"Menes" (Contén)

PERSOEIRO

Escultor grego discípulo de Fidias. Segundo Suidas e Tzetzés naceu en Lemnos e, segundo Plinio, en Atenas onde realizou a maior parte das súas obras. A única obra orixinal que se conserva del é o grupo Procne e Itys, que se atopano museo da Acrópole de Atenas. Entre algunhas das súas obras que se perderon están: Atenea e Heracles, no Heracleón de Tebas; Hermes, do que se conserva unha boa copia no museo de Istambul e a Afrodita coñecida co apelativo dos xardíns por estar situada nos xardíns que rodeaban o santuario da deusa en Urania.

PERSOEIRO

Pensador da escola naturalista de Mileto e derradeiro representante coñecido dela. Deduciu de observacións empíricas que o principio de todas as cousas era o aire, que por progresiva condensación producía as nubes, a auga e a terra; mentres a súa rarefacción producía o lume. Os seus atributos son a inmensidade, a infinitude e o movemento. É o único ser. Así mesmo, perfeccionou o gnomon de Anaximandro.

MUNICIPIOS

Municipio do Principado de Asturias, situado ao N do río Nalón e de Pola de Laviana (2.285 h [1996]). A capital do concello está na aldea de Martimporra. O municipio ocupa unha chaira intramontana que o converte nun espazo propicio para a práctica agrícola. A súa poboación está bastante espallada. Posúe minas de antracita. Para a transformación da súa produción agropecuaria desenvolveuse un cativo sector industrial alimentario.

PERSOEIRO

Novelista e historiador. Publicou as novelas Poema trágico del español Gerardo y desengaño del amor lascivo (1615), Historias peregrinas y ejemplares (1623), Varia fortuna del soldado Píndaro (1626) e Historia de Don Felipe IV, rey de las Españas (1631) e Francia engañada, Francia respondida (1635), esta última co pseudónimo de Gerardo Hispano.

CIDADES

Cidade xónica de Asia Menor, na costa sur de Esmirna. Forma parte da Confederación Xónica e foi unha activa colonizadora (Abdera, Fanagorea e Tanais).

PERSOEIRO

Rei de Esparta (520-490 a C). Membro da dinastía dos Áxidas, buscou a consolidación da hexemonía espartana en Grecia. Á fronte dun exército espartano axudou a expulsar a Hipias de Atenas (510 a C) e mantivo o partido aristocrático ateniense oposto a Clístenes. No ano 500 a C negouse a axudar aos xonios contra os persas. Enfrontado co seu colega Demarato, depúxoo valéndose dun oráculo pero, ao descubrirse a fraude, tivo que exiliarse. Chamado outra vez polos espartanos, toleou e suicidouse.

PERSOEIRO

Rei de Esparta (236-219 a C). Continuou a política do seu predecesor Axis IV, co restablecemento das leis de Licurgo, coa represión do luxo e a imposición dunha férrea disciplina. Ocupouse tamén de reformar o exército e nomeou cidadáns de pleno dereito a 4.000 periecos, entre os que repartiu terras. Envelenou o seu colega e nomeou o seu irmán Euclides para compartir a monarquía. Tentou controlar a Liga Aquea e, logo da vitoria de Megalópolis (227 a C), tomou as cidades de Argos e Corinto (223 a C), pero foi vencido en Selasia (221 a C). Fuxiu a Exipto, onde foi encarcerado por Ptolomeo IV Filopátor e logo suicidouse.

PERSOEIRO

Xeneral e político macedonio. Secretario de Filipo II de Macedonia e do seu fillo Alexandre o Grande, estivo ao mando da flota do Éufrates e desde o 324 a C da cabalería. Trala morte de Alexandre, foi nomeado sátrapa da Capadocia, Paflagonia e Ponto, e enfrontouse xunto con Perdicas aos xenerais alexandrinos que loitaban pola herencia de Alexandre.

PERSOEIRO

Rei de Pérgamo (263 a C-241 a C). Sucesor do seu tío Filetero, independizou o seu reino do poder seléucida aínda que nunca tomou o título de rei. Durante o seu goberno ampliáronse os territorios do reino e iniciouse un programa de construción de edificios públicos. Foi mecenas do filósofo Arcesilao.

PERSOEIRO

Rei de Pérgamo (197-159 a C), fillo e sucesor de Atalo I. Aliouse con Roma na loita contra Nabis, tirano de Esparta, e contra Antíoco III de Siria, ao que lle proporcionou trala Paz de Apamea (188 a C) os territorios seléucidas en Asia Menor. Entre o 188 a C e o 166 a C enfrontouse aos gálatas, ao rei de Bitinia e ao rei de Ponto. Durante o seu reinado Pérgamo converteuse nun dos principais focos da cultura helenística.

PERSOEIRO

Raíña de Portugal, filla de Martín Afonso Telo de Meneses e de Aldonça de Vasconcelos. Casada con João Lourenço da Cunha, señor de Pombeiro, conseguiu casar en secreto co Rei Fernando I despois de que este lle anulase o matrimonio. Mandou matar a todo aquel que fora un impedimento para as súas intrigas entre os que se atopaban os dous fillos de Inés de Castro, medio irmáns do seu home. Favoreceu con cargos os seus familiares e o seu amante. Cando morreu o seu home, fixo proclamar raíña de Portugal a súa filla Beatriz, casada con Xoán I de Castela, feito que provocou o alzamento do pobo que elixiu a Xoán, fillo natural de Pedro I, que trala vitoria na Batalla de Aljubarrota (1385) se converteu en Xoán I de Portugal. A raíña marchou a Castela, onde intrigou contra o seu xenro Xoán I, quen a encerrou no mosteiro de Tordesillas.

PERSOEIRO

Pintor. Foi discípulo de B. E. Murillo, e membro (1666-1673) e mordomo (1668-1669) da Academia de Pintura de Sevilla. Rematou os cadros do altar maior da igrexa dos capuchinos de Cádiz, que Murillo deixou sen rematar, e pintou San Felipe Neri adorando a la Virgen e San Cirilo de Alejandría.

1. Músico medieval que cantaba e bailaba.

2. Músico ambulante.

PERSOEIRO

Humanista, segundo conde de Benavente. Aristócrata afeccionado aos libros de historia, aos clásicos e aos temas máis diversos, reuniu unha destacada biblioteca no seu castelo de Benavente.