dilatar

dilatar

(< lat dilatāre‘ensanchar’, de latu ‘ancho’)

  1. v t

    Aumentar o volume ou as dimensións dalgunha cousa sen variar a súa materia, principalmente polo efecto da calor.

    Ex: Dilatei unha barra de ferro aplicándolle calor. O médico dilatou a meniña do ollo coas gotas.

    Sinónimos: contraer.
  2. v t

    Estender algo máis do previsto no espazo ou no tempo.

    Ex: Dilatou tanto a súa disertación que houbo que paralo.

    Confrontacións: delongar, prolongar, prorrogar.
  3. v t

    Adiar unha cousa no tempo.

    Ex: Dilatamos a toma de decisións unha semana para poder pensar mellor o tema.

    Sinónimos: prorrogar.
  4. v pron

    Aumentar de volume unha cousa, sen variar a súa masa.

    Ex: A ponte dilátase coa calor, por iso lle deixan eses espacios que ves. Os ventrículos do corazón dilátanse ó expulsar o sangue.

  5. v pron

    Estenderse, máis do que se prevía, unha cousa no espazo ou no tempo.

    Ex: O debate dilatouse tres horas porque había temas dos que non se falara.

  6. v pron

    Aprazarse unha cousa no tempo.

    Ex: Dilatouse a entrega de premios ata a semana que vén.

Conxugar
VERBO dilatar
Forma verbal: Infinitivo

Indicativo

Presente Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilato
dilatas
dilata
dilatamos
dilatades
dilatan
Pretérito imperfecto Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilataba
dilatabas
dilataba
dilatabamos
dilatabades
dilataban
Pretérito perfecto Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilatei
dilataches
dilatou
dilatamos
dilatastes
dilataron
Pretérito pluscuamperfecto Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilatara
dilataras
dilatara
dilataramos
dilatarades
dilataran
Futuro Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilatarei
dilatarás
dilatará
dilataremos
dilataredes
dilatarán
Condicional Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilataría
dilatarías
dilataría
dilatariamos
dilatariades
dilatarían

Subxuntivo

Presente Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilate
dilates
dilate
dilatemos
dilatedes
dilaten
Imperfecto Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilatase
dilatases
dilatase
dilatasemos
dilatasedes
dilatasen
Futuro Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilatar
dilatares
dilatar
dilatarmos
dilatardes
dilataren

Imperativo

Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
-
dilata
-
-
dilatade
-

Formas nominais

Infinitivo conxugado Eu
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles
dilatar
dilatares
dilatar
dilatarmos
dilatardes
dilataren
Xerundio dilatando
Participio dilatado
dilatada
dilatados
dilatadas