"Zara" (Contén)

1. 1. Relativo ou pertencente aos mozárabes ou á súa lingua.

   2. Grupo de poboación que conservou a relixión cristiá baixo a dominación islámica da Península Ibérica. Os musulmáns respectaron os cristiáns e os xudeus, que tiñan unha relixión dimnī (‘protexida’). O carácter de comunidade bilingüe dos mozárabes converteunos en fecundos intermediarios culturais entre o mundo musulmán e o cristián. O Califa ‘Abd al-Raḥmān III de Córdoba puxo fin á acción directa dos grupos étnicos e gañou a adhesión dos mozárabes e dos xudeus. A amálgama acentuouse en 980 cando o caudillo Almanzor integrou os mozárabes no seu exército nacional.

   3. Lingua románica extinta que empregaban os mozárabes, os muladís e os indíxenas renegados do cristianismo. Os autores árabes denominárona lisan al-’aǧam e, máis concretamente, ‘aǧamīyya ‘lingua dos estranxeiros’. A heteroxeneidade étnico-cultural e lingüística da Península Ibérica motivou que non fose uniforme o latín vulgar que se propagou, diversidade que se acentuou máis polo feito de que non había unha pauta cultural durante a dominación moura. Non había, daquela, unha lingua mozárabe peninsular, senón diversos dialectos rexionais. A sociedade mozárabe era diglósica: coloquialmente empregaban unha fala románica, que non escribían, e todas as vivencias culturais recibíanas en árabe. O lento proceso de arabización cultural e lingüística parece que se consumiu na segunda metade do s XII. As muwaxahas, que conteñen as kharxas en mozárabe son todas do s XI ou comezos do XII. Posiblemente non existiu ningún documento redactado...

   4. arte mozárabe

      Conxunto de manifestacións artísticas producidas polos mozárabes. Desenvolveuse durante os ss IX e X no N de Castela e ao longo do Cantábrico, aínda que tamén contou con certa repercusión en Andalucía e Aragón. A arquitectura caractarizouse polo emprego de elementos de tradición cordobesa, como as bóvedas complexas ou os arcos de ferradura, enmarcado nun alfiz, e pola variedade de plantas, sobre todo de tipo bizantino e visigodo. As igrexas acostuman ser de pequeno tamaño e destacan Santa María de Melque (Toledo), San Miguel de Escalada (León), San Baudel de Berlanga (Soria), Santa María de Lebeña (Cantabria), Santiago de Peñalba (León) e San Cebrián de Mazote (Valladolid). En Galicia consérvase a capela de San Miguel de Celanova, situada no recinto do que fora o xardín do noviciado do mosteiro de San Salvador de Celanova. Os mozárabes destacaron na realización de miniaturas, en que se aprecia a influencia islámica. A obra máis relevante é o Comentario á Apocalipse, realizado por un monxe...

2. Aplícase á liturxia propia dos cristiáns da Península Ibérica antes da introdución do rito romano, chamada tamén liturxia visigótica ou hispánica.

1. Trazo lingüístico propio da lingua mozárabe.

2. Elemento artístico propio da arte mozárabe.

3. Conxunto de características socioculturais dos mozárabes.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Samos baixo a advocación de san Cristovo.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Samos baixo a advocación de san Xoán.

1. 1. Danza de orixe incerta, lenta, de forma binaria e compás de 3/4 ou de 3/2, que se converteu en parte esencial da suite instrumental barroca.

   2. Música desa danza.

2. Ruído de berros ou voces altas.

1. cecear.

2. tatexar.

1. Que ou quen pronuncia o s como z. SIN: zarapelo.

2. Que ou quen tatexa. SIN: zarapelo, zarapeto.

CAPITAIS

Capital da provincia homónima e da Comunidad Autónoma de Aragón, situada no centro da depresión do Ebro, na confluencia deste co Gállego e co Huerva (614.905 h [2001]). Urbanisticamente desenvolveuse á dereita do río, ao redor do núcleo antigo. Ten industrias químicas, de maquinaria, de vidro e alimentarias. É un importante centro comercial e cultural. Ten aeroporto internacional. O núcleo inicial da cidade é Caesaraugusta, fundada por Octavio Augusto con veteranos das Guerras Cántabras (23 a C). Ocupada por Musà ibn Nu ṣ air (714), transformouse nunha gran metrópole islámica. Coa descomposición do Califato de Córdoba (1031), converteuse na capital da Taifa de Zaragoza. Cobizada por casteláns e aragoneses, Afonso I de Aragón conquistouna en 1118 e a poboación musulmá trasladouse extra muros da cidade, onde fundou o barrio da mouraría. Converteuse na capital da Coroa de Aragón pero a unión dinástica das coroas de Castela e Aragón transformouna nunha cidade dos Austria. Durante a Guerra...

1. Relativo ou pertencente a Zaragoza ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Zaragoza.

1. Mover a cabeza en sinal de desacordo.

2. Mover a cabeza un animal cando vai atacar.