"An" (Contén)

1. Relativo ou pertencente ao pobo osmanlí.

2. Individuo do pobo osmanlí.

3. Pobo turco do grupo turcomán instalado en Asia Menor tras a invasión selxúcida (s XIII). Convertéronse ao Islam en tempos de Osmán I (1259-1326) e constituíron o núcleo do Imperio Otomán.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Cenlle. Construíuse en estilo románico e foi modificada con posterioridade. Ten planta de cruz latina e a fachada principal data de finais do s XVI e principios do s XVII.

PERSOEIRO

Relixioso, sobriño de Guillerme I de Inglaterra. Foi chanceler (1072) e bispo de Salisbury (1078), e redactou unha consueta, Use of Sarum, que estivo en vigor ata finais do reinado de María Tudor, onde mesturaba as tradicións romana e saxona. Foi canonizado en 1457 e a súa festividade celébrase o 4 de decembro.

PERSOEIRO

Trobador, fillo de Johan Froiaz de Valadares e de Urraca Fernandez, e posible irmán de Martin Anes Marinho e Per’ Eanes Mariño. Foi un dos membros da familia nobre dos Marinho, localizada nas rías de Noia e Arousa, e vinculada ao mosteiro de San Xusto de Toxosoutos. Pertenceu á primeira xeración de poetas da tradición galego-portuguesa, rematou os seus estudos eclesiásticos en 1220 en París, e converteuse, ao seu regreso, en cóengo de Santiago de Compostela. Consérvanse oito cantigas da súa autoría, dúas delas fragmentarias, localizadas no Cancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa, onde se amosa fiel aos tópicos das cantigas de amor, cun alto sentimento poético e artístico. Nas súas composicións “Cuidei eu de meu coraçon”, “Ei eu tan gran medo de mia senhor” (fragmento), “E por quê me desamades”,“Eu, que nova senhor filhei”, “Min pres forçadament’ Amor” “Par Deus, fremosa mia senhor” (fragmento), “Sazon é ja de me partir” e “Vos, mia senhor, que non avedes cura”, aparecen primeiramente...

PERSOEIRO

Relixioso. Coñecido como Antonio de Acuña, foi nomeado bispo de Zamora por Xulio II. Coa oposición do Consello de Castela, apoderouse da cidade e pouco despois acadou o recoñecemento da monarquía. Participou na Revolta das Comunidades de Castela e conquistou Toledo en 1521, onde o pobo o proclamou arcebispo. Capturárono e morreu executado.

PERSOEIRO

Nobre e militar galego, fillo de Rodrigo Osorio de Moscoso. Criado baixo a tutela de Álvaro Osorio de Moscoso, bispo de Astorga, en 1537 creou a escuadra galega. Os Reis Católicos destinárono a Italia, onde foi capitán do exército na Guerra de Gaeta.

GALICIA

Actor, director e crítico teatral. Formouse en Portugal, na Escola da Arte de Representar do Conservatório de Lisboa, e foi director de escena no Teatro da República e o responsable da introdución de pezas teatrais portuguesas no ámbito galego. En Galicia coñeceu a Lois Peña Novo e A. Villar Ponte, ingresou nas Irmandades da Fala e colaborou en A Nosa Terra. Dirixiu, entre 1919 e 1922, o Conservatorio Nazonal da Arte Galega, e a obra A man da santiña (1919), de R. Cabanillas. Tamén realizou as obras Sem porta nem tranca (1913), Norte (1920) e Desourentación (1924), subtitulada “boceto teatralizado e analítico de ideas”, que se premiou no certame teatral da Irmandade da Fala da Coruña, e na que critica a falta de solidariedade coa pobreza e a indixencia. Fundou, xunto a Ánxel Casal, en 1930 o semanario El Adelante.

PERSOEIRO

Poeta colombiano. Coñecido como Ricardo Arenales e Porfirio Barba Jacob, formou parte da liña máis importante da poesía colombiana no paso do s XIX ao XX. Poeta lírico de temas románticos e técnicas modernistas, escribiu uns oitenta poemas, divididos en tres períodos (1906-1915, 1915-1925 e 1925-1939). Da súa obra destacan Canciones y elegías (1932), Rosas negras (1933) e Canción de la vida profunda y otros poemas (1937).

PERSOEIRO

Guerreiro e bardo lendario. A finais do s XVIII atribuíronselle unha serie de composicións poéticas en gaélico, conservadas no manuscrito Book of the Dean of Lismore (1512-1526), adquirido por James Mc Pherson. A súa repercusión na literatura galega remite a Eduardo Pondal, que tomou a este autor como inspirador principal da súa poesía e do bardismo céltico.

PERSOEIRO

Político e xurisconsulto. Foi membro do Partido Conservador e ministro de Fomento (1919). Non apoiou a Ditadura de Primo de Rivera, demandou a abdicación de Afonso XII e foi deputado nas Cortes Constituíntes da Segunda República (1931); ademais formou parte da comisión redactora do anteproxecto da nova constitución. Durante a Guerra Civil Española foi embaixador en Bruxelas, en París e en Bos Aires. No exilio, formou parte do goberno Giral como ministro sen carteira (1945-1947). Das súas obras destacan Historia del pensamiento político catalán durante la guerra de España con la República Francesa (1913) e Mis Memorias (1946). Foi presidente da Real Academia de Jurisprudencia y Legislación (1928-1929).

GALICIA

Realizador cinematográfico. Coñecido como Amando de Ossorio, comezou como xornalista en Madrid e interesouse tamén pola pintura, a escultura, a fotografía ou a literatura. Contactou co mundo do cine a través do produtor Pedro de Juan e do director ourensán A. Román. Da súa obra destacan as curtametraxes El misterio de la endemoniada (1942) e El último carnaval (1942), e os filmes La bandera negra (1956), dun estilo entre expresionista e surrealista filmado en branco e negro, Malenka, la sobrina del vampiro (1968), La noche del terror ciego (1971), El ataque de los muertos sin ojos (1973), La noche de las gaviotas (1975) e Serpiente de mar (1984).

PERSOEIRO

Pintor e gravador neerlandés. Cultivou as escenas de xénero ao estilo do seu mestre Frans Hals. O seu estilo evolucionou cara á busca do claroscuro de Rembrandt e acabou nunha pintura dunha gran serenidade e de contrastes matizados de luz e cor. Tivo como discípulo a Jan Steen.

PERSOEIRO

Poeta e crítico literario. Escribiu ensaios sobre literatura, e a súa poesía estivo influída, nun primeiro momento, polos simbolistas franceses, aínda que despois pasou a ter un maior realismo. Da súa obra destacan Facklor i stormen (Fachos na tempestade, 1913), Idylernas bok (Libro dos idilios, 1917), Livets värde (O valor da vida, 1940) e Vàrens löv och höstens (Follas da primavera e o outono, 1955).

PERSOEIRO

Lingüista alemán. Xunto con K. Brugmann, formulou o programa de innovación -coñecido como innovación dos neogramáticos- dos estudos lingüísticos (1878). En 1881 formulou a lei de Osthoff, pola que, en grego, unha vogal longa se abrevia ante unha soante (r, l, m, n) ou ante as vogais i, u (como segundo elemento do ditongo) seguidas de consoante. Publicou, con K. Brugmann, Morphologische Untersuchungen auf dem Gebiete der indogermanischen Sprachen (1878-1910).