"Fernán" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor. Doutor en Literatura Inglesa pola University of Edimburg e en Literatura Española e Hispanoamericana pola Universidad de Salamanca, pertence ao grupo literario Crack, xunto a Jorge Volpi. Na súa obra pretende loitar contra a mala imitación do realismo máxico e a vulgarización da literatura hispanoamericana. É autor de Subterráneos (1990), La catedral de los ahogados (1994, Premio Juan Rulfo), Amphitryon (2000, Premio Primavera de Novela), Las tormentas del mar embotellado (2000, Premio Nacional de Literatura Infantil de México) e Las antípodas y el siglo (2001).

GALICIA

Pintora. Realizou estudos no Círculo de Bellas Artes e na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando en Madrid, e en Italia. O seu estilo evolucionou desde o realismo intimista ata obras de temas ambiguos e representacións case inaprensibles de temática mitolóxica ou literaria, influenciada pola súa estadía en Italia onde descubriu o Renacemento para o conxunto da súa obra. Destacan Vida, muerte y resurrección de Virginia Wolf, El nacimiento, El ciclo del amor e La primavera.

PERSOEIRO

Escritor e cronista. Despois da súa formación en Italia, sucedeu a Juan de Mena como cronista de Enrique IV. Participou activamente nas negociacións do matrimonio de Isabel a Católica con Fernando de Aragón. É autor de Batalla campal de los perros y los lobos (1456), obra satírica; Tratado de la perfección militar (1460) e Alphonsi Palentini Hispaniensia ex annalibus suorum diebus colligentis, traducida e editada en castelán como Crónica de Enrique IV (1904-1908). Escribiu tamén o Universal vocabulario en latín y en romance (1490), anterior ao de Nebrija.

PERSOEIRO

Político e historiador, marqués de Miraflores e conde de Villapaterna. Colaborou estreitamente con R. Narváez durante o década moderada. En 1846 foi ministro de Estado e de Gobernación do Reino da Península e Adxacentes. Despois de afiliarse á Unión Liberal, presidiu o Consello de Ministros (1863-1964). É autor de Apuntes históricos para escribir la historia de la revolución de España desde el año 1820 hasta 1823 (1834) e Memorias para escribir la historia contemporánea de los siete primeros años del reinado de Isabel II (1843).

GALICIA

Actor e director teatral. En 1989 fundou o Teatro do Morcego coa intención de promocionar e profesionalizar o teatro en galego. Ademais, traduciu textos teatrais e foi coautor do Dicionario da Lingua Galega (3 vol, 1986). Coa súa compañía produciu Misterio cómico (1991), O lazariño de Tormes (1998), Os vellos non deben de namorarse (2001) e A gran ilusión (2002), e co CDG obras como A comedia do gurgullo (2004). Participou nos filmes Huidos (1992), A lingua das bolboretas (1999), O lapis do carpinteiro (2003) e O ano da carracha (2004) e en varias series de televisión. Recibiu o Premio Compostela ao mellor actor por Misterio Cómico (1992) e o Premio María Casares á mellor versión por o Lazariño de Tormes.

PERSOEIRO

Escritor e debuxante. Residente en Londres (1970-1985), traballou como redactor e locutor da BBC. Comezou a súa produción literaria co volume poético Sonetos del amor y de lo diario (1958), ao que seguiron as novelas José Trigo (1966), Palinuro de México (1975, Premio Nacional de Novela mexicana), Noticias del Imperio (1987) e Linda 67: Historia de un crimen (1995). Tamén realizou os contos infantís De la “A” a la “Z” por un poeta (1988) e Paleta de diez colores (1992). Como debuxante e pintor, presentou as súas obras en Londres, Madrid, París e en varias cidades de EE UU. Recibiu o Premio Internacional de Novela Rómulo Gallegos (1982) e o Premio Nacional de Letras y Artes (1991).

GALICIA

Escultor. Artista autodidacta, realizou cruceiros, figuras relixiosas e profanas, nus, fontes, escudos, construcións e figuras móbiles. A súa obra, caracterizada pola forza expresiva, con influencia do románico galego, está espallada por España, Europa e América.

PERSOEIRO

Poeta e editor. Formou parte do Front Nacional de Catalunya e como editor contribuíu á recuperación da actividade literaria en Catalunya tras a Guerra Civil Española. Creou as series de poesía Els Llibres de l’Óssa Menor (1949) e Els Llibres de les Quatre Estacions, e os premios Óssa Menor de poesía e Carles Riba. Escribiu poemas en galego e catalán, que recolleu en El llibre dels verns (1985). Recibiu a Creu de Sant Jordi (1985).

GALICIA

Mariño e político. Delegado territorial de Pontevedra da Consellería de Pesca, Marisqueo e Acuicultura (1990), participou na redacción da Lei de Pesca de Galicia e foi director xeral de Marisqueo e Acuicultura (1993-1995). Foi vicepresidente do consello de administración do Organismo Autónomo Provincial de Xestión e Recadación de Recursos Locais (ORAL) e do Patronato do Museo de Pontevedra. Alcalde de Pontevedra polo PP (1995-1999), foi vicepresidente económico da Deputación Provincial de Pontevedra desde 1999.

GALICIA

Arquitecto. Destacou pola consideración nos proxectos dunha análise topográfica e cultural do lugar onde se sitúan as súas obras. Nas obras de rehabilitación parte dun estudo dos elementos preexistentes para conxugalos coa arquitectura de nova creación. Aos materiais tradicionais, a pedra e a madeira, engádelles puntualmente outros máis actuais como o cinc e o aceiro. Destaca tamén o emprego do aluminio no exterior dos edificios, xeralmente de uso públicos. Das súas obras caben salientar os centros de saúde da Doblada (1993-1999), Coia (1996-1999) e Casco Vello (2001-2003) de Vigo, o pavillón polideportivo de Manzaneda (1998-2000) e a facultade de Ciencias Económicas e Empresarias (1988-1991) e o novo Reitorado (2003) da Universidade de Vigo. A rehabilitación da Casa de Arines de Vigo (1998), sede do Instituto Camões, recibiu o Premio Gómez Román, e da dunha antiga fábrica de salgadura en Aldán (Cangas), para convertela nunha casa de turismo rural, o Premio Europa Nostra (2003).

GALICIA

Perito industrial e político. Emigrou a Uruguay en 1956, onde desenvolveu actividades galeguistas no Patronato da Cultura Galega de Montevideo, do que foi directivo. Nesta mesma cidade colaborou como locutor da emisión radial en lingua galega Sempre en Galicia, emitido por Radio Carve. De volta a Galicia, en 1977, fundou a libraría Castelao, en Vigo, e fixou a súa residencia na casa familiar que tiña en Soutomaior. Foi alcalde desa vila entre os anos 1979 e 1991 -o primeiro elixido democraticamente-, e converteu o concello nun dos primeiros de Galicia en galeguizar a súa actividade administrativa. Colaborador de diversas publicacións das colectividades galegas no exterior, escribiu diferentes artigos, como “A prolongada peregrinación riopratense” publicado en A Galicia exterior (1997).

GALICIA

Político e escritor. Foi presidente de Acción Popular e deputado a Cortes en 1936, pero foi anulada a súa elección polo Frente Popular. Director de La Voz de la Verdad e El Correo Gallego, da súa produción destacan Pavesas de la hoguera (1912), Andrómenas (1922), El Digesto no indigesto (Anecdotario forense del humorismo galaico) (1952), unha serie de textos en castelán en que os personaxes populares empregan o galego; e Ducia e pique de fábulas (atiriño prá un fabulario gallego) (1954).

PERSOEIRO

Novelista e poeta. Embaixador da República en Londres (1931-1936) e discípulo de Leopoldo Alas Clarín, a súa obra poética, modernista, en La paz del sendero (1904), converteuse en ideolóxica e conceptual a partir de El sendero innumerable (1916). As súas primeiras novelas foron realistas e con trazos autobiográficos, como A.M.D.G. (1910). Con Belarmino e Apolonio (1921) comezou unha nova etapa en que dominou o intelectualismo. Destacan tamén a súa novela en dous volumes Luna de miel, luna de hiel/Los trabajos de Urbano y Simona (1923), o libro de poemas El sendero andante (1921), e os ensaios Hermann encadenado. Libro del espíritu y del arte italiano (1917), Política y toros (1918) e Fábulas y ciudades (1961). Recibiu o Premio Nacional de Literatura (1927) e foi membro da Real Academia Española (1928).

PERSOEIRO

Político, conde de Niebla e grande de España, comendador da orde de Calatrava. Foi mordomo de Carlos II e lugartenente de Catalunya (1690-1693), e fracasou na loita contra os franceses. De volta na corte, primeiro apoiou a Mariana de Neoburgo pero máis tarde defendeu os Borbóns.

GALICIA

Xornalista. Traballou como redactor no Diario de Lérida, como redactor xefe en El Correo Gallego e xefe de sección de El Progreso para logo pasar á CRTVG, onde foi xefe de Informativos da Televisión de Galicia e, desde xullo de 2002, director da Radio Galega. Presidiu a Asociación da Prensa de Lugo e a Federación de Asociacións de Prensa de Galicia. Publicou Historia de la Casa-Fortaleza de Camba (1999).

GALICIA

Avogado e tradutor. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, traballou en Londres como redactor e comentarista de política internacional dos servizos exteriores da BBC. Experto en teatro e colaborador de Grial, Tempo Exterior e Tempos Novos, traduciu ao galego A traxedia de Macbeth (1972), Flores e leña: narracións chinesas contemporáneas (1982), a primeira escolma de narrativa chinesa en galego; e Do outro lado do espello e o que Alicia atopou aló (1985), en colaboración con Teresa Barro. Recibiu, tamén xunto a Teresa Barro, o Premio Nacional de Tradución del Ministerio de Cultura (1985) por As aventuras de Alicia no país das maravillas (1984).

PERSOEIRO

Poeta portugués. Establecido coa súa familia en República Sudafricana, volveu a Lisboa en 1905, onde traballou como tradutor de inglés para diversas empresas e para algunha editora inglesa interesada en recompilar obras de autores portugueses. Comezou a escribir en portugués en 1908, e os seus primeiros traballos foron os ensaios de crítica aparecidos na revista A Águia (1912), e posteriormente colaborou noutras publicacións como Orpheu e Presença. Considerado como un dos introdutores en Portugal dos movementos de vangarda, en 1914 entrou en contacto con outros vangardistas portugueses, como Mário de Sá-Carneiro e Almada-Negreiros, e xurdiron os seus principais heterónimos, Álvaro de Campos, Alberto Caeiro e Ricardo Reis, personaxes que, á marxe do autor, posúen biografía e estilo propio. Alberto Caeiro “mestre” de R. Reis e de Á. de Campos, é un poeta instintivo, sensual e antimetafísico; Ricardo Reis...

GALICIA

Militar. Xeneral, durante a Revolución de Setembro de 1868 participou no derrocamento da Raíña Isabel II. Tomou parte nas principais accións militares contra os independentistas cubanos e, de volta á Península (1881), foi gobernador militar de Ciudad Real e capitán xeneral de Castela a Vella e Galicia.