"Ames" (Contén)

PERSOEIRO

Gran mestre de xadrez, coñecido polo hipocorístico Bobby Fisher . En 1958, con 15 anos de idade, gañou o campionato estadounidense. En 1972 proclamouse campión mundial. A súa negativa a defender o título en 1974 fronte ao Soviético A. Karpov, obrigou a Federación Internacional de Xadrez a desposuílo do mesmo.

PERSOEIRO

Militar inglés. Duque de Berwick, de Fitz-James, de Liria e de Jérica, conde de Teignmouth, mariscal de Francia e fundador da familia Fitz-James. Fillo ilexítimo de Xacobe II de Inglaterra, estableceuse en 1691 en Francia como lugartenente xeral dos exércitos de Luís XIV. En 1704 foi enviado a España ao mando das tropas francesas ao servizo de Filipe V. Trala súa vitoria na Batalla de Almansa (1707), recibiu os títulos de duque de Liria e Jérica coa grandeza de España. En 1709 na campaña contra Uxío de Savoia defendeu a fronteira SL de Francia e sitiou Barcelona (1714). En 1719 dirixiu as tropas francesas destinadas pola Cuádrupla Alianza para forzar a Filipe V a cumprir os tratados de Utrecht e Rasttat. Ao iniciarse a Guerra de Sucesión de Polonia dirixiu as operacións no Rin. Publicou as súas Memoirs (Memorias, 1778).

PERSOEIRO

Militar irlandés. Liderou a flota, composta por mariños galegos e italianos, que saíu de Ferrol e desembarcou en xuño de 1579 na baía de Dingle; tiña como obxectivo acabar co dominio inglés da illa de Irlanda e restaurar nela o catolicismo romano.

PERSOEIRO

Político británico. Parlamentario liberal, foi ministro de Exteriores en catro ocasións. Partidario da emancipación dos EE UU, da igualdade de dereitos civís en Irlanda e das reformas constitucionais en Inglaterra, foi o artífice da abolición da escravitude no Reino Unido. Opúxose ao despotismo do Rei Xurxo III e defendeu a Revolución Francesa.

PERSOEIRO

Físico e químico. Colaborou no proxecto Manhattan, que desenvolveu a bomba atómica, confirmou as teorías de Bohr e descubriu a transmisión de enerxía en sistemas atómicos en estado de fluorescencia. En 1926 descubriu o principio Franck-Condon en colaboración con E. V. Condon. No 1925 recibiu o Premio Nobel de Física, xunto con L. Hertz, polo descubrimento das leis do impacto dun electrón cun átomo.

PERSOEIRO

Antropólogo e historiador das relixións. Foi un dos primeiros autores en desenvolver grandes estudios recompilatorios de antropoloxía. Entre as súas obras destacan The Golden Bough (1890-1915), unha obra en doce volumes sobre mitos, rituais, maxia e tabúes na que formulou a idea de que a cultura humana evoluciona a partir da crenza na maxia, que precede á relixión e desemboca na ciencia; Totemism and Exogamy (1910), e Folklore in the Old Testament (1919).

PERSOEIRO

Historiador británico. Educado na Universidade de Oxford, centrou as súas investigacións na Idade Moderna e influíu na historiografía posterior da época Tudor. Das súas obras destaca History of England from the Fall of Wolsey to the Defeat of the Spanish Armada (1856-1870).

PERSOEIRO

Político. Senador republicano en 1859, e congresista en 1863, en 1876 converteuse en líder do partido e foi elixido presidente dos EE UU en 1880. Morreu asasinado.

PERSOEIRO

Caricaturista inglés. Consagrouse na sátira política contra o Rei Xurxo III e a súa corte e contra Francia, especialmente contra a Revolución Francesa e Napoleón.

PERSOEIRO

Pintor. Traballou como ilustrador de xornais. Foi membro de The Eight e da Ash Can School. Cultivou o realismo social pero cun colorido de orixe impresionista. Das súas obras destaca Chez Mouquin (1905).

PERSOEIRO

Militar escocés. Marqués de Montrose, defendeu os presbiterianos. Uniuse ao realistas e sobresaíu nas campañas contra os presbiterianos (1644-1645). Exiliouse trala derrota de Naseby (1645). Posteriormente, foi levado ante Carlos II de Inglaterra e regresou a Escocia (1649) pero foi aprisionado e executado.

PERSOEIRO

Xeólogo estadounidense. Foi director do Geological Survey do estado de New York e do museo de historia natural de Albany. É coñecido polas súas teorías relacionadas co concepto do xeosinclinal que postulou ao tratar de explicar as formacións paleozoicas dos Apalaches. Escribiu Geology of New York (1843) e Paleontology of New York (1847).

PERSOEIRO

Político escocés. Dirixente sindical dos mineiros escoceses, fundou o Independent Labour Party (1893) que, unido con outros grupos, deu lugar ao Labour Party, que presidiu. Foi deputado (1900-1915) e opúxose á participación británica na Primeira Guerra Mundial.

PERSOEIRO

Inventor inglés. Foi fiador de Standhill, en 1764 inventou a spinning-jenny, primeira máquina fiadora, que traballaba manualmente, que podía fíar distintos fíos ao mesmo tempo. Nos anos seguintes construíu algunhas spinning-jenny que foron destruídas en 1768. Trasladouse a Nottingham, onde instalou unha pequena fábrica.

PERSOEIRO

Economista estadounidense. Desenvolveu teorías e métodos de análise de datos estatísticos aplicables non só á economía senón tamén a outras ciencias sociais. Obtivo o Premio Nobel de Economía en 2000 xunto con D. McFadden.

PERSOEIRO

Director de orquestra, compositor e pianista de jazz estadounidense. En 1932 formou a primeira grande orquestra, na que colaboraron músicos de sona como L. Armstrong e R. Eldridge. A metade da década de 1930 traballou como compositor para outros directores.

PERSOEIRO

Poeta inglés. Coñecido como Ted Hughes, estivo casado durante algún tempo coa poetisa Sylvia Plath. Escribiu The Hawk in the Rain (1957), The Crow (1970-1973), Prometheus on His Grag (1973), Under the North Star (1981) e Flowers and Insects (1986). Recibiu en 1958 o premio Guinness Poetry Award.

PERSOEIRO

Poeta e xornalista inglés. Colaborou en diarios de tendencia liberal, como The Examiner e, en Italia, na revista The Liberal. Escribiu o poema narrativo prerromántico The Story of Rimini (1816) e ensaios, como Imagination and Fancy (1844) e The Town (1848).