"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Compositor alemán. Discípulo de Bach, foi kantor de San Tomé en Leipzig dende 1756. Compuxo cantatas, motetes, oratorios, misas e pezas para teclado.

PERSOEIRO

Historiador alemán. Especialista en historia bizantina, dirixiu o Byzantinisches Institut da Universität München (1931-1959) e presidiu a Asociación Internacional de Estudios Bizantinos. Cómpre salientar a súa obra Einführung in die byzantinische diplomatik (Introdución á diplomática bizantina, 1968).

PERSOEIRO

Eclesiástico, teólogo e historiador. Ordenado sacerdote en 1822, exerceu como profesor de historia da Igrexa e dereito eclesiástico na Universität München. Representante da universidade no Parlamento bávaro entre 1845 e 1852, destacou como un dos líderes do Partido Católico. Reticente ante o centralismo romano, defendeu que a soberanía temporal non formaba parte dos elementos definitores do papado e opúxose á infalibilidade pontificia, polo que foi excomungado en 1871. Continuou a súa carreira académica e foi elixido presidente da Bayerische Akademie der Wissenschaften (1873). Entre as súas obras destacan Die Reformation (A reforma, 1846-1848) e Der Papst und das Konzil (O papa e o Concilio, 1870).

1. Nome dun vestido turco, unha especie de abrigo longo con mangas.

2. Chaqueta que levan os húsares, adornada con cordóns e coas mangas sen poñer.

PERSOEIRO

Xeólogo e mineraloxista. Estudiou a rexión volcánica de Sicilia, Calabria e os Alpes en 1790, lugar no que descubriu a dolomía, que leva o seu nome. A súa obra máis destacada é Sur la philosophie mineralogique (Introdución á filosofía mineralóxica, 1801).

PERSOEIRO

Saxofonista clarinetista e compositor de jazz. Influído por Charlie Parker, en 1958 ingresou no quinteto de Chico Hamilton e trasladouse a Nova York. Tocou no Five Spot nun quinteto xunto a Mal Waldron, Richard Davis, Booker Little e Ed Blackwell, e traballou con Charles Mingus, John Coltrane, J. C. Moses e Han Bennink. Da súa discografía destacan as gravacións Free jazz (1960), en colaboración con Ornette Coleman, Eric Dolphy at the Five Spot (1961) e Out to Lunch (1964).

PARROQUIA

Parroquia do concello de Arzúa baixo a advocación de san Cristovo.

PERSOEIRO

Crítico e escritor. Exerceu o xornalismo en El Sol, participou en política dende 1931 e despois da Guerra Civil exiliouse a México. Escribiu Las interrogaciones del silencio (1918), La corporeidad de lo abstracto (1929), La túnica de Neso (1929) e Dédalo (1931-1932). Como estudoso fixo unha Antología de la poesía lírica española (1934) e como crítico Crónicas de Gerardo Rivera (1935).

PERSOEIRO

Arquitecto, fillo de Josep Doménech i Estapà. Arquitecto do ministerio de Instrución Pública (1917), realizou diversos edificios escolares. En Barcelona levantou os almacéns El Águila, a Caixa Mútua Popular de Barcelona e a igrexa de Santa Tereseta. Foi arquitecto municipal de Sant Celoni, onde realizou a casa do concello, o ateneo e o matadoiro. Escribiu, entre outras obras, La casa: como se costea y edifica una vivienda (1923) e ABC del propietario: adquisición, reparación y explotación de fincas urbanas (1925).

PERSOEIRO

Arquitecto, historiador e político. Estudiou en Barcelona e na Escuela de Arquitectura de Madrid, onde se titulou en 1873. Foi catedrático de Composición e de Proxectos da Escola d’Arquitectura de Barcelona (1875) e director da mesma dende 1901. Para a Exposición Universal de Barcelona de 1888 construíu o restaurante do parque da Ciutadella, coñecido co nome popular de Castell dels Tres Dragons e convertido no Museu de Zoologia, no que se adiantou á arquitectura do seu tempo ao empregar o ladrillo de cara vista e os tirantes de ferro. Terminada a exposición, estableceu alí un taller de perfeccionamento das artes decorativas aplicadas á arquitectura. Construíu outros edificios monumentais, feitos de ladrillo, ferro forxado e decorados con cerámica polícroma vernizada, con abundancia de temas florais como, a casa Thomas (1899), o Palau de la Música Catalana (1905-1908), a casa Albert Lleó e Morera (1905), a casa Fuster (1908) e o gran conxunto monumental do novo Hospital de Sant Pau (1902-1912),...

PERSOEIRO

Pintor. Cultivou o retrato, o tema relixioso e sobre todo a paisaxe. Cromaticamente, caracterizouse pola combinación dos dourados verdosos cos violáceos vermellos que se chamaron acord Domenge. Realizou tamén beléns.

PERSOEIRO

Pintor francés. Cultivou o retrato feminino e a pintura decorativa. Foi conservador do Museé Jacquermart-André (1956) e membro da Académie des Beaux-Arts. En 1913 recibiu o Prix de Rome.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Verea. Trátase dun templo de planta rectangular coa nave articulada con pilastras, que se traducen no exterior en contrafortes, e co altar maior destacado en altura e resaltado por pináculos nos ángulos. No interior, cómpre salientar o retablo barroco de san Ramón, formado por un corpo e tres rúas, e dividido por columnas corintias e estípites nos extremos.

PERSOEIRO

Emperador romano (81-96). Fillo de Vespasiano, sucedeu o seu irmán Tito. Venceu os catos (83) e iniciou a construción dunha liña de fortificacións ao longo da fronteira romana, os Campos Decumanos, entre o Rin e o Danubio. Enfrontouse a Decébalo (86) e aos xermanos, e tivo que asinar un acordo de paz (89). No interior do Imperio emprendeu a reorganización e a centralización da administración e designou a membros da orde ecuestre para os principais cargos públicos. Loitou contra a corrupción dos gobernadores provinciais e legalizou a ocupación de terras. Para financiar os gastos do exército e a construción de grandes obras aumentou os impostos e promoveu a confiscación dos bens da aristocracia, que viu limitados os seus poderes no Senado. Acumulou os títulos de cónsul (82-88) e de censor perpetuo (85-96). A súa política de ataques e confiscacións á aristocracia provocou a revolta de Lucio Antonio Saturnino, lugartenente na Xermania Superior, durante a guerra na Dacia (89). Sufocou a revolta...

PERSOEIRO

Emperador romano (308-309). Foi vicario de África (303-306). Probablemente foi proclamado emperador polas súas tropas na primavera ou no outono do 308, malia a súa avanzada idade. O prefecto do pretorio, Rufo Volusiano, sufocou a revolta do exército no 309 e, seguindo as ordes de Maxencio, fixo executalo.

1. Calidade de dominante.

2. Relación existente entre dous alelos dun heterocigoto que presenta o fenotipo moito máis semellante ao dun dos proxenitores homocigóticos ca o do outro. A dominancia é completa ou sinxela cando o homocigoto do alelo dominante e o heterocigoto non se distinguen fenotipicamente; recibe tamén o nome de superdominancia ou heterodominancia. É incompleta ou parcial cando o heterocigoto presenta caracteres intermedios entre os dous homocigotos. Entre estas dúas clases pódense dar todos os graos. A dominancia tamén pode ser alternativa, cando cambia no transcurso do desenvolvemento, e condicionada, cando se ve afectada pola presenza de certos xenes, chamados modificadores, ou por variacións de idade, sexo ou ambiente. A dominancia tamén se pode presentar entre series de alelos.

3. Feito de seren ou non dominantes, e o grao en que o son, as especies que integran unha comunidade.

4. Fenómeno que consiste no desenvolvemento da xema apical e no retardamento do crecemento das xemas laterais ata que exista unha certa distancia entre elas e o ápice vexetativo. Prodúcese pola acción das auxinas, que inhiben o crecemento das xemas laterais.

1. Que domina por ser superior en forza ou ser máis aparente.

2. Aplícase á persoa que tende a dominar os outros de maneira despótica.

3. 1. Aplícase ao alelo ou á serie de alelos que presentan dominancia.

   2. Aplícase á mutación que produce o alelo ou a serie de alelos dominantes.

4. Aplícase ás especies que teñen a biomasa máis grande dentro dun ecosistema, e que modifican as condicións ambientais de tal xeito que o resto das especies quedan supeditadas a elas.

5. Quinto grao da escala diatónica na distancia dunha quinta xusta da tónica. Tamén se denomina nota dominante.

6. Aplícase á propiedade inmoble a favor da que se establece unha servidume.

7. Termo empregado polos formalistas rusos para referirse ao procedemento ou factor que subordina todos os demais nun texto literario. Por exemplo, a rima e o ritmo considéranse factores dominantes do verso.