Liechtenstein
Estado de Europa Central, situado entre Austria, ao N e L, e Suíza, ao O e S (160 km2; 32.863 h [estim 2001]). A capital é Vaduz.
Xeografía
O relevo é montañoso ao L, onde se atopan os picos Ochsenkopf (2.286 m) e Falknis (2.560 m), mestres que ao O está formado pola chaira aluvial do Rin. O clima, fresco na rexión montañosa, suavízase no val. O país está densamente poboado. Dos cultivos, que se localizan no val do Rin e que se destinan a consumo local, destacan as patacas, a vide e as froitas. A abundancia de pastos favorece a gandería, sobre todo bovina. A industria céntrase na téxtil, na metalúrxica, na mecánica, na cerámica e na alimentaria. A principal fonte de ingresos é o turismo, pero sobre todo as finanzas. Pola estabilidade política do país, o secreto bancario e as baixas cargas fiscais, é a sede de máis de 25.000 empresas estranxeiras.
Sociedade e goberno
Diversidade étnica e cultural
O maior grupo étnico é o suízo, que representa o 11’9% da poboación. Outros grupos son os austríacos (6’2%), alemáns (3’4%), italianos (2’8%), turcos (2’7%) e os iugoslavos (1’3%). A lingua oficial é o alemán. A relixión maioritaria é a católica (78’8%).
Desenvolvemento humano
O Indicador de Desenvolvemento Humano en 1999, ofrece o seguinte balance: a esperanza de vida no nacemento é de 75 anos para os homes e 82 para as mulleres; o PNB real por habitante en 1996 é de 23.000 $ EE UU.
Goberno e política
Segundo a Constitución de 5 de outubro de 1921 Liechtenstein é unha monarquía constitucional, hereditaria por descendencia masculina. O poder executivo está repartido entre o príncipe e o pobo. O príncipe designa o primeiro ministro, para un período de catro anos, proposto polo Landtag (Parlamento). O poder lexislativo reside no Landtag, órgano unicameral, formado por 25 deputados elixidos por votación secreta popular para un período de catro anos. O poder xudicial está formado pola Oberster Gerichtshof (Corte Suprema) e a Obergericht (Corte Superior). O sistema legal baséase nos códigos civil e penal locais. Acepta con reservas a xurisdición da Tribunal Internacional de Xustiza e non está en vigor a pena de morte. Os principais partidos políticos son: os conservadores Fortschrittliche Bürgerpartei (Partido Progresista dos Cidadáns, FBP) e Vaterländische Union (Unión Patriótica, VU); e o ecoloxista Freie List (Lista Libre). Forma parte dos seguintes organismos internacionais: Consello de Europa, EBRD, EFTA, ONU e OSCE.
Historia
As orixes
Habitado desde o Neolítico, o territorio foi poboado polos réticos cara a 800 a C. Conquistado polos romanos en 15 a C, a penetración do cristianismo non se produciu ata o s IV. Foi invadido polos alemáns no s V e durante a Alta Idade Media formou parte do Ducado de Alemaña e posteriormente do Condado de Retia Inferior. O goberno do territorio pasou aos condes de Werdenberg-Vaduz, aos baróns de Brandis, aos condes de Sulz e aos Condes de Hohenems.
O principado
En 1699 o conde Hans Adam Liechtenstein adquiriu os ducados Schellenberg e Vaduz, que se converteron en principado vinculado a Austria en 1719. Pertenceu á Condeferación do Rin (1806-1813) e á Confederación Xermánica (1815-1866). Durante o reinado do príncipe Xoán II o país acadou a independencia (1866), a pesar de que mantivo as súas relacións comerciais e económicas con Austria, e iniciouse o desenvolvemento e modernización do país co outorgamento da Constitución de 1862.
O proceso de modernización e o desenvolvemento económico
En 1919 situouse baixo a protección da Confederación Helvética, que proclamou unha nova constitución democrática (1921), e asinou a unión aduaneira (1921), postal e monetaria (1924). En 1938 Francisco Xosé II foi coroado príncipe. Durante a Segunda Guerra Mundial, Liechtenstein mantivo a neutralidade e, despois do conflito, o país experimentou un rápido desenvolvemento entre 1945 e 1965, especialmente nos sectores do turismo, do comercio e das manufacturas. O FBP, que se mantivo no poder desde 1938, perdeu as eleccións de 1966 trala vitoria do VU, pero en 1974 o FBP volveu ao poder por maioría. As eleccións de 1978, 1982 e 1986 déronlle a vitoria a VU, e o seu líder, Hans Brunhart, exerceu a presidencia do goberno entre 1978 e 1992. En 1989 o príncipe Hans-Adam II asumiu o trono. Despois das eleccións de febreiro de 1993 constituíse un goberno de coalición entre o VU e o FBP, que apenas durou sete meses. As novas eleccións de outubro de 1993 déronlle a vitoria ao VU e Mario Frick foi o novo primeiro ministro. En 1995, o país asinou un acordo comercial coa Unión Europea (UE), despois de superar as diverxencias con Suíza sobre este asunto. Nas eleccións de 1997 repetiuse a vitoria do VU e Mario Frick continuou como primeiro ministro. Nas eleccións de 2001 acadou a vitoria Otmar Hasler do FBP, que se converteu no novo xefe do goberno. En xuño de 2001 estableceuse un novo organismo, o Institute for Compliance and Quality Management (ICQM) para identificar as prácticas ilegais, despois da crise por supostas malversacións bancarias.