¹ cromo

Elemento de transición metálico, de número atómico 24 e peso atómico 51,996, situado entre os elementos dos bloques s e p da táboa periódica. Normalmente actúa coas valencias +3 e +6, aínda que presenta un número considerable de graos de oxidación. Na codia terrestre localízase nun 0,02%. N. L. Vauquelin descubriuno en 1797, R. W. Bunsen illouno en 1854 e V. M. Goldschmidt obtívoo en estado puro en 1900. É un metal moi duro, de cor branca azulada, que resiste ben a calor e unha gran parte dos axentes químicos. Os seus minerais principais son a cromita (FeO·Cr 2 O 3 ou FeCr 2 O 4 ) e a crocoíta (PbCrO 4 ), menos abundante. A cromita redúcese a miúdo directamente polo carbono no forno eléctrico e obtéñense ferros coados (ferrocromos), moi ricos en cromos (ata un 70%), destinados á fabricación de aceiros especiais. Para obter compostos puros de cromo divídese finamente o mineral e despois quéntase a 900°C con cal mesturado con sosa ou carbonato de sodio. O dicromato, a partir do que se preparan moitos outros compostos de cromo, pódese obter mediante o procedemento Bozel-Maletra, onde os ferrocromos finamente pulverizados son atacados por lixivia de sosa dentro dun autoclave, en quente e con axitación continua. O dicromato obtido permite a preparación do óxido Cr 2 O 3 por redución con xofre segundo a fórmula Na 2 Cr 2 O 7 +S→Na 2 SO 4 +Cr 2 O 3 . O metal prepárase por aluminotermia partindo dunha mestura de óxido (Cr 2 O 3 :100 partes), de trióxido (CrO 3 :30 partes) e de granalla de aluminio (45 partes), recuberta dunha capa de fluorita. Deste proceso exotérmico obtense o régulo de cromo, do 99,5% de pureza, e a alumina impurificada, empregada como abrasivo. O cromo tamén se pode depositar por electrólise, mais este procedemento, demasiado caro, emprégase unicamente para recubrir certas pezas metálicas dunha capa de cromo brillante e resistente á oxidación. Inoxidable a temperatura ambiente, mesmo con aire húmido, o cromo arde a uns 2.000°C en presenza de osíxeno e forma óxido crómico verde (Cr 2 O 3 ). Por combinación cos halóxenos, co xofre e co nitróxeno, dá compostos trivalentes. A moi alta temperatura combínase co carbono e dá unha serie de compostos critalizados. Ademais das calidades decorativas e de protección, o cromo electrolítico posúe unha forte resistencia ao rozamento. Emprégase para a obtención dunha gran variedade de aliaxes. Os principais aceiros con cromo ou con níquel-cromo empréganse pola súa resistencia á corrosión (aceiro inoxidable) e por mor da súa gran dureza (aceiro para válvulas, chumaceiras, etc). As aliaxes níquel-cromo (nicromos) empréganse nas resistencias eléctricas para medios corrosivos. A maior parte do mineral utilízase na industria química para recubrir o interior de certos fornos metálicos. Os sales solubles de cromo son altamente tóxicos.

Principal composto do cromo. Obtense por acción do monóxido de carbono sobre unha suspensión de cloruro de cromo(III) no seo dunha solución de bromuro de fenilmagnesio. Emprégase para aumentar o índice de octano da gasolina.

Cristais hexagonais de cor violeta e insolubles en auga, obtidos pola acción do cloro sobre unha mestura de óxido crómico e carbono. Emprégase no cromado e como mordente na industria téxtil.

erde de cromo que se obtén por reacción do cromato ou do dicromato de sodio con xofre. Emprégase como pigmento abrasivo, semicondutor e catalizador.

Sal de cromo que se obtén, en forma hidratada, por disolución do hidróxido crómico co ácido sulfúrico. Emprégase moito como mordente na industria téxtil e no proceso de cromado.