substitución

substitución

(

  1. s f

    Acción e efecto de substituír.

  2. [DER]
    1. s f

      Disposición testamentaria pola que se designa un substituto para que reciba a herdanza en lugar do herdeiro que non queira ou non poida selo.

    2. substitución exemplar

      Substitución legal por parte dos ascendentes, na facultade de testar, dunha persoa con incapacidade mental para facelo.

    3. substitución fideicomisaria

      Substitución en que o testador (fideicomitente) encarga ao herdeiro (fiduciario) que conserve ou transmita a un terceiro (fideicomisario) o todo ou a parte da herdanza.

    4. substitución pupilar

      Substitución legal, por parte do pai ou da nai, na facultade de testar, en nome dos fillos ou descendentes menores de catorce anos.

    5. substitución vulgar

      Previsión testamentaria pola que o testador chama a herdanza a unha ou máis persoas co carácter de substitutos vulgares, que entrarán nesta en caso de que o chamado en lugar preferente non poida ou non queira ser herdeiro.

  3. s f [ECON]

    Posibilidade de utilización de factores alternativos nun proceso de produción ou de elección de bens excluíntes por parte do consumidor. A susbtitución dun ben por outro implica a identidade do seu valor (de determinadas cantidades de cada un deles) e dá lugar ao concepto de elasticidade de substitución, que mide a proporción en que dous bens determinados son intercambiables para un consumidor tamén determinado. O efecto substitución tenta medir as variacións no seu prezo relativo. A relación en que son substituíbles dous bens denomínase relación marxinal de substitución.

  4. s f [MAT]

    Cambio dunha cantidade por outra nunha ecuación, nunha integral ou nun sistema de ecuacións lineais.

  5. s f [PSIQ]

    Mecanismo de defensa mediante o que o organismo substitúe unha actividade por outra.

  6. reacción de substitución [QUÍM]

    Reacción orgánica en que un átomo ou un grupo de átomos, tanto en forma aniónica como catiónica, se integra nun composto orgánico mediante o establecemento dun enlace covalente cun átomo de carbono, desprazando deste a outro átomo ou grupo de átomos. Segundo o carácter electrónico do reactivo, as reaccións de substitución clasifícanse en: reaccións de substitución nucleofílica e reaccións de substitución electrofílica. As reaccións de substitución nucleofílica teñen lugar sobre átomos de carbono saturados, como por exemplo a transformación dun haloxenuro de alquilo nun alcohol. As reaccións de substitución electrofílica teñen lugar en compostos aromáticos grazas á súa concentración de carga, como por exemplo a nitración do benceno. A reacción iníciase cun ataque da especie electrófila sobre o anel aromático con formación dun complexo ó, denominado intermedio de Wheland, con perda parcial do carácter aromático, continuando coa eliminación dun protón do carbono sobre o que se produce o ataque, recuperando a aromaticidade. Deste xeito, a substitución electrofílica aromática é a resultante dunha adición e unha eliminación. As máis importantes son a nitración, cuxa especie activa é o ión nitronio (NO 2 ); a haloxenación, que se dá xeralmente en presenza de ácidos de Lewis; a sulfonación, cuxo axente activo é o trióxido de xofre (SO 3 ) e as reaccións de Friedel-Crafts.

  7. substitución lingüística [LING]

    Proceso sociocultural polo que unha lingua ou variedade lingüística dominante se impón totalmente ou parcialmente sobre outra.