"CEI" (Contén)

PERSOEIRO

Relixioso. Foi colexial de Fonseca, catedrático de Prima de Leis (1677) e de Prima de Cánons (1678) na Univesidade de Santiago de Compostela. En 1681 nomeárono cóengo catedralicio de Mondoñedo. Posteriormente, ocupou os cargos de chantre e bispo auxiliar da catedral de Santiago de Compostela.

1. Situación de pobreza e miseria máxima.

2. lepra.

AFLUENTES

Afluente pola esquerda do río Umia, que nace no monte A Gramela, na parroquia de Moimenta (Campo Lameiro) e desemboca en Laxe (Moraña).

1. Que ou quen carece do necesario para vivir.

2. leproso.

1. Persoa habilidosa no manexo do lazo para apresar certos animais como touros ou cabalos.

2. Persoa que caza con lazo.

3. Persoa, xeralmente un empregado municipal, encargada de recoller os cans perdidos ou abandonados.

1. Soldado armado de lanza.

2. Artesán que fabrica lanzas.

3. Cada un dos cabalos que van enganchados á lanza dunha carruaxe.

MONTES

Monte (800 m alt) situado entre as parroquias de Corvelle (Vilalba) e Castromaior (Abadín).

1. Nome común co que se coñece a algúns paxaros da familia dos frinxílidos, que miden aproximadamente 13 cm, presentan plumas de cor parda e viven en lugares de vexetación baixa.

2. Ave duns 13 cm que presenta a plumaxe de cor ocre con raias negras e o peteiro amarelo. Aliméntase de grans e de certos insectos. Cría en Noruega, Irlanda e N de Reino Unido e atópase na Península Ibérica como divagante invernal pola zona do N, aínda que é moi raro atopalo en Galicia.

3. Ave de 13 cm, que presenta o peteiro gris escuro, os bordos das primarias brancas ao igual ca os das rectrices externas, e as patas de cor carne. O macho reprodutor ten a cabeza gris pálida e a gorxa branca, con manchas encarnadas no píleo e no peito. No inverno o macho é moito máis apagado e, a miúdo, sen encarnado visible. A femia e o inmaduro son aínda máis apagados. É gregario a maior parte do ano e fai dúas postas, unha a mediados de abril e outra en xuño-xullo. En inverno forman bandos de ata 300 individuos que vagan sobre terreos baldíos, terras de cultivo e marismas. En Galicia habita en lugares de vexetación baixa e en descampados, xunqueiras, dunas e cultivos.

4. Ave de 13 cm que presenta a plumaxe parda con raias negras, a testa vermella e a gorxa negra. O macho diferénciase da femia porque ten o peito e a parte máis alta da cabeza rosada. Aliméntase de sementes. De distribución holártica, é raro atopalo en Galicia.

MONTES

Monte situado no límite dos concellos de Monfero, Aranga e Guitiriz e que pertence ao sistema montañoso da serra da Loba. O seu cumio acada os 609 m de altitude.

GALICIA

Sacerdote. Ingresou no convento dominicano de San Xosé de Padrón (1889) e estudiou filosofía no convento de Coria (1890-1892) e teoloxía no convento de San Esteban en Salamanca (1892-1896).

1. Persoa que fabrica ou vende louza.

2. Armario para gardar a louza.

1. Astro que brilla intensamente.

2. Planeta Venus que se ve brillar ao amencer ou pola tardiña. Se se ve brillar pola mañá recibe os nomes de luceiro da alba, luceiro da mañá, luceiro da madrugada ou estrela da mañá, e pola tarde, luceiro da tarde ou estrela da tarde.

3. vagalume.

4. Figura que se representa por un cadrado coas puntas alongadas.

5. Planta herbácea anual, de 10-50 cm de altura, que presenta follas laciniadas, flores solitarias terminais de cor azul ou branca e froitos globosos. Florece entre abril e xullo.

6. Termo da verba dos arxinas ou xerga dos canteiros e da verba dos cesteiros de Mondariz que corresponde á voz ‘día’.

CAPITAIS

Capital do estado de Alagoas, Brasil, situada na costa Atlántica (794.894 h [2000]). Destaca a industria de produtos alimentarios, tabaco e azucre.

1. Árbore caducifolia de ata 12 m de altura, de follas ovais, serradas e tomentosas no envés. Presenta flores brancas e rosadas, dispostas en umbelas e o froito (mazá) de tipo pomo, carnoso e de coloración variada. É orixinaria de Europa oriental e Asia occidental, aínda que é cultivada desde tempos moi antigos. Existen máis de cen variedades. A madeira, densa e dura, é apreciada sobre todo como leña e para facer mangos de ferramentas.

2. Árbore pequena, de 2 a 10 m de altura, máis ou menos espiñoso, de follas ovais, flores brancas ou rosadas dispostas en umbelas e de foito de tipo pomo, carnoso de 2 a 3 cm de diámetro, acedo ou doce. É unha árbore autóctona, escasa, que se pode atopar en fragas e bosques mixtos.