chícharo

Herba anual, glauca, de talos gabeadores de ata 200 cm de lonxitude. Ten follas paripinnadas rematadas en gabiáns con folíolos elípticos e estípulas grandes e ovadas; flores brancas ou púrpuras, agrupadas en acios trifloros; froitos en legume; e sementes arredondadas, verdes ou amarelas, e lisas ou rugosas. Oriúnda de Asia central, xa se cultivaba en Europa dende o Neolítico. Estendida por todas as rexións temperadas do mundo, foi unha importante planta experimental en xenética e en fisioloxía vexetal. En Galicia cultívase a variedade vulgare e a variedade axiphium, coñecida tamén co nome de tirabeque.

Semente comestible da planta do mesmo nome. Adóitase preparar cocida ou guisada, raramente crúa, en menestras, ensaladas rusas, guisos de carne ou de peixe, sopas e cremas.

Herbácea do xénero Lupinus da familia das fabáceas. Presenta follas cun longo pecíolo e dixitadas en cinco folíolos, flores papilonáceas en ramos terminais e froitos en grandes legumes. As sementes destes froitos, os chícharos, poden ter ata un 35% do peso en proteínas, especialmente albuminas, polo que algunhas especies se cultivan para a alimentación humana e o gando, especialmente o porcino. As sementes presentan un alcaloide que chega a resultar tóxico e que precisa ser eliminado mediante un lavado con auga salgada; tras esta operación procédese a un cocido lixeiro para facilitar a súa dixestibilidade. O chícharo bravo tamén se emprega na agricultura para plantala antes do cereal nas rotacións de cultivo e para aproveitar a capacidade das fabáceas á hora de fixar nitróxeno no chan. As especies máis empregadas son: L. albus, de flores brancas e legumes de ata 10 cm de lonxitude, presente en solos areosos do sudoeste de Galicia e cultivada na costa mediterránea, dende Catalunya a Marrocos, en Alemaña, Francia e EE UU; L. luteus, de flores amarelas e legumes de ata 5 cm de lonxitude, presente en solos ácidos de toda Galicia e cultivada en Portugal, Alemaña, Polonia e Chile; e L. angustifolius, de flores azuis, e presente en solos areosos ou rochosos galegos e cultivada en Francia, Chile e Perú.