"calenda" (Contén)

Expresión latina coa que se indica que unha cousa non se vai realizar nunca, xa que en Grecia non existían as calendas (división do mes romano). Conta Suetonio (s I-II d C) que a empregaba moito Augusto na conversa familiar para dar a entender que alguén nunca pagaría.

1. Sistema de distribución do tempo en grupos orixinados polas lunacións (os meses), as fases da Lúa (as semanas) e o movemento aparente do Sol (os anos), tomando como unidade de base o día, determinado polo movemento diúrno aparente do Sol.

2. calendario azteca

   Calendario empregado polos aztecas. O calendario civil ou xihuitl tiña un ano de 365 días, con 18 meses de 20 días cada un e 5 días suplementarios, que se consideraban nefastos. O calendario relixioso ou tonalpualli tiña un ano de 260 días.

3. calendario chinés

   Calendario empregado en China ata a revolución de 1911. Ao inicio da dinastía Zhou (ss XI-VIII a C) a duración do ano era de 366 días, pero empregábase un calendario lunar de 354 días, que rapidamente se cambiou por un lunisolar, coa intercalación de sete meses lunares cada dezanove anos; obtívose así o calendario de Zhuangzi (s III a C), que durou ata a reforma da época Han (104 a C). Ata a revolución republicana de 1911 China rexíase polo calendario lunar (yinli), no que a diferenza de once días e un cuarto entre o ano solar e os doce meses deste calendario estaba compensada coa introdución dun mes intercalado cada tres anos. O calendario oficial, na República Popular de China, é o gregoriano, introducido no s XIX polos xesuítas.

4. calendario exipcio

   O calendario exipcio foi nun primeiro momento exclusivamente lunar, con meses de 29 e 30 días. A necesidade de prever as crecidas do Nilo fíxoos estudar o ano trópico e buscar un calendario máis axustado ás súas necesidades. Estableceron tres estacións de catro meses (a estación da sementeira, da recolleita e da inundación) de 30 días (ano de 360 días). Este ano civil avanzaba un ano enteiro cada 69 anos trópicos; a pesar de que o sabían non intentaron modificalo. Os exipcios agruparon os días en decans, tres destes formaban o mes e 36, o ano.

5. calendario grego

   Calendario creado para intentar axustar os movementos do Sol e da Lúa. Destacan as reformas de Solón e de Metón; sen embargo, ningún deles chegou a resolver o problema, e os gregos remataron adoptando progresivamente o ciclo romano.

6. calendario gregoriano

   Calendario creado en 1582 por iniciativa do Papa Gregorio XIII quen, asesorado especialmente por Ghiraldi, decretou que fosen engadidos dez días de súpeto (o día seguinte ao 4 de outubro foi o 15), modificando o concepto de ano bisesto no novo calendario. Así os novos anos bisestos son aqueles múltiplos de catro que non acaben en dous ceros, agás todos os rematados en dous ceros pero que conteñan un número divisible entre catro. Deste xeito obtíñase un ano gregoriano medio de 365,2425 días civís, que soamente producen un exceso de tres días cada mil anos. Posteriormente, case todos os países adoptaron o calendario gregoriano. A pesar do seu uso, practicamente universal, os seus inconvenientes son numerosos, razón pola que se intentou impulsar, por agora sen éxito, diversos proxectos de reforma.

7. calendario hindú

   Calendario empregado polos hindús. No tempo do Rig-Veda, arredor de 1200 a C, parece que xa se usaba un calendario civil lunisolar, que constaba de 360 días, dividido en 12 meses de 30 días. Cada 5 anos intercalábase un novo mes. A astronomía mesopotámica e grega foi introducida na India nos primeiros séculos despois de Cristo, e xorde así un novo calendario con diversas variantes. Para unificar o calendario hindú, o goberno da India introduciu un novo calendario oficial, comezando o 1 de Chaitra de 1879 da era Saka, que corresponde ao 22 de marzo de 1957. Este calendario utilízase hoxe xunto co gregoriano.

8. calendario hebreo

   Calendario empregado polos hebreos. Era un calendario lunar formado por doce lunacións, que comprendía 353, 354 ou 355 días, e un décimo terceiro mes suplementario. Os meses eran alternativamente de 29 e 30 días, para aproximarse á duración das lunacións. No s IV dC o calendario hebreo foi modificado e transformado totalmente en lunisolar: a intercalación do décimo terceiro mes fíxose de acordo co ciclo de Metón, e, cada dezanove anos de duración deste, considéranse doce anos sinxelos e sete embolísticos daquel. Este calendario úsase, xuntamente co gregoriano, no Estado de Israel. Os meses son Tišrej, Khešven, Kislev, Tevet, Švat, Adar, Veadar, Nīsan, Ijar, Sivan, Tamūz, Av e Ēlūl.

9. calendario lunar

   Calendario que ten como base o fenómeno das lunacións (meses). Os primeiros calendarios foron os lunares. A duración da lunación varía de 29 días e 6 horas a 29 días e 20 horas, o que equivale a unha duración media de 29,5305 días civís. Por esta razón os calendarios lunares están formados normalmente por meses de 29 e 30 días, aos que aínda lles hai que engadir axustes.

10. ...