"AN" (Contén)

GALICIA

Escritor. Compaxinou o seu traballo como funcionario da delegación provincial de Facenda en Pontevedra co mundo das letras e da lingüística. É autor dunha gramática titulada El habla gallega. Observaciones y datos sobre su origen y vicisitudes (1868), que contén unha antoloxía e que segue en exceso os modelos das gramáticas do castelán. No terreo lexicográfico realizou un Dicionario gallego-castellano (1876) (o seu título completo é Dicionario gallego, el más completo en términos y acepciones de todo lo publicado hasta el día, con las voces antiguas que figuran en códices, escrituras y documentos antiguos, términos familiares y vulgares y su pronunciación. Para la Escuela de Diplomática, anticuarios, jueces, abogados y otras personas a quienes es indispensable). Para elaborar este dicionario tivo como referencia o que publicara no 1863 Francisco Xavier Rodríguez. Formalmente está coidado xa que intenta achegarse aos estándares da época; nel...

PERSOEIRO

Arquitecto e decorador francés. Traballou ao servizo do elector Maximiliano Manuel II de Baviera e foi discípulo de J. F. Blondel (1720-1724). En 1725 nomeárono arquitecto da Corte de Múnic. Adaptou o rococó ao gusto alemán e fíxoo máis exuberante, para o que fundiu arquitectura e decoración. Entre as súas obras destacan o pavillón de Amalienburg no parque Nymphenburg (1734-1739), en colaboración co estucador Johann-Baptist Zimmermann, e o Residenztheater (1751-1753). En 1738 publicou numerosos gravados dos seus deseños que popularizaron o estilo Luís XV en Alemaña.

PERSOEIRO

Príncipe dos principados unidos de Moldavia e Valaquia (1859-1862) e do principado de Romanía (1862-1866). Levou adiante unha reforma agraria, fundou dúas universidades e secularizou os bens da Igrexa. Os estamentos tradicionalistas e conservadores, coa axuda de potencias estranxeiras, obrigárono a abdicar.

PERSOEIRO

Soprano italiana. Debutou aos 16 anos en Boloña e en 1722 trasladouse a Londres, onde interpretou o papel de Teofane da ópera Ottone (1723), de Haëndel. Rival de Faustina Bordoni, realizou diversas actuacións por toda Europa.

PERSOEIRO

Poetisa. Entre 1922 e 1939 emigrou a Praga, Berlín e París, por mor da Revolución e da Guerra Civil do seu país. Na súa poesía, clasificada como simbolista, detéctanse influencias da poesía popular e de movementos máis modernos. Publicou, entre outras obras, Večernij al’bom (Álbum de solpor, 1911) e Car-devitsa (A raíña virxe, 1922).

CIDADES

Cidade de Gales, Reino Unido, no condado de Gwent (44.876 h [1993]). Cidade nova, planificouse en 1949.

PERSOEIRO

Político polaco. Dirixente socialista de Cracovia, desde onde participou na Resistencia contra a ocupación nazi. Secretario xeral do Partido Socialista Polaco (1945-1948), facilitou a unificación deste partido co dos traballadores (comunista) no Partido Obreiro Unificado polaco. Entre 1947 e 1970 ocupou o cargo de primeiro ministro, agás no período 1952-1954. Entre os anos 1970 e 1972 foi presidente do Consello de Estado.

PERSOEIRO

Poeta e dramaturgo. Librepensador, gozou de considerable fama tanto polo carácter satírico dos seus textos como polo seu nariz grande. Foi autor de obras, como Mort d’Agrippine (A morte de Agripina, 1653) e Le Pédant joué (O pedante enganado, 1654); e de dous libros de ciencia fición, Histoire Comique des États et Empires de la Lune (Historia cómica dos estados e imperios da Lúa, 1656) e Histoire Comique des États et Empires du Soleil (Historia cómica dos estados e dos imperios do Sol, 1661), onde realiza unha crítica das institucións sociais e políticas do seu tempo. Foi inmortalizado por Edmond Rostand na obra homónima, Cyrano de Bergerac (1897).

PERSOEIRO

Novelista e xornalista. Destacan as súas reportaxes Makatka z jeleniem (Tapiz cun cervo, 1961) e as novelas Pokolenie (Unha xeración, 1951), Tren (A queixa, 1961) e Powódź (A inundación, 1975).

CAPITAIS

Capital da provincia de Quang Nam-Da Nang, Vietnam, situada ao S da baía do mesmo nome (382.674 h [1992]). Importante porto comercial constituído por un núcleo industrial que produce fíos de algodón, seda, madeiras e manufacturas de pel. Ten unha importante base naval dos EE UU.

PERSOEIRO

Militar. Foi un dos capitáns de infantería que participaron no levantamento de Solís (1846). Sometido a un consello de guerra, foi condenado a morte e fusilado.

PERSOEIRO

Militar polaco. En 1794, durante a insurrección de Kosciusko, distinguiuse na defensa de Varsovia. Posteriormente, foi a Francia e Italia, onde formou un corpo do exército polaco co que participou nas campañas napoleónicas. En 1814 volveu a Polonia para organizar o exército e foi nomeado senador do Reino de Polonia.

PERSOEIRO

Pretor romano que chegou a Hispania arredor do ano 300. Segundo a lenda, foi enviado polos emperadores Diocleciano e Maximiano para perseguir os cristiáns e tivo fama de ser moi cruel.