"Tete" (Contén)

PERSOEIRO

Xesuíta, profesor de Humanidades e Filosofía Moral. É autor de obras de marcado carácter teolóxico como Institución y guía de la juventud (1593), Del estado religioso (1593), Del estado de las viudas y doncellas (1597) ou Del gobierno de la familia (1598). A súa obra máis célebre, Doctrina cristiana, imprimiuse por primeira vez en 1597, acadando máis de 600 edicións (con pequenas variantes no título e no contido) e traducións no transcurso do tempo; en Galicia apareceron varias edicións deste Catecismo en diferentes vilas (Viveiro, Ourense ou Santiago de Compostela). O Astete foi utilizado como cartilla para a aprendizaxe da doutrina cristiá e tamén como libro de lectura nas escolas, aínda que esta non era a súa finalidade. A vixencia desta obra mantense tal e como evidencian as edicións dos últimos anos e o libro titulado Tesoro del catequista: el “Astete” explicado, puesto al día y en todo confirmado (1997).

1. Conxunto de manobras realizadas cun catéter, con finalidade diagnóstica ou terapéutica.

2. Introdución dun catéter ata as cavidades cardíacas. O catéter que se emprega habitualmente é de polietileno e radiopac. Introdúcese, baixo control radiolóxico, por unha vea do brazo ou da coxa para chegar ata a aurícula dereita, ao ventrículo dereito e á arteria pulmonar; se se introduce o catéter por unha arteria periférica chega, a contracorrente do fluxo sanguíneo, ao ventrículo e á aurícula esquerdos, e tamén ás arterias coronarias.

3. Introdución dun catéter nun uréter ou nos dous. Ten finalidades diagnósticas ou terapéuticas.

4. Introdución dun catéter na vexiga dos ouriños a través da uretra. Os seus obxectivos principais son baleirar a vexiga en casos de retención e de incontinencia urinaria, obter mostras de ouriños para análises clínicas e practicar estudios sobre a vexiga en determinadas enfermidades. OBS: Tamén recibe o nome de sondaxe vesical.

PERSOEIRO

Lingüista e lexicógrafo francés. Profesor na Université de la Sorbonne, escribiu La vie des mots étudiée dans leur signification (A vida das palabras estudada no seu significado, 1887) e Ditionnaire général de la langue française depuis le commencement du XVII siècle jusqu’à nos jours (Dicionario xeral da lingua francesa desde o comezo do s XVII ata os nosos días, 1890-1900), realizado en colaboración con Adolphe Hatzfeld. Tamén definiu a lei fonética denominada vocal contrafinal.

CAPITAIS

Capital e porto da provincia homónima de Moçambique, situada na ribeira dereita do Zambeze (101.984 h [1997]).