elexía

Subxénero lírico que se caracteriza tematicamente pola expresión de dor contida e pola resignación melancólica do eu. O motivo por excelencia é o lamento pola morte dun ser querido, aínda que pode presentar certas variantes, como a tristeza por unha catástrofe pública ou por un fracaso amoroso. Na literatura grega antiga o termo aludía a unha estrutura métrica formada por dísticos na que alternaban versos hexámetros e pentámetros. Polo xeral, tiña un carácter docto e trascendente con múltiples referencias mitolóxicas e eruditas, como nas composicións amorosas de Calímaco e Filetas. En Roma, Catulo, Propercio, Tibulo ou Ovidio recolleron a tradición e cultivaron sobre todo a vertente amorosa, pero cun ton máis intimista. Nas literaturas románicas mantívose a súa temática pero, fronte ás manifestacións clásicas, perdeu o esquema métrico fixo. Destaca o poema elexíaco Coplas a la muerte de don Rodrigo Manrique (1476), de Jorge Manrique. A partir do Renacemento inspirouse nas fontes clásicas, no Canzoniere de Petrarca e nos dísticos latinos de Sannazaro da man de autores como Camões, na literatura portuguesa; Garcilaso de la Vega, Fernando de Herrera ou Juan de Castellanos, na española; Du Bellay, Ronsard ou La Fontaine, na francesa; Chiabrera, na italiana; ou Milton, na inglesa. No s XVIII, o romanticismo alemán e inglés deulle un novo pulo a través dos poemas de Young, T. Gray e, especialmente, de Goethe; e no s XIX estendeuse con Shelley, en Inglaterra; Musset e Lamartine, en Francia; Carduci, D’Annuncio e Leopardi, en Italia; e Espronceda, V. Ruiz Aguilera ou Zorrilla, en España, entre outros. No s XX seguiu vixente, con múltiples variantes, en obras como Duineser Elegien (Elexías de Duino), de Rainier M. Rilke; “Llanto por la muerte de Ignacio Sánchez Mejías”, de Federico García Lorca ou “Elegía por Ramón Sijé”, de Miguel Hernández.