"David" (Contén)

PERSOEIRO

Pintor escocés. Foi director da Academia das Artes de Edimburgo. Dedicouse ao retrato, a temas populares e representacións mitolóxicas; ilustrou poemas de R. Burns. Unha das súas obras máis coñecidas é A orixe da pintura (1775).

PERSOEIRO

Físico norteamericano. En 1930 comezou un estudo exhaustivo das partículas ionizadas producidas polos raios cósmicos. Mediante unha cámara de Wilson observou en 1932 a existencia efectiva do positrón, partícula definida teoricamente por Dirac pero non observada ata ese momento. Con este descubrimento acadou o Premio Nobel de Física no ano 1936, que compartiu co seu colega Victor F. Hess.

PERSOEIRO

Bioquímico. Compartiu o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina do ano 1975 con R. Dulbecco e H.D. Temin, polos seus traballos sobre o virus do ARN, o descubrimento do enzima transcriptasa inversa (ADN polimerasa ARN dependente), e pola fixación dos procesos moleculares mediante os que a información xenética se incorpora ao ADN. Entre 1982 e 1990 dirixiu o Whitehead Institute for Biomedical Research, en Cambridge, Massachusetts.

PERSOEIRO

Compositor británico. Realizou estudios en Cambridge, no Royal College of Music e posteriormente foi profesor na Universidade de Newcastle. Partiu dun romanticismo inicial cara a un serialismo lírico. Entre a súa produción destaca o Cuarteto de Corda (1969).

PERSOEIRO

Actor, empresario e autor teatral. Foi un dos primeiros en aproveitar as novas técnicas publicitarias para o lanzamento e mitificación dos actores. Traballou no teatro Metropolitano. Obtivo grandes éxitos con melodramas románticos como The wife (A esposa), May Blossom, Men and women (Homes e mulleres) e Valerie.

PERSOEIRO

Bacteriólogo norteamericano. Dirixiu o equipo que preparou as primeiras edicións do Manual of determinative bacteriology (Manual de bacterioloxía determinativa), na que se establece unha sistemática das bacterias.

PERSOEIRO

Pedagogo norteamericano de orixe alemana. Profesor de linguas vivas en América, ideou un método de ensino baseado na asociación do obxecto e da acción coa palabra que o designa, prescindindo da gramática. Puxo en práctica por vez primeira este sistema nunha escola que abriu en Providence (Rhode Island) en 1878, cunha fórmula que se espallou por todo o mundo. O método Berlitz transformou a pedagoxía do ensino das linguas vivas.

PERSOEIRO

Matemático e físico norteamericano. Estudiou nas universidades de Chicago e Harvard e foi profesor en Princeton (1909-1912) e en Harvard (1919-1944). Realizou traballos sobre ecuacións diferenciais lineais e, baixo a influencia dos descubrimentos de Poincaré, empezou a traballar en Mecánica Teórica, especialmente en órbitas periódicas e estabilidade. Escribiu a memoria Dynamical System with Two Degrees of Freedom (1928) e estudiou o problema dos tres corpos mediante o método ergódico. Foi presidente da Asociación Americana para o Avance da Ciencia (AAAS). Entre outras obras, escribiu Relativity and Modern Physics (1923) e The Origin, Nature and Influence of Relativity (1925).

PERSOEIRO

Bailarín inglés. Estudiou na Royal Academy of Dancing (Real Academia de Danza) e na escola do Sadler’s Wells Ballet, de Londres, da que foi primeiro bailarín.

PERSOEIRO

Físico. Doutorouse en Física na Universidade de Copenhaguen e posteriormente viaxou a Inglaterra (1911), onde traballou con J. J. Thomson no Cavendish Laboratory, en Cambridge, e con E. Rutherford en Manchester. En 1920 dirixiu o Instituto de Física Teórica de Copenhaguen. A partir do modelo planetario de Rutherford e da teoría dos cuantos de Planck, propuxo un modelo atómico para o hidróxeno. É tamén autor do modelo chamado ‘gota líquida’ para explicar as desintegracións nucleares. Durante a Segunda Guerra Mundial participou no movemento de resistencia antinazi de Dinamarca; no 1943 fuxiu a Suecia, Inglaterra e aos EE UU, onde traballou no proxecto Manhattan. Persuadiu os organismos estatais para abandonar a carreira de armamentos atómicos. No 1922 recibiu o Premio Nobel de Física, e no 1957 o Premio Átomos para a Paz.

PERSOEIRO

Físico escocés. Profesor de física en Edimburgo, interesouse especialmente pola óptica: absorción da luz, óptica metálica e polarización. Estudiou a difracción da luz (1799) e formulou a lei de Brewster. Inventou un polarímetro, perfeccionou o estereoscopio e ideou o caleidoscopio. Determinou o punto de Brewster, un dos tres puntos da vertical que pasa polo Sol, polos que a radiación celeste difusa ten polarización nula. Participou en diversas revistas científicas, coma o Edinburgh Philosophical Journal (1819-1824) e o Edinburgh Journal of Science (1824-1832), e colaborou coa Edinburgh Encyclopedia. Foi un dos fundadores da British Association for the Advancement of Science. Entre as súas obras, cómpre remarcar Life of Sir Isaac Newton (Vida de sir Isaac Newton, 1832), Treatise on Optics (Tratado sobre os ópticos, 1832) e Treatise on Microscope (Tratado sobre o microscopio, 1837).

PERSOEIRO

Político soviético, coñecido polo nome ruso de Lev Trockij. Membro dunha familia de xudeus rusos, estudiou en Odessa e Mykolayiv. Iniciou as súas actividades políticas en 1896 ao entrar en contacto co populismo e en 1897 fundou a Unión de Obreiros Rusos en Mykolayiv e o xornal Nashe dielo. Detido en 1898 por mor desta actividade, foi deportado a Siberia. Conseguiu fuxir da prisión de Ust’-Kut en 1902 con pasaporte falso, empregando o nome dun carcereiro de Odessa que o custodiara, Trockij. Logo, instalouse en Londres onde entrou en contacto co Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso e coñeceu a Lenin e Plekhanov. Durante o seu primeiro exilio participou nos congresos do partido, celebrados en 1902 en Bruxelas e en 1903 en Londres, defendendo as teses menxeviques. De regreso a Rusia, participou na revolución de 1905 e chegou mesmo a presidir o soviet de San Petersburgo, polo que foi novamente detido en 1906 e deportado a Siberia un ano despois, de onde volvería...

PERSOEIRO

Médico e bacteriólogo. Descubriu en 1887 a bacteria causante da febre de Malta (Brucella melitensis) e o protozoo causante da nagana (Trypanosoma brucei).

PERSOEIRO

Dramaturgo. Escribiu comedias, comparadas ás de Molière, primeiro en colaboración como Le concert ridicule (O concerto ridículo, 1689), Le grondeur (O rosmón, 1691), ou Le muet (O mudo, 1639); e despois só, como L’important de cour (O importante de corte, 1694).

PERSOEIRO

Enxeñeiro norteamericano. Un dos vangardistas das armas e da navegación submarinas, construíu en 1776 o pequeno submarino The Turtle e a primeira mina submarina de explosión por contacto.

PERSOEIRO

Actor e realizador cinematográfico norteamericano. Traballou para a Fox dende 1927 ata 1938 dirixindo películas como: A Connecticut Yankee (Un ianqui de Connecticut, 1931), con Will Rogers, e The Little Colonel (O pequeno coronel, 1935). Tras realizar algún filme na Paramount, rematou dirixindo para a Warner, onde presentou as súas mellores realizacións: Thank Your Lucky Stars (Gracias á túa boa estrela, 1943), con actores de prestixio como Bogart, Bette Davis, Errol Flynn e Olivia de Haviland, San Antonio (1945), The Command (O comando, 1954) e The Right Approach (A aproximación correcta, 1961).

PERSOEIRO

Piragüista. Compite dende 1999 sendo as súas especialidades o C1-500 e o C1-1000, distancias nas que actualmente é campión do mundo e campión olímpico. Obtivo dúas pratas no Campionato do Mundo en Gainesville e no de Europa en Poznan, os dous no ano 2003. Nas Olimpíadas de Atenas 2004 gañou unha medalla de ouro e outra de prata, cousa que non conseguira antes ningún outro deportista español. No 2005 obtivo outra medalla de prata no mundial de Zagreb e dous anos despois dúas de bronce no europeo de Pontevedra. Nese mesmo ano de 2007 gañou unha medalla de ouro e outra de bronce no Campionato de Mundo en Duisburg. Nos seguintes Xogos Olímpicos, Beijing 2008, fíxose con dúas medallas de prata unha en cada unha das súas duas especialidades. Foi abandeirado español en dúas ocasións, na cerimonia de clausura dos Xogos Olímpicos de Atenas 2004 e na de apertura en Beijing 2008.