dilatar
(< lat dilatāre‘ensanchar’, de latu ‘ancho’)
-
v t
Aumentar o volume ou as dimensións dalgunha cousa sen variar a súa materia, principalmente polo efecto da calor.
Ex: Dilatei unha barra de ferro aplicándolle calor. O médico dilatou a meniña do ollo coas gotas.
Sinónimos: contraer. -
v t
Estender algo máis do previsto no espazo ou no tempo.
Ex: Dilatou tanto a súa disertación que houbo que paralo.
Confrontacións: delongar, prolongar, prorrogar. -
v t
Adiar unha cousa no tempo.
Ex: Dilatamos a toma de decisións unha semana para poder pensar mellor o tema.
Sinónimos: prorrogar. -
v pron
Aumentar de volume unha cousa, sen variar a súa masa.
Ex: A ponte dilátase coa calor, por iso lle deixan eses espacios que ves. Os ventrículos do corazón dilátanse ó expulsar o sangue.
-
v pron
Estenderse, máis do que se prevía, unha cousa no espazo ou no tempo.
Ex: O debate dilatouse tres horas porque había temas dos que non se falara.
-
v pron
Aprazarse unha cousa no tempo.
Ex: Dilatouse a entrega de premios ata a semana que vén.
Palabras veciñas
dilatado -da | dilatador -ra | dilatancia | dilatar | dilatómetro | dilatorio -ria | dilecciónIndicativo
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilato
dilatas
dilata
dilatamos
dilatades
dilatan
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilataba
dilatabas
dilataba
dilatabamos
dilatabades
dilataban
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilatei
dilataches
dilatou
dilatamos
dilatastes
dilataron
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilatara
dilataras
dilatara
dilataramos
dilatarades
dilataran
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilatarei
dilatarás
dilatará
dilataremos
dilataredes
dilatarán
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilataría
dilatarías
dilataría
dilatariamos
dilatariades
dilatarían
Subxuntivo
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilate
dilates
dilate
dilatemos
dilatedes
dilaten
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilatase
dilatases
dilatase
dilatasemos
dilatasedes
dilatasen
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilatar
dilatares
dilatar
dilatarmos
dilatardes
dilataren
Imperativo
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles -
dilata
-
-
dilatade
-
Formas nominais
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles dilatar
dilatares
dilatar
dilatarmos
dilatardes
dilataren
dilatada
dilatados
dilatadas