"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Realizador estadounidense. Destacou pola gran variedade de filmes que dirixiu, desde westerns a adaptacións de Shakespeare, marcados pola intelixencia e a sofisticación. Destacan Letter to Three Wives (1949, Oscar ao mellor actor e ao mellor guión, 1950), All About Eve (1950, Oscar ao mellor director e ao mellor guión, 1951), Julius Caesar (1953), The Barefoot Contessa (1954) e Cleopatra (1963).

DEPARTAMENTOS

Departamento de Costa de Marfil (10.660 km2; 123.362 h [1988]). A súa capital é Mankono (6.524 h [1988]).

PERSOEIRO

Político xamaicano, fillo de Norman Washington Manley, fundador do People’s National Party (PNP) e primeiro ministro. Foi senador (1962-1967), e en 1969 sucedeu a seu pai na dirección do PNP. Como primeiro ministro (1972-1980), iniciou unha política socialdemócrata e de boas relacións con Cuba. Nas eleccións de 1989 recuperou o poder pero a súa delicada saúde fíxolle renunciar en 1992.

PERSOEIRO

Entomólogo. Especializouse en insectos lepidópteros, sobre todo nos do xénero Zygaena. A súa obra principal é A Field Guide to the Butterflies and Burnets of Spain (1970).

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Barcelona, Catalunya, situado na chaira de Vic. Esténdese en gran parte pola beira esquerda do Ter, pouco antes da confluencia co Gurri (17.532 h [2001]). A actividade económica máis importante é a industrial, que se incrementou a partir de 1840 grazas á creación da canle industrial do Ter. As principais industrias son a téxtil, a metalúrxica, a química e a alimentaria.

PERSOEIRO

Realizador estadounidense. De nome Emil Anton Bundesmann, destacou polo seu innovador estilo visual. A súa actividade máis importante foi o western, e contou case sempre con James Stewart como actor principal, como en Winchester ‘73 (1950), Bend of the River (1952) ou The Naked Spur (1953). Tamén realizou El Cid (1961) e The Fall of the Roman Empire (1964).

PERSOEIRO

Militar inglés. Coñecido como marqués de Cornwallis, durante a Guerra da Independencia estadounidense distinguiuse nos combates de Germantown e de Redbank (1777), pero foi vencido en Yorktown (1781). En 1786 foi nomeado gobernador de Bengala, onde loitou contra Tippu Sāhib, a quen venceu en Seringapatam.

PERSOEIRO

Realizador estadounidense. Comezou no mundo da televisión, para logo debutar no cine coa adaptación da obra de Chayefsky Marty (1955, Oscar ao mellor director en 1956 e Palme d‘Or de Cannes en 1955). Dirixiu filmes como Separate Tables (1958), Jane Eyre (1970) e Brontë (1983).

PERSOEIRO

Escritor alemán. Estivo influído nas súas primeiras obras polo esteticismo de D’Annunzio, como en Im Schlaraffenland (1900). En A Professor Unrat (O mestre Unrat, 1905) caricaturizou a situación alemá baixo o Imperio de Guillerme II. Atacou o militarismo e o nacionalismo incipientes nas sátiras políticas da triloxía Das Kaiserreich (O Imperio, 1914-1925) e Die grosse Sache (O grande asunto, 1930). Despois do seu exilio triunfou con König Heinrich IV (O rei Enrique IV, 1935-1937).

PERSOEIRO

Escritor, fillo primoxénito de Thomas Mann. En 1936 exiliouse en EE UU, onde, como líder do movemento antifascista, fundou as revistas Die Sammlung (1933-1935) e Decision (1941-1942). Da súa produción destacan Symphonie Pathétique (1935), Mephisto (1936), levada ao cine por I. Szabó (1981), e Der Vulkan (O volcán, 1939).

PERSOEIRO

Escritor alemán. Interesado polo ser humano e o confito entre a intelixencia e a vida, escribiu Die Buddenbrooks (Os Buddenbrooks, 1901), Tonio Kröger (1903) e Der Tod in Venidig (A morte en Venecia, 1912). Durante a Primeira Guerra Mundial desaprobou os ataques do seu irmán Heinrich contra o nacionalismo alemán, reflectidos en Betrachtungen eines Unpolitischen (Consideracións dun apolítico, 1918), aínda que máis tarde se converteu nun fervente defensor das liberdades democráticas. Neste tempo escribiu a súa obra mestra, Der Zauberberg (A montaña máxica, 1924), onde fai unha profunda análise da súa época, e Mario und der Zauberer (Mario e o mago, 1930), unha sátira do fascismo. Exiliouse en 1933, trala chegada de Hitler ao poder, e advertiu aos países democráticos contra o fascismo en Achtung, Europa! (Coidado, Europa!, 1938). Escribiu a tetraloxía Joseph und seine Brüder (Xosé e os seus irmáns, 1933-1943), a biografía...

DISTRITOS

Distrito de Sri Lanka (2.014 km2; 132.000 [estim 1991]). A súa capital é Mannar (13.931 h [1981]).

GOLFOS

Golfo do Océano Índico, situado no extremo S da península do Deccan, entre esta e a illa de Sri Lanka. É unha zona de pesca de ostras perlíferas.

PERSOEIRO

Militar finlandés. Foi xeneral do exército tsarista (1910) e axudante de campo de Nicolao II (1912) e, cando se proclamou a independencia de Finlandia (1917), dirixiu aos gardas brancos que se impuxeron aos bolxeviques finlandeses. Rexeu o país (1918-1919) e construíu a liña Mannerheim na zona fronteiriza coa URSS do istmo de Carelia. Foi mariscal de Finlandia (1933) e en 1941 declarou a guerra á URSS, á beira de Alemaña, aínda que en 1944, como cabeza do estado, firmou o armisticio coa URSS e declarou a guerra a Alemaña (1945). Ao ano seguinte retirouse a Suíza.

CIDADES

Cidade do land de Baden-Württemberg, Alemaña, situada na confluencia do río Neckar co Rin, en fronte de Ludwigshafen (307.730 h [2000]). Foi reconstruída despois da Segunda Guerra Mundial segundo un rigoroso plano ortogonal. A conurbación con Ludwigshafen especializou as funcións urbanas, potenciadas polo gran porto fluvial. Posúe factorías de produtos químicos, maquinaria agrícola, automóbiles, maquinaria eléctrica e vidro. Fundouse en 1606 e, en 1720, converteuse en capital e residencia dos príncipes do Palatinado ata 1778. En 1820 pasou a pertencer ao Gran Ducado de Baden. Foi o centro da escola de Mannheim.