"Josep" (Contén)

PERSOEIRO

Naturalista occitano. Foi o fundador das estacións de bioloxía mariña de Rosco, en 1873, e de Banyuls de la Marenda, en 1882, o actual Laboratorio Aragón, que dirixiu ata 1901.

PERSOEIRO

Matemático. Traballou en L’École Polytechnique de París. Foi o continuador da obra de Euler e traballou en moitos campos, como o das ecuacións diferenciais ou as probabilidades. Estudiando as ecuacións de grao superior en cuarto, indicou as bases da futura teoría de grupos. Tamén ideou o método de interpolación que leva o seu nome, definiu o concepto de enerxía potencial e descubriu os puntos de Lagrange.

PERSOEIRO

Eséxeta francés. En 1879 entrou na orde dominicana. Foi activo promotor do estudo crítico da Biblia no campo católico. Entre as súas numerosas obras destacan os comentarios aos catro Evanxeos e a Introdution à l’étude du Noveau Testament (1933-1937), en tres volumes.

PERSOEIRO

Astrónomo francés. Traballou na Academia de París (1753), foi profesor do Colexio de Francia (1762) e director do Observatorio de París (1795). En 1751 colaborou con Lacaille na medida da paralaxe lunar, facendo as observacións desde Berlín mentres Lacaille traballaba no cabo Boa Esperanza. Publicou táboas coas posicións dos planetas e do cometa Halley. Deu a coñecer as posicións de 50.000 estrelas e publicou obras de divulgación astronómica, como Histoire celeste française (1801) e Traité d’Astronomie (1764).

PERSOEIRO

Pedagogo. En 1798 fundou unha escola en Southwark (Londres) onde aplicou o sistema mutuo ou monitorial system de ensino ideado por Andrew Bell. Este método consistía en que os alumnos máis adiantados debían instruír os demais e, a diferenza de A. Bell, Lancaster primaba o ensino das nocións elementais, que podían ser de utilidade na vida, sobre o ensino moral ou relixioso. Destaca a súa obra The British System of Education (1810).

PERSOEIRO

Escritor. Discípulo de Gandhi, é autor de obras nas que denuncia a violencia e as virtudes esquecidas do mundo moderno. Publicou Le Pèlerinage aux sources (1943), Approches de la vie intérieure (1962), Enfances d’une pensée (1970), La trinité spirituelle (1971) e Rien qui ne soit tout (1975).

PERSOEIRO

Médico. Catedrático de farmacoloxía das facultades de medicina de Cádiz, València e da Universidade Autónoma de Barcelona, da que foi reitor (1976-1980), foi conselleiro de Sanidade (1980-1987), membro de numerosas sociedades científicas e do consello de redacción de diversas revistas especializadas. Publicou numerosos traballos sobre temas variados, especialmente relacionados coa farmacoloxía do sistema nervioso vexetativo, do sistema hormonal tiroideo e dos efectos das drogas, este reflectido na obra Les drogues (1976).

PERSOEIRO

Físico irlandés. Creou importantes teorías sobre a estrutura atómica e o comportamento dos electróns, e ampliou os conceptos clásicos da termodinámica.

PERSOEIRO

Político inglés. Profesor da London School of Economics, foi membro do Labour Party. Partidario da amizade anglosoviética, participou na redacción do programa de goberno de Clement Attlee (1945). Escribiu The Rise of European Liberalism (1936) e Reflections on the Revolution of Our Time (1943).

PERSOEIRO

Debuxante, escritor e músico francés. Estableceuse en Montpellier desde 1829, onde foi organista. Amigo de Mendelssohn e Schumann. Escribiu e ilustrou Souvenirs d’un voyage d’art à l’île de Majorque (1840).

PERSOEIRO

Capuchino. Coñecido como de Père Joseph, desde 1624 foi conselleiro de Richelieu e o seu axente en política exterior, feito que lle valeu o sobrenome de eminencia gris. A súa oposición a Austria, provocou a intervención francesa na Guerra dos Trinta Anos.

PERSOEIRO

Militar francés. Nomeado xeneral en 1794, participou nas batallas de Fleurus (1794), Altenkirchen (1796) e Stockach (1799). Napoleón nomeouno senador (1800) e mariscal do Imperio en 1804. Combateu en España, Tirol e en Jena. Despois da restauración borbónica foi membro da cámara.

PERSOEIRO

Paleontólogo estadounidense. Estudiou os depósitos fósiles dos estados occidentais de EE UU e refixo a historia dos mamíferos nestes contornos. É autor de On the Fossil Horse of America (1847) e Elementary Treatise on Human Anatomy (1861).

PERSOEIRO

Inventor belga. En 1859 desenvolveu o primeiro motor de combustión interna que empregaba queroseno como combustible, feito que permitía aforrar espazo así como un manexo máis sinxelo en comparación coas máquinas de vapor xa existentes. Ao ano seguinte acoplou este motor a un vehículo, e construíu así o primeiro automóbil equipado cun motor de combustión interna, que foi tamén o primeiro a dous tempos impulsado con gasolina. En 1862, construíu un vehículo experimental que acadaba unha velocidade de 3 km/h.

PERSOEIRO

Actriz francesa. Coñecida como Mademoiselle Clairon, debutou na Comedia Francesa en 1743, onde obtivo un éxito sen precedentes interpretando o personaxe de Fedra, no espectáculo homónimo baseado nun texto de Racine. Foi unha das primeiras promotoras do recoñecemento dos dereitos dos traballadores da escena, chegando a liderar unha folga na Comedia Francesa, pola que pasou uns días no cárcere, razón pola que abandonou o teatro cando só tiña 43 anos. Posteriormente creou unha escola de formación de actores e en 1799 publicou a súa autobiografía, Mémoires d’Hippolyte Clairon et réflexions sur l’art dramatique.

PERSOEIRO

Médico e filósofo. Sobresaíu no debuxo de termos médicos. Vangardista do vitalismo e do neohipocratismo, obstaculizou a introdución da medicina organicista e opúxose ao positivismo filosófico e ao evolucionismo biolóxico con argumentos de raíz tomista. Escribiu Discurso sobre la naturaleza y origen del hombre (1867), El pro y el contra de la vida moderna desde el punto de vista médico-social (1874), Curso de patología general (1883-1889), onde desenvolveu a súa famosa fórmula de la vida: V=f (I-C), segundo a que a vida é a resultante da función derivada das relacións entre a enerxía individual (I) e o cosmos (C). Compuxo algunhas pezas para canto e unha Missa de requiem, estreada en El Escorial en 1888.

PERSOEIRO

Médico e botánico. Impulsou o estudo da histoloxía dos fungos e descubriu os basidios.

PERSOEIRO

Actor estadounidense. Coñecido como Jerry Lewis, formou parella artística durante moitos anos con Dean Martin. Especializouse en papeis cómicos e da súa filmografía destacan Living It Up (1954), Artists and Models (1955), Hollywood or Bust (1956), Rock-a-Bye Baby (1958), The Bellboy (1960), The Nutty Professor (1963), The King of Comedy (1983) e Funny Bones (1995).

PERSOEIRO

Matemático francés. Continuador das teorías de Galois, publicou a súa obra completa. Traballou na teoría de números e na análise matemática e demostrou a existencia de números que non poden ser raíces de ningún polinomio de coeficientes enteiros (e, ð), denominados números trascendentes.

PERSOEIRO

Cirurxián inglés. Introduciu os primeiros métodos de antisepsia a base de pomadas fenicadas e polvorizacións de aceiro fénico, e obtivo unha espectacular redución da mortalidade postoperatoria. Escribiu On the Antiseptic Principie in the Practice of Surgery (1867).