"Boris" (Contén)

PERSOEIRO

Político ruso de familia hebrea. Partidario nun primeiro momento do anarquismo de Bakunin, en 1872 uniuse ao movemento populista, e posteriormente, influenciado polas ideas de Ferdinand Lasalle, evolucionou cara ao marxismo. Xuntamente con G. Plekhanov, fundou o grupo marxista Liberación do Traballo (1883) e interveu no xornal Iskra (A chispa) de onde Lenin o conseguiu expulsar. Despois do II congreso do Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso (1903), volveuse menchevique, polo que tralo triunfo bolchevique do 1917 tivo que exiliarse.

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico soviético. A súa mellor obra foi a película sonora Okraina (1933).

PERSOEIRO

Tenista alemán. Acadou sona internacional ao gañar en 1985 o Campionato de Wimbledon, no que repetiu vitoria 1986 e 1989. Tamén gañou outros campionatos: o Grand Slam e os Open dos EE UU (Flushing Meadows) en 1989 e de Australia (1991 e 1996). Proclamouse tres veces Campión do Mundo (1988, 1992 e 1995) ao vencer no Masters ‘torneo de mestres’, reservado aos tenistas mellor clasificados ao remate da temporada. Como integrante do equipo alemán obtivo a Copa Davis en 1988 e 1989.

PERSOEIRO

Compositor alemán. Realizou estudios no Musikhochschule de Berlín (1924-1926), onde posteriormente exercería como mestre (1948-1970). Na composición de pezas escénicas, destaca a súa ópera Romeo und Julia (Romeo e Xulieta, 1943) e o ballet Tristan (1965); como compositor de música instrumental é relevante a peza Variaciones Paganini (1947).

PERSOEIRO

Príncipe e Tsar de Rusia (1598-1605). Descendente de nobres tártaros ao servizo dos príncipes de Moscova. Favorito de Iván IV o Terrible, apartou os boiardos do poder e asumiu a rexencia do Tsar Teodor, durante a que formalizou unha tregua con Polonia e Suecia logo de anexionar as costas do golfo de Finlandia e Carelia. Ao morrer Teodor fíxose elixir Tsar. Liberou a Igrexa Ortodoxa rusa da submisión a Constantinopla e instituíu a servidume da gleba (1597). O seu fillo Teodoro II foi asasinado por Dimitri, quen ocupou o trono. A súa figura constitúe o personaxe central da obra homónima de Puskin: Borís Godunov (1826). Sobre este texto, Musorgski compuxo dúas versións da ópera homónima, revisada por Rimski-Korsakov.

PERSOEIRO

Khan, despois príncipe dos búlgaros (852 - 889). Ao se converter ao Cristianismo, co nome de Miguel (864), o Emperador bizantino Miguel III recoñeceulle as conquistas do S de Albania. En sucesivas ocasións tentou abandonar a tutela bizantina, pretendendo que a Igrexa búlgara fose unha Igrexa nacional, cunha dependencia nominal de Bizancio, e na que a lingua eslava fose adoptada na igrexa e no estado. No 889 retirouse a un mosteiro, do que tivo que saír no 893 para substituír o fillo primoxénito Vladimiro, inclinado ao Paganismo polo segundo fillo, Simeón.

PERSOEIRO

Tsar de Bulgaria (969-972). Ante a invasión de Bulgaria polo príncipe de Kiev, Sviatoslav, a súa falla de autoridade impediulle opoñer resistencia. O Emperador bizantino Xoán I Tsimiscés decidiu intervir e, logo da derrota dos rusos, forzouno a abdicar e anexionou a Bulgaria occidental (972).

PERSOEIRO

Rei dos búlgaros. Sucedeu a seu pai Fernando I, despois da súa abdicación, no 1918. Nos principios do seu reinado tivo escaso protagonismo, pero despois da ditadura de Stambolijsky suspendeu a Constitución e impuxo un réxime autoritario. En maio de 1934 aceptou o establecemento dun goberno ditatorial. Recuperou a Dobrudja meridional de Romanía. En 1941 adheriuse ao pacto tripartito e permitiu a entrada dos alemáns no seu país, pero non declarou a guerra á URSS. Salvou a maior parte dos xudeus de Bulgaria do xenocidio. Crese que foi asasinado polos ocupantes.

CIDADES

Cidade da oblast’ de Minsk, Bielorrusia (150.200 h [1991]). Porto fluvial no río Berezina, ten industrias de construcións mecánicas, metalúrxicas, madeireiras e de instrumentos musicais (pianos).

PERSOEIRO

Escritor. De tendencia simbolista, foi coñecido co pseudónimo de Andrej Belyj. Entre 1902 e 1905 publicou catro Sinfonie (Sinfonías) á maneira das grandes composicións musicais, cargadas de motivos místicos. Cos poemas Pepel (Cinsa, 1909) e coa novela Peterburg (1913) interesouse polos problemas sociais resultantes da revolución de 1905.

PERSOEIRO

Bioquímico alemán. Emigrado a Inglaterra nos comezos do nazismo (1933), traballou con H. Florey en Oxford no estudo das substancias antibacterianas de orixe orgánica. Publicou Penicillin as a Chemostherapeutic Agent (A penicilina como un axente químico-terapéutico, 1940), que foi o punto de partida da utilización terapéutica da penicilina. Recibiu, xunto con A. Fleming e H. Florey, o Premio Nobel de Medicina e Fisioloxía en 1945.

PERSOEIRO

Xenetista. Foi profesor na Universitè de Paris e director do Centre de Génétique Moléculaire. Realizou importantes investigacións sobre diferenciación celular, cultivo de células in vitro, mecanismos xenéticos e hibridación de células somáticas. Pola súa contribución na integración da xenética clásica coa bioquímica e a embrioloxía, considérase o pioneiro da xenética molecular.

PERSOEIRO

Fotógrafo. Exerceu como xornalista no Severo-Donetszki Kommunist e no diario Krasnaia Bachkiria. Redactor xefe do periódico moscovita Bednota, aprendeu fotografía con Rodtchenko. Da súa obra cómpre salientar diversas imaxes sobre grandes construcións soviéticas, fotografías aéreas e varios documentais.

PERSOEIRO

Político ruso. Estudiou enxeñería da construción. Membro do PCUS desde 1961, en 1985 foi nomeado primer secretario do Comité Central do partido en Moscova e, ao ano seguinte, ingresou no Politburó. Elixido deputado (1989), declarouse partidario do pluralismo político e económico para a sociedade soviética e no congreso da República Rusa que tivo lugar en Sverdlovsk, foi designado presidente (1990). Vencedor nas eleccións de 1991 á presidencia da Federación Rusa, abandonou o PCUS. Tralo golpe de estado dese mesmo ano, asumiu poderes especiales concedidos polo Parlamento, e adoptou medidas como a despolitización do exército e a xurisdición rusa sobre as empresas rusas e os recursos naturais. No mes de decembro creouse a Comunidad de Estados Independentes (CEI) e foi elixido presidente. Anunciou a aprobación dunha nova constitución que lle confería amplios poderes e que reducía os do Congreso de Deputados do Pobo, que desaprobaba a manobra do presidente, e ordenou a intervención do exército...