizantino e visigodo. As igrexas acostuman ser de pequeno tamaño e destacan Santa María de Melque (Toledo), San Miguel de Escalada (León), San Baudel de Berlanga (Soria), Santa María de Lebeña (Cantabria), Santiago de Peñalba (León) e San Cebrián de Mazote (Valladolid). En Galicia consérvase a capela de San Miguel de Celanova, situada no recinto do que fora o xardín do noviciado do mosteiro de San Salvador de Celanova. Os mozárabes destacaron na realización de miniaturas, en que se aprecia a influencia islámica. A obra máis relevante é o Comentario á Apocalipse, realizado por un monxe...

2. Aplícase á liturxia propia dos cristiáns da Península Ibérica antes da introdución do rito romano, chamada tamén liturxia visigótica ou hispánica.

PERSOEIRO

Político zimbabwés. Politicamente, recibiu a influencia de Kwame Nkrumah. En 1960 tivo contactos coa Zimbabwe African National Union (ZANU). Encarcerado (1964-1974), coa ZANU acadou en febreiro de 1980 a maioría absoluta para o goberno presidido por el. En 1987, despois da introdución do sistema presidencialista, foi elixido novo presidente e confirmou o cargo nas eleccións presidenciais de marzo de 1990. Opúxose ao seu réxime desde o United Front (UF). As eleccións lexislativas de 1994 deron a vitoria á ZANU, e Mugabe foi de novo elixido presidente en 1996.

PERSOEIRO

Escritora. De ascendencia holandesa, reflectiu nas súas obras unha gran sensibilidade simbolista. Integrante do parladoiro de Eugeni D’Ors e colaboradora das revistas Ínsula e Vértice, da súa obra destacan os libros de poemas Embrujamiento (1927), La hora emocionada (1931), Paisajes y meditaciones (1935) e Poemas mediterráneos (1949); as novelas Una sombra entre los dos (1934), Crepúsculo de una ninfa (1942) e Luna de máscaras (1958); e os contos Una china en la casa y otras historias (1941), Las noches del gato verde (1963) e Sol y el niño (1985).

CIDADES

Cidade da República de Tatarstán, Rusia, situada na parte oriental da república, ao S do río Kama (522.000 h [1997]).

MONTES

Monte situado no extremo S da parroquia de Río Caldo (Lobios), no límite con Portugal. O seu cumio acada os 1.176 m de altitude.