¹ deber

1. v t

   Ter que facer algunha cousa por necesidade física ou lóxica, por unha obriga moral ou pola forza das circunstancias.

   Ex: Os fillos débenlles respecto e obediencia ós pais. Débelle unha explicación ó seu superior por ter faltado ó traballo sen avisar.

2. v t

   Ter que atribuírlle un feito a alguén ou a algunha cousa.

   Ex: Débenlle a vitoria á convicción coa que loitaron. Caldas débelle o nome ás augas termais.

3. v t

   Ter que lle dar ou pagar a alguén algo. Na tradición oral recóllense ditos como: “A quen lle non debo non lle temo. De deber a pagar hai moito camiño que andar. O que algo está a deber, non dorme como quer. O que debe a Xan e paga a Andrés, ten que pagar outra vez. O que debía e pagou, tiña dor e sandou. O que non debe nada con ben pouco paga”. OBS: O complemento directo é un nome ou a cousa pola que se contrae a obriga.

   Ex: Non lles deixes máis cartos porque aínda non che pagaron o que che deben. A empresa débenos dúas pagas extraordinarias. Deixou a deber a lixivia e o desodorizante porque perdeu a carteira. Quedoulle a deber o congro ó peixeiro.

4. v pron

   Ter que antepoñer o que se expresa aos propios gustos ou sentimentos.

   Ex: Débese aos seus pais e como están enfermos non sae de noite.

5. v pron

   Ser a causa ou obedecer a algo.

   Ex: A caída do pelo débese ó seu estado de nerviosismo.

6. s m

   Calquera cousa que se teña a obrigatoriedade de facer.

   Ex: Hoxe os nenos botáronse a xogar e non fixeron os deberes.

7. Traballos escolares que os alumnos teñen que facer na casa. OBS: Emprégase normalmente en plural.

Sinónimos

Frases feitas

• Deber (de) + inf 1 Perífrase modal de probabilidade que indica o carácter hipotético da acción expresada polo infinitivo. Ex: Deben de ser as doce da noite e aínda non chamou.

• 2 Perífrase modal obrigativa que indica que hai que realizar a acción expresada polo infinitivo. Ex: Debes traballar arreo para chegar a ocupar o posto.