¹ botifarra

Embutido orixinario de Catalunya, València e as Illes Balears, elaborado enchendo unha tripa ou unha porción de tripa de porco ou de vacún -e atando os extremos- cunha mestura de carnes de porco (carne magra, touciño, orella, fociño, etc) convenientemente picadas, con especias e salgadas. Ás veces, engádese, ademais da carne de vacún, outros ingredientes, como ovos, cebola, arroz e mesmo azucre. Se se engade sangue en cantidades apreciables, e incluso fígado, denomínase botifarra negra, e se non, botifarra branca; unha certa clase de botifarra negra especialmente rica en sangue é a denominada botifarra de sangue. Outra variedade é a botifarra catalá que se caracteriza por ser especialmente compacta e por estar elaborada con carne de porco de calidade, máis ben magra e pouco picada, e trufas. Existen variedades crúas e cocidas, para consumir como friame, como prato ou como ingrediente de diversas preparacións.