"AMS" (Contén)

PERSOEIRO

Socióloga e reformadora norteamericana. Fundou en Chicago un establecemento social chamado Hull House (1889). Militante e defensora dos inmigrantes e dos negros, do pacifismo e do sufraxio universal feminino. Foi presidenta da Asociación Feminina Internacional para a Paz e a Liberdade, no ano 1931 concedéuselle o Premio Nobel da Paz. Entre outras obras escribiu Democracy and social ethics (Democracia e ética social, 1902) e Newer ideal of peace (Un novo ideal pacifista, 1907).

PERSOEIRO

Teólogo alemán. Luterano extremo, acompañou a Lutero na disputa de Leipzig, onde se asentaron as bases do Protestantismo, e na Dieta de Worms. Participou con el na súa disputa con Erasmo de Rotterdam. Defendeu unha radicalización das teses de Lutero, como amosaron os seus referidos enfrontamentos con Erasmo. En Magdeburgo (1524) dirixiu a oposición protestante contra a clerecía católica. Nomeado Bispo de Naumburgo polo elector de Saxonia (1542) foi destituído polos electores imperiais debido ás súas teses.

PERSOEIRO

Pintor holandés, de obra aínda pouco estudiada. Pode ser considerado un precursor do paisaxismo de Breughel debido ás súas paisaxes con figuras.

PERSOEIRO

Matemático suízo. Inventou o planímetro do seu nome e un tipo de integrador.

CIDADES

Cidade da provincia de Holanda Setentrional, nos Países Baixos, próxima ao río Amstel (76.822 h [1997]). Constitúe a auténtica zona residencial de Amsterdam.

PERSOEIRO

Físico e filósofo estadounidense. Estudiou na Universidade de Harvard, onde foi profesor de matemáticas e de filosofía natural dende 1926. A súa carreira como investigador centrouse nos efectos das altas presións sobre a materia. Tamén contribuíu ao avance da cristalografía e abriu o camiño para a obtención de diamantes artificiais, que conseguiu no 1955 nos laboratorios da General Electric. No 1946 acadou o Premio Nobel de Física pola invención do aparello para producir presións extremadamente altas, amais doutros descubrimentos que realizou vinculados a este eido. Entre as súas obras cómpre destacar The Logic of Modern Physics (A lóxica da Física moderna, 1927), The Physics of High Pressure (A Física de altas presións, 1931), The Nature of Physical Theory (A natureza da teoría física, 1936), The Nature of Thermodynamics (A natureza da Termodinámica, 1941) e Reflections of a Physicist (Reflexións dun físico, 1950).

CONDADOS

Condado do SL de Inglaterra, Reino Unido, atravesado polos Chiltern Hills (1.883 km2; 665.900 h [estim 1995]). A capital é Aylesbury.

PERSOEIRO

Escritor francés. Participou na Guerra Civil española e na Resistencia francesa. Da súa produción destacan as obras Rien qu’un témoignage (Nada máis que un testemuño, 1937) e La superbe (A soberbia, 1967).

PERSOEIRO

Pianista e cantante de jazz norteamericano. Coñecido como Nat King Cole, en 1940 fundou un trío. Gravou con Lester Young e Coleman Hawkins e colaborou en diversas películas, entre elas Saint Louis Blues (1958).

PERSOEIRO

Pintor, litógrafo e ilustrador. Durante a súa estadía en París (1915-1922), traballou no obradoiro do impresor François Bernouard e expuxo no Salon des Indépendants (1922), no Salon d’Automne e nas Tuileries. Realizou unha pintura impulsiva e nerviosa de carácter figurativo. Ilustrou, entre outras obras, Arrêts facultatifs (1925) de Gaston Pulings e Le chirurgien des Roses ou Roses des lles et du Soir (1922) de Marcel Sauvage, e colaborou en Les Feuilles Libres e Cahiers van de Driehoek. Entre os seus cadros destaca Portrait de famille (1925).

PERSOEIRO

Cirurxián norteamericano. Estudiou nas universidades de Yale e Harvard, e foi profesor de cirurxía en Harvard (1912-1932) e de neuroloxía (1933-1937) e historia da medicina (1937-1939) en Yale. Realizou valiosas contribucións ao estudo da presión sanguínea en cirurxía e á clasificación e tratamento dos tumores cerebrais. Describiu e estableceu a etioloxía da síndrome de Cushing e desenvolveu o método operatorio baseado na utilización da anestesia local.

PERSOEIRO

Astrónomo. Estudiou na Universidade de Cambridge. No ano 1675 designouno astrónomo real o Rei Carlos II. Foi director do observatorio real de Greenwich, cargo que ocupou dende 1675 ata a súa morte. Estudiou os eclipses solares, perfeccionou os métodos e os instrumentos para a observación das estrelas, que aplicou na ampliación dun catálogo de estrelas; ese catálogo foi o máis importante do seu tempo e contiña a posición dunhas 3.000 estrelas; tamén ideou a proxección cónica, que se empregou para a confección de mapas da superficie terrestre.

PERSOEIRO

Político. Partidario das reformas democráticas na URSS, creou un grupo en defensa dos dereitos humanos en 1974. Despois de declararse a independencia de Xeorxia (9.4.1991), foi elixido (26 de maio) presidente da nova República nunhas eleccións directas. Acusado de ditador, a oposición instigou un golpe de estado en xaneiro de 1992. Refuxiouse en Chechenia e iniciou un conflito armado, reducido en poucas semanas coa axuda do exército ruso. Morreu en estrañas circunstancias.

PERSOEIRO

Pensador, político e xornalista italiano. Ingresou no Partito Socialista (1913) e dedicouse ao xornalismo político en Avanti!. En 1919 fundou, xunto con P. Togliatti, L’Ordine Nuovo e tomou parte no movemento dos Consigli di Fabbrica que desafiaron a FIAT e a outras compañías de Turín ao principio da década de 1920. Trala ruptura do socialismo italiano en Livorno, fundou en 1921, con A. Bordiga e P. Togliatti, o Partito Comunista Italiano e trasladouse a Moscova, onde traballou para a Terceira Internacional Comunista. De volta a Italia (1924) fundou o xornal L’Unità e integrouse na oposición parlamentaria contraria á ditadura de B. Mussolini. Arrestado (1926) e condenado (1928) a vinte anos de cárcere, morreu en prisión. Modificou o materialismo histórico co obxectivo de dar independencia á conciencia humana e á superestrutura de base económica, e analizou as dificultades das sociedades avanzadas á hora de propagar as doutrinas marxistas, xa que nelas a clase...