astrolabio

Tipo de armila portátil apta para medir a altura dos astros. O modelo máis coñecido consistía nun círculo de metal, sostido cun anel na súa parte superior e mantido no plano da vertical do astro observado. Ao dirixir a alidada, que era xiratoria, cara ao astro, a escala graduada do canto do círculo daba o valor da altura do astro. O astrolabio, coñecido polos exipcios no s III a C -hai, sen embargo, quen lle atribúe a invención a Hiparco, s II a C-, é descrito por Ptolomeo (s II d C) no Almaxesto. Introducido na Península Ibérica polos árabes, foi construído e adaptado á numeración latina por Sunifred Llobet a finais do s X, quen ensinou o seu funcionamento a Xerberte d’Aurillac, futuro Papa Silvestre II, que á súa vez difundiu o seu coñecemento por Europa. O astrolabio náutico, usado durante a Idade Media, foi substituído polo octante e posteriormente polo sextante. Na actualidade só se empregan os astrolabios de prisma.

Aparello astronómico destinado a coñecer o momento de paso dunha estrela por unha distancia cenital establecida. Consiste nun prisma de vidro, situado ante un lente, e un horizonte artificial de mercurio, situado diante e na parte inferior do prisma. Hainos de 60° (prisma equilátero) e de 45°. O de 60° -o máis coñecido-, disponse horizontalmente, acaroado á vertical dunha estrela, de forma que o observador vexa ao mesmo tempo, a través da lente, a estrela e a súa imaxe reflectida no horizonte artificial. Das observacións feitas dedúcese a latitude do lugar.

Astrolabio de prisma de 60° perfeccionado por A. Danjon ao dotalo dun micrómetro impersoal que permite inmobilizar as dúas imaxes que aparecen no campo visual no momento da súa coincidencia.

Astrolabio adaptado ás observacións que tiñan que facer os navegantes. Os primeiros modelos daban a altura do astro observado, pero no s XVI foi modificada a graduación e daban directamente a distancia cenital.