cadmio

Elemento metálico situado entre o zinc e o mercurio no grupo II B da táboa periódica, de número atómico 48 e peso atómico 112,41 (o elemento natural está constituído por 10 núclidos, cun número de masa entre 104 e 118). Ten unha cor azulada, semellante á da prata, e é brando, moi dúctil e maleable. Foi descuberto por Friedrich Strohmeyer en 1817. Por mor da súa reactividade non se atopa de forma libre (non combinada) na codia terrestre, onde ocupa o lugar 66 en orde de abundancia co 0,000015%. Coñécense dúas especies mineralóxicas puras, a greenockita (sulfuro) e a otavita (carbonato), ambas as dúas sen importancia comercial. Quimicamente, achégase máis ao magnesio e ao zinc, cos que comparte o isomorfismo de moitos sales, ca ao mercurio. Significativamente é menos electropositivo ca o zinc, reacciona tamén con menor violencia ca o osíxeno, cós halóxenos e ca o xofre. No aire está protexido por unha película que dificulta o progreso da oxidación. En estado puro é moi resistente á acción dos ácidos, sobre todo orgánicos, e non é atacado polas bases diluídas en auga de mar, pero si polo amoníaco acuoso, que disolve o óxido e o hidróxido de cadmio con formación de ións complexos. Unha parte importante do cadmio destínase á protección ou ao embelecemento electrolítico de materiais ferrosos. Emprégase en técnicas nucleares como constituínte das barras de control de reactores, a causa da gran capacidade do núclido 113 Cd para captar neutróns térmicos. Outra parte considerable do cadmio vai cara á fabricación de acumuladores alcalinos, de compostos, sobre todo pigmentos, e de aliaxes. Entre as aliaxes máis importantes destacan os metais antifrición. Algunhas aliaxes de chumbo, bismuto e cadmio teñen diversas aplicacións debido á súa fusibilidade. A miúdo, o cadmio substitúe o estaño nas aliaxes para soldadura. O ouro de cor verde, empregado en xoiería, contén cantidades variables de cadmio, entre o 3 e o 15%. A amalgamación do cadmio co mercurio constitúe a base dalgúns procedementos industriais de obtención de compostos e de cadmio metálico puro, a partir de materiais que conteñen zinc, cobre, talio e outras impurezas.

Pos cristalinos amarelos, obtidos por reacción directa entre os elementos ou ben por disolución do metal, o óxido ou o carbonato en ácido bromhídrico. Emprégase en fotografía, litografía e gravados. A forma hidratada (CdBr 2 ·4H 2 O) preséntase en cristais incoloros.

Sal pouco soluble, que forma un precipitado branco cando se trata o cloruro ou sulfato de cadmio con cianuro soluble. A súa solución en exceso de cianuro, ou a solución que resulta de tratar o óxido de cadmio cun cianuro soluble, constitúe o electrólito tradicional dos baños de cadmiato.

Sal cristalino coñecido con diversos graos de hidratación, obtido do mesmo xeito ca o bromuro de cadmio. Emprégase na preparación de compostos de cadmio, en fotografía e en galvanotecnia.

Pos insolubles obtidos por combustión do vapor de cadmio ou por calcinación do seu nitrato. A súa cor varía de amarela a marrón escura, segundo as condicións de obtención. Úsase en galvanotecnia, como catalizador en química orgánica e como pigmento e aditivo en masas luminescentes.

Pos vermellos, moi estables a altas temperaturas e insolubles en auga. Empréganse como pigmento, para aumentar a resistencia á abrasión nos elastómeros e, en estado puro, como semicondutor.

Cristais incoloros solubles en auga. É o sal de cadmio máis empregado como intermediario na preparación doutros compostos, principalmente pigmentos. Obtense do metal e do óxido con ácido sulfúrico diluído.

Pos cristalinos dunha cor entre amarela verdosa e laranxa, solubles en ácidos e amoníaco. Os seus cristais, crecidos en fase de vapor, pódense empregar na construción de células fotovoltaicas para obter enerxía eléctrica a partir de radiacións solares. É o constituínte principal do pigmento denominado amarelo de cadmio.