microscopio

Instrumento que permite observar obxectos de pequeno tamaño, que normalmente son invisibles ao ollo, grazas a un sistema de lentes (ópticas, electrónicas ou acústicas) que forman unha imaxe aumentada.

Microscopio que visualiza un obxecto de pequenas dimensións (a mostra) ao detectar as variacións que experimenta unha onda ultrasonora (de frecuencia superior a 1 GHz) ao interaccionar co obxecto. O principio de funcionamento é similar ao do microscopio óptico, o xerador de ultrasóns equivalería á fonte luminosa. A lente é aquí a lente acústica, que consiste nunha superficie de forma semiesférica entre dous medios diferentes; as ondas ultrasónicas planas provenientes do xerador refráctanse de maneira que se focalizan sobre o obxecto, en forma de ondas esféricas, que as vai reflectindo. Emprégase na micrografía de metais e de circuítos integrados, e inténtase aplicar extensivamente en bioloxía.

Microscopio de moi alto poder de resolución que visualiza un obxecto de pequenas dimensións ao facelo interaccionar con electróns. A utilidade deste microscopio vén do seu gran poder de resolución. Pola súa invención (1932), E. Ruska compartiu o Premio Nobel de Física de 1986 con G. Binnig e H. Rohrer. Diferéncianse dous tipos básicos de microscopios electrónicos, o microscopio electrónico de transmisión (MET) e o microscopio electrónico de varrido (MEV). O microscopio electrónico de transmisión ten diferentes variantes, como o microscopio electrónico de transmisión de feixe fixo, que  consta dos seguintes elementos: unha fonte emisora de electróns, un dispositivo acelerador, un sistema de guiado, constituído por lentes electrónicas; un sistema visualizador que transforma o sinal electrónico nunha imaxe visible. A mostra sitúase entre o sistema condensador, que concentra nun feixe estreito os electróns emitidos pola fonte emisora, e o sistema formador de imaxe, que xeralmente consta, ademais dunha fileira de diafragmas de contraste e selección, de tres lentes, denominadas obxectiva, intermedia e proxectora. O microscopio electrónico de varrido consiste nun feixe intenso de electróns focalizados sobre a superficie que se quere estudar, a que, en consecuencia, emite electróns secundarios. Estes chegan a un detector que xera un sinal que é visualizado por un tubo de raios catódicos. No MEV desprázase o feixe de electróns ao longo do corpo estudado e a ampliación monitorízase sen necesidade de usar lentes de aumento. Unha variedade é o microscopio de varrido e transmisión (STEM) que non é máis ca un híbrido do microscopio de transmisión e do de varrido. Un microscopio semellante ao microscopio electrónico é o microscopio de efecto túnel, dunha resolución extraordinaria, que ten aplicación en estruturas atómicas e en mostras biolóxicas.

Instrumento que permite observar obxectos de pequenas dimensións producindo unha imaxe aumentada mediante un sistema óptico. O primeiro tipo de microscopio óptico que se construíu, o microscopio simple , era unha lupa montada sobre un soporte cun dispositivo de iluminación. Coñécese desde mediados do s XV; un dos iniciadores e primeiro construtor foi Antoni van Leeuwenhoek. Cara a finais do s XVI emprendeuse a realización do microscopio composto , que consistía na combinación de dúas lentes montadas nun tubo. Atribuíuselle a invención a diferentes ópticos holandeses. No s XIX, Ernest Abbe formulou a teoría clásica da formación de imaxes no microscopio, estudou o acromatismo e as aberracións xeométricas e ideou diversos avances técnicos e teóricos. Os principais elementos ópticos do microscopio composto son tres lentes converxentes, dúas montadas en cada extremo do tubo do microscopio. O obxectivo, que é a lente máis importante por facer a formación da imaxe, está situado na banda do obxecto; a súa distancia focal é moi curta, e forma do obxecto O unha imaxe real O’, aumentada e invertida, situada entre a segunda lente (a ocular) e o foco obxecto desta. Empréganse diferentes tipos de obxectivos segundo os resultados desexados. O ocular é a lente situada na banda do ollo e a súa distancia focal é máis grande ca a do obxectivo e, traballando coma unha lupa, auméntao todo dando unha imaxe virtual O’’. A distancia óptica entre o obxectivo e o ocular é constante e denomínase lonxitude do tubo. O tubo está sostido polo brazo do microscopio. Outra lente, o condensador, recolle a luz subministrada polo espello, lámpada ou, en xeral, pola fonte de luz, e concéntraa puntual ou uniformemente sobre o obxecto. Para controlar a cantidade de luz que chega está o diafragma situado entre a fonte de luz e o condensador. Hai tamén un portafiltros, situado entre a fonte de luz e o diafragma. O dispositivo mecánico que soporta o condensador, o diafragma e o portafiltros é a subplatina. O obxecto que se pretende observar, denominado mostra ou preparación, sitúase entre dúas láminas de vidro, a inferior é o portaobxectos e a superior o cubreobxectos. O conxunto sitúase sobre a platina, perforada polo centro para permitir o paso da luz; enriba está a platina móbil, que facilita a exploración da preparación, mantida inmóbil mediante un sistema de suxeición. O enfoque consiste en ir variando a posición relativa entre a mostra e o conxunto óptico ata que a distancia entre a imaxe virtual subministrada polo ocular, e o ocular, sexa a distancia do punto próximo. Así pódense distinguir dous tipos de microscopios: os que presentan un desprazamento do tubo mentres a platina permanece fixa e os que permiten o desprazamento da platina mentres o tubo permanece inmóbil. En ambos casos os movementos son regulados mediante dous mandos: un parafuso macrométrico, que facilita o movemento rápido, aínda que impreciso, e permite situar o enfoque, e un parafuso micrométrico, que facilita un movemento preciso, lento, e que axusta o enfoque. O aumento do microscopio é a relación entre o ángulo co que se ve a imaxe co instrumento e o ángulo co que se vería o obxecto se estivese situado á distancia do punto próximo (que se colle, convencionalmente, como 250 mm) e observado a ollo. Os microscopios dispoñen, habitualmente, dun tambor xiratorio, denominado portaobxectivos ou revólver, que leva obxectivos de diferentes aumentos. As outras características ópticas relevantes dun microscópio son: a distancia frontal, o ángulo de apertura, a apertura numérica, o poder separador e a profundidade de campo. O aumento total do microscopio ten que oscilar preferiblemente entre 500 e 1.000 veces a apertura numérica do obxectivo. O aumento comprendido entre estes límites denomínase aumento útil. Un aumento superior é ineficaz; denomínase aumento baleiro. Se o obxectivo é transparente, obsérvase por transmisión. Distínguense distintos tipos de microscopios ópticos. O microscopio de polarización dispón de dúas láminas polarizadoras, unha (o polarizador) situada baixo a platina, e outra (o analizador) situada baixo o obxectivo. Emprégase en cristalografía, metalurxia, bioloxía e diagnose clínica. O microscopio de contraste de fase baséase no feito de que a pequena diferenza existente entre os índices de refracción das diferentes partes da mostra orixina atrasos ou adiantamentos de fase nos raios que os atravesan; así produce un contraste na imaxe. Úsase en bioloxía, especialmente para estudar preparacións vivas. O microscopio de contraste interferencial incorpora as técnicas interferenciais. O microscopio de fluorescencia baséase na detección da fluorescencia do obxecto orixinada ao irradialo con raios ultravioleta. O microscopio binocular permite mirar cos dous ollos. No microscoio de infravermellos as imaxes obtidas transfórmanse en imaxes visibles mediante un convertedor de imaxe. O microscopio de ultravioleta é útil para estudar mostras vivas, transparentes á luz visible.

Aparato que, nun cuarto escuro, proxecta sobre unha superficie branca a imaxe agrandada dun obxecto mediante a luz solar reflectida por un espello e concentrada por un sistema de lentes.