"ALE" (Contén)

PERSOEIRO

Político. Fomentou a Encyclopédie, traballou pola liberalización da censura e adheriuse ás queixas contra o aumento dos impostos. En 1792 defendeu a Luís XVI diante da Convención e foi executado.

1. Relativo ou pertencente ás malesherbiáceas.

2. Planta da familia das malesherbiáceas.

3. Familia de plantas herbáceas ou subarbustivas, da orde das parietais, de flores actinomorfas e hermafroditas e froito en cápsula pechada. Comprende unhas 25 especies propias dos Andes.

1. Estado ou sensación de quen non se atopa ben física ou moralmente.

2. Sensación de desagrado, inquietude ou desgusto.

1. Persoa que se encarga de transportar maletas, especialmente nas estacións ou nos hoteis.

2. Persoa que fabrica ou vende maletas.

3. Lugar dunha casa onde se gardan as maletas.

4. Compartimento dun vehículo destinado para as maletas ou equipaxes.

PERSOEIRO

Pintor ucraíno. Influído polo fauvismo e pola arte popular do seu país (1911), cultivou o cubismo. Creou unha obra de tema popular, baseada na simplificación dos volumes, que o conduciu ao suprematismo, do que foi o creador con obras como Cadrado negro (1915). En 1915 redactou o manifesto Do cubismo ao suprematismo, en oposición ao lucismo, e publicou Die gegenstandslose Welt (O mundo da non representación, 1926).

1. Que actúa con maldade.

2. Que demostra mala intención.

1. Conxunto de arbustos e plantas silvestres que nacen nun lugar de xeito espontáneo.

2. Conxunto de malas herbas que nacen nun lugar e que prexudican os cultivos.

FILOSOFOS

Filósofo e economista ruso. Coñecido como Bogdanov, desenvolveu un sistema propio chamado empiriomonismo, influído por W. Ostwald e E. Mach. Substituíu a teoría dialéctica marxista por unha transformación creadora da realidade e a idea da revolución pola dunha constante elevación da cultura proletaria. Das súas obras destacan Empirjomonizm (1904-1906) e Tektologija (1913-1915).

CAPITAIS

Capital do departamento de Caldas, Colombia, situada preto do río Cauca, ao O da Cordillera Central e a 2.153 m de altitude (337.580 h [1999]). É un importante mercado de café.

PERSOEIRO

Emperador de Bizancio (1391-1425), fillo de Xoán V Paleólogo de Bizancio. Acudiu a Occidente (1399) para solicitar axuda contra os turcos de Baiaceto I, pero non a conseguiu. Amigo do sultán Mehmet, conseguiu a recuperación dalgúns territorios e restableceu a orde do Imperio Bizantino. Coa chegada ao poder do fillo de Mehmet I, Murat II, a paz perigou e tivo que someterse ao novo sultán, ademais de pagar un importante tributo. Pouco despois de asinar este tratado retirouse a un convento, onde morreu.

PERSOEIRO

Escritor. Formado no ambiente da ilustración lombarda, adoptou os principios da cultura romántica a través da ideoloxía dos críticos e escritores franceses dos primeiros anos do s XIX. A súa formación intelectual concluíu coa súa adhesión ao catolicismo de orientación xansenista. A súa obra énchese de modelos esquemáticos da tradición literaria anterior e exprésase co italiano falado pola burguesía, como mostra da funcionalidade social da literatura e a súa orientación a un público non especializado. Da súa produción destacan Inni sacri (1812-1822), as Odi (Cinque maggio, Marzo 1821), e varias traxedias que representan a parte máis significativa da súa produción, e a novela I promessi sposi (1825-1827), a súa obra máis importante que narra a historia das desventuras de dous campesiños contra os que se manifesta a mala vontade dos poderosos, no s XVII.

PERSOEIRO

Escritor. Orixinario da Tarraconense, foi un dos últimos clásicos da poesía latina. Escribiu quince libros baixo o nome de Epigrammata, en que denunciou a retórica do seu tempo, a ampulosidade dos poemas mitolóxicos e infundiulle á poesía naturalidade, sobriedade e realismo. Con todo, non se pode considerar como unha voz de denuncia social; o epigrama é sinónimo da nota mordaz en verso que amosa o aculeus ou aguillón na súa parte final.

MONTES

Monte situado entre os concellos de Laza, Cualedro e Sarreaus. O seu cumio acada os 873 m de altitude.

PERSOEIRO

Ecólogo e naturalista. Director do Institut d’Investigacions Pesqueres (1951), destacou no eido da aplicación da teoría da información ao estudo das comunidades e na formulación de modelos matemáticos para o estudo do plancto. Estudiou tamén aspectos prácticos como os de eutrofización dos pantanos e a produtividade e contaminación das augas. Publicou Ecología (1974), La biosfera entre la termodinámica y el juego (1980), Limnologia (1983) e Teoría de los sistemas ecológicos (1991). Recibiu o Premio Ramón y Cajal (1983).

PERSOEIRO

Raíña de Xerusalén (1205-1212), filla de Isabel I de Xerusalén e de Conrado I de Monferrato. En 1206 pactouse o seu matrimonio con Pedro I de Aragón, se realizaba unha expedición a Terra Santa antes do día de Todos os Santos de 1207, e se conseguía a nulidade con María de Montpellier, pero o Papa Inocencio III non a concedeu. Finalmente casou en 1210 con Xoán de Brienne.