"Lacio" (Contén)

Mostrando 20 resultados de 275.

  • Fixación dun grupo arilo sobre unha molécula orgánica.

    VER O DETALLE DO TERMO
      1. Zona de unión entre dúas partes ríxidas do esqueleto dun animal (ósos, artellos) que lle dá mobilidade. As articulacións óseas están constituídas principalmente por: superficies articulares, partes dos ósos que están en contacto; cartilaxes articulares, que recobren as superficies articulares e protexen do desgaste; ligamentos articulares, que manteñen en contacto as superficies articulares; cápsula articular ou sinovial, que limita a articulación e segrega a sinovia que a lubrifica. Considéranse tres tipos de articulacións óseas segundo o grao de mobilidade: as sinartroses, inmóbiles, como as articulacións dos ósos do cranio; as anfiartroses, que teñen movementos de balanceo, como as articulacións das vértebras e da sínfise púbica; e as diartroses, de movementos amplos, como as articulacións do xeonllo e do cóbado.

      2. articulación de Chopart

        Articulación do calcaño e do astrágalo humano co tarso.

      3. articulación de Cruveilhier

        Articulación alantoodontoidal humana.

      4. articulación de Lisfranc

        Articulación tarsometatarsiana do ser humano.

    1. Nó ben diferenciado que separa dous segmentos dun órgano vexetal.

    2. Unión móbil entre dúas pezas que lles permite un desprazamento angular recíproco, a transmisión de esforzos de tracción ou compresión, pero non pares de torsión. O desprazamento pode estar limitado só a un plano, como é o caso das bisagras, dos garfos, das unións biela-manivela, etc, ou pode atinxir un ámbito espacial relativamente amplo, como é o caso das rótulas.

    3. Acción de enunciar en artigos separados.

      1. Posición e movementos, activos e pasivos, globais dos órganos da fala na emisión de cadeas fónicas identificables e significativas respecto ao repouso relativo. Na fonética tradicional, sóense distinguir tres tipos de trazos articulatorios: o punto, o modo e o tempo de articulación. O punto de articulación fai referencia ao lugar no que se aplican os órganos de fonación para producir un son. O modo de articulación indica o grao de abertura dos órganos. O tempo de articulación clasifícase en tres etapas ou momentos case sempre ben diferenciados: intensión, tensión e distensión.

      2. ...

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Fenómeno particular de palatización que consiste no adiantamento do lugar de articulación dun fonema posterior que se converte, cando chega a esta etapa, noutro sibilante por influencia asimilatoria dun fonema palatal que o atrae. No caso de velar latina /k/ seguida dos fonemas vocálicos e, i, que foi atraída cara ao padal pola velar seguinte, desenvolveu ese elemento fricativo converténdose unha consoante fricativa interdental xorda [kei >k’ >tš >ts >s]. O galego evolucionou o seu punto de articulación ata o /T/

    VER O DETALLE DO TERMO
    1. Acción e efecto de asimilar ou asimilarse.

    2. Proceso biolóxico de transformación das substancias incorporadas por un organismo en substancias constituíntes do mesmo. Efectúase mediante unha serie de reaccións anabólicas, con consumo de enerxía ( metabolismo).

    3. Proceso orixinado pola evolución de cada lingua segundo o que un fonema exerce a súa influencia articulatoria e acústica sobre outro, contiguo ou non, invadíndoo parcial ou totalmente. Entre todas as clases posibles de asimilación pódense destacar as seguintes: progresiva, cando o fonema asimilador precede ao asimilado (fines > fins); regresiva, cando o asimilador segue ao asimilado (bursa > bolsa); recíproca, cando é mutua entre dous fonemas (factu > feito); e, noutra orde, contigua, se se dá entre dous fonemas veciños (pro illu > polo); distante, cando ambos os dous están separados por outros (novacula > navalla); e epentética, cando un determinado tipo de evolución xera a presencia dun fonema non etimolóxico (horologiu > reloxio).

    4. Mecanismo de adaptación que consiste en acomodar unha situación a un esquema psíquico.

    5. Proceso polo cal unha minoría inmigrada é absorbida pola sociedade que a recibiu. Implica sempre a dispersión ecolóxica da minoría e a fusión coas estruturas sociais da colectividade receptora.

    6. Proceso, chamado tamén dixestión, polo que un magma intruso, ascendendo, arranca e refunde materiais das paredes e das capas das rochas encaixadas, e modifícaas, consecuentemente, na súa composición.

    7. adaptación.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • PERSOEIRO

    Erudito e arabista. Sacerdote (1895), foi catedrático de árabe na Universidade de Madrid en 1903. Publicou a tese de doutoramento sobre a dogmática de Algatzell (1901). Publicou numerosas monografías sobre ibn ‘Masarra, ibn Bā Palatino; ǧǧ a, ibn Palatino;mso-fareast- ES-TRAD;mso-fareast-language:Ṭ ffail, Turmeda, etc, e as súas influencias na escolástica do s XIII, sobre Ramon Llull e Dante (La escatología musulmá en “La Divina Comedia, 1919). Ingresou na Real Academia Española en 1915 e dende 1934 foi o seu director. Dirixiu a revista Al-Andalus desde 1932 ata a súa morte.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Nunha función dependente do tempo, correlación que existe entre os valores desta función, separados por un intervalo de tempo constante.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Autolesión que comporta a mutilación dalgún membro, órgano, etc.

    VER O DETALLE DO TERMO
      1. Proceso con regulación propia.

      2. Reflexo con reacción compensatoria.

    1. Propiedade dun proceso ou dunha máquina que, despois dunha perturbación, consegue obter outra vez o equilibrio sen a intervención dun regulador.

    2. Proceso no que un ovo haploide adquire a diploidia ao dobrar o seu xenoma.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Proceso reprodutivo das diatomeas, que acadan o talle crítico de viabilidade, que restaura o tamaño máximo da especie.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Proceso polo que se introduce un grupo benzoilo nunha molécula. Polo xeral úsase como reactivo o cloruro de benzoilo, como por exemplo a reacción de Schotten-Baumann de benzoilación dos alcohois.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Incremento da concentración de compostos químicos que, por non ser biodegradables e ter unha taxa de absorción e almacenamento maior ca a de excreción, se almacenan tanto no ser vivo individual como na cadea alimenticia. Nos animais, esta acumulación ten lugar principalmente nos tecidos graxos. Un exemplo é a bioacumulación de pesticidas organoclorados como o DDT que, empregado para combater pragas de insectos, foi o responsable da diminución alarmante das poboacións de aves insectívoras e, especialmente, dos seus depredadores.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Proceso embrionario que conduce á formación da blástula. Iníciase coa formación do blastocelo na mórula e conclúe cando comezan os movementos celulares da gastrulación.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Acción e efecto de cancelar.

    VER O DETALLE DO TERMO
    1. Acción e efecto de capitular.

      1. Convenio militar que pon fin á resistencia dunha tropa sitiada nunha praza fortificada ou rodeada en campo aberto, polo que se establece, segundo as regras de honor militar, o trato que teñen que recibir oficiais e soldados. Posto que non concerne á constitución administrativa ou política do territorio, non precisa confirmación do xefe de estado e entra en vigor de forma inmediata.

      2. capitulación incondicional

        Capitulación na que as forzas gañadoras se consideran libres de calquera compromiso de tipo xurídico respecto aos vencidos. Foi aplicada durante a Segunda Guerra Mundial polas forzas aliadas a Alemaña e a Xapón.

    2. Na Península Ibérica, durante o proceso de expansión territorial dos reinos cristiáns cara ao sur, era unha rendición pactada entre os reis cristiáns e os musulmáns, pola que estes conservaban determinados dereitos e propiedades. Era similar ao sulh musulmán. Tiña como finalidade evitar a despoboación do territorio conquistado. Afonso VI de Castela pactou a capitulación de Toledo (1085), Afonso I de Aragón a rendición de Zaragoza (1118) e Xaime I de Aragón a de València (1238).

    3. Desde o s XV, contrato establecido entre a monarquía e uns particulares para levar a cabo unha empresa xeralmente político-militar. O custo da empresa achegábao a monarquía, aínda que en ocasións tiña que recorrer a empréstitos de mercadores ou á outra parte contratante. O obxectivo xeral era a exploración e conquista dun territorio, pero tamén se firmaban outras capitulacións nas que o estado confiaba a un particular a construción de obras públicas, a explotación dos recursos naturais ou a tramitación de relacións comerciais cos pobos indíxenas. Adoitábase conceder aos asinantes o goberno civil e militar e a impartición de xustiza con cargos como os de adiantado, gobernador ou capitán xeneral. As capitulacións asinadas para a conquista das Canarias foron un significativo precedente e, no caso do continente americano, estas inicíaronse coas capitulacións de Santa Fe (17.4.1492) entre os Reis Católicos e Colón.

    4. Cada unha das disposicións que o emperador do Sacro Imperio xuraba, unha vez elixido, confirmando as soberanías dos príncipes electores.

    5. Contrato ou condicións relativas ao matrimonio que se estipulan por escrito entre as partes. A súa función principal é a de lles permitir aos cónxuxes o pacto do réxime económico familiar que máis se adapte ás súas necesidades e conveniencias. Tamén poden servir para regular a sucesión mortis causa, pactando nelas a institución de herdeiro, crear unha comunidade familiar que obrige os seus membros a unir esforzos e achegar os seus ingresos para auxiliar as necesidades familiares e establecer beneficios de viuvez ao conxuxe sobrevivente. As capitulacións matrimoniais están admitidas no dereito español e tamén noutros países como Francia, Bélxica e Suíza co nome de contrat de mariage. Presentan moitas variantes, pero é fundamental en case todos a existencia da herdanza que os pais fan a favor dos fillos que casan (herencia); nelas figuran tamén moitos outros pactos, tales como a reserva de cantidades ou de propiedades para dotar os outros fillos, reserva do dereito...

    6. Convenio polo que se establecía o estatuto xurídico dos súbditos dos estados occidentais nos países non cristiáns. Utilizouse no Imperio Otomano e, posteriormente, nos estados do norte de África e nos países baixo ocupación colonial, protectorados, etc. Iniciado no s XV por acordo entre o Sultán Muhammad II e Xénova e Venecia, xeneralizouse a partir do pacto entre Francisco I de Francia e Sulaymān II.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Acordo asinado o 18 de setembro de 1509 entre Manuel I de Portugal e Xoana I de Castela coa intención de resolver as dúbidas existentes sobre os límites de navegación e conquista na costa africana, definidos no Tratado de Tordesillas (1494). Estableceuse que Portugal renunciase á conquista de Vélez de la Gomera, Cazaza e todas as poboacións costeiras, mentres Castela recoñecía a soberanía portuguesa dos territorios comprendidos desde Vélez ata o cabo Bojador.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Acordo asinado entre os Reis Católicos e Cristovo Colón en Santa Fe (Granada), o 17 de abril de 1492, para a conquista das Indias. Nelas concedíanselle a Colón os títulos de almirante, vicerrei e gobernador xeral das terras descubertas, con carácter vitalicio e hereditario, e a décima parte das riquezas obtidas.

    VER O DETALLE DO TERMO
    1. Acción de capsular unha botella.

    2. Acción de colocar os medicamentos en cápsulas.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Introdución dun ou máis grupos carboxilo nunha molécula orgánica.

    VER O DETALLE DO TERMO
  • Acción e efecto de cavilar.

    VER O DETALLE DO TERMO