"lla" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor indio. Considerado o principal escritor en lingua malaialam do s XX, escribiu máis de 40 novelas e 600 relatos, en que reflicte a sociedade do seu contorno e fai unha defensa especial das castes máis baixas. Destacou cunha colección de contos (1934) e coas novelas Thottiyude Makan (O fillo do basureiro, 1947) e Kayar (A corda, 1978).

1. 1. Al-canzar ou agarrar algo ou a alguén que escapa.

   2. Alcanzar a alguén que vai diante.

2. 1. Descubrir a alguén facendo algo que está mal.

   2. Encontrar ou sorprender a alguén dalgunha forma determinada.

3. Comezar a experimentar os efectos de algo.

4. Coller algo entre dúas partes apertándoo.

5. Cazar ou pescar.

6. Mercar algo.

7. ...

1. Ave dos xéneros Charadrius, Eudromias e Pluvialis, da familia dos carádridos, e Arenaria, da familia dos escolopácidos. Son aves limícolas, que se alimentan de pequenos invertebrados. Teñen o pico non demasiado longo, cores pardas no dorso e peito habitualmente branco.

2. Ave de 15 cm de lonxitude, de plumaxe castaña no dorso, e branca no peito e ventre; ten un colar negro no pescozo e un anteface negro, ao igual que o peteiro, e as patas son de cor carne. Habita nas ribeiras dos ríos, e en illotes fluviais e praias, e aliméntase de pequenos invertebrados. Distribúese por case toda Europa, pero en España, e tamén en Galicia, a súa presenza obsérvase durante o estío, especialmente no S.

3. Ave de 28 cm, que ten as partes superiores abrancazadas e densamente manchadas de gris prateado; as inferiores, o peito e a gorxa son negras durante o estío e brancas durante o inverno; a rabadilla é branca, e presenta as plumas axilares negras. Habita en praias e chairas húmidas da zona ártica de Eurasia e América, e no inverno chega ata Asia e América meridionais, Australia e o cabo de Boa Esperanza. En Galicia pode verse en paso ou como invernante en toda a costa.

4. Ave de 28 cm, sen dimorfismo sexual. Presenta dúas razas, ambas co dorso dourado e pencado, e o peito de cor escura, pero a raza norteña tamén ten a cara escura, mentres que a raza meridional ten unha liña branca que separa a cara de cor parda do peito. Habita en pradarías, campos, areais, marismas, etc. En Galicia é invernante, pero tamén se pode ver en paso na costa e zonas do interior.

5. Ave de 15 cm, con dimorfismo sexual. O macho ten anteface negro cunha mancha escura na fronte. Ambos sexos teñen o dorso pardo cremoso e a punta da cola negra, o peito branco e as patas negras. Habita en dunas e praias, e en Galicia está presente todo o ano no litoral.

6. Ave de 19 cm de lonxitude, coa plumaxe dorsal castaña e a ventral branca; ademais ten un colar negro con anteface que se une cunha mancha na fronte. As patas son amarelas, ao igual ca o peteiro, que ademais ten a punta negra. Habita en praias, dunas e esteiros, e en Galicia é invernante, aínda que tamén se pode ver en paso no litoral.

7. Ave da orde das ciconiformes, de 23 cm, coa parte superior do corpo de cor castaña e negra, a cabeza branca e negra, o peito negro e a gorxa e as partes inferiores brancas, durante a plumaxe invernal, e durante o estío, a cabeza é máis branca cun anteface negro. Habita en costas pedregosas de Groenlandia, Islandia e Eurasia setentrional, e inverna nas costas europeas e africanas. En Galicia pode observarse en paso durante a primavera e o outono, e tamén hai algúns invernantes ao longo da costa galega.

1. Acción de apropiarse de algo alleo de forma violenta.

2. Saqueo feito por un exército nun territorio inimigo.

GALICIA

Xurista e poeta. Pertencente ao grupo dos Precursores e incluído na primeira xeración provincialista, foi unha das figuras máis destacadas da literatura galega na súa época. Na Coruña iniciou os estudos de humanidades no convento dos Dominicanos e, posteriormente, aprendeu filosofía, solfexo e violín en Santiago de Compostela (1825). Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela (1829-1835), impartiu clases de institucións canónicas durante un ano. A partir de 1837 exerceu como avogado na Coruña, ata que en 1840 pasou a ocupar o posto de xuíz de primeira instancia en Cambados. Despois de cesar no posto (1844), foi avogado e fiscal en Pontevedra, ata que en 1862 ocupou a praza de rexistrador da propiedade en Vigo. Durante todos estes anos, sobre todo durante a súa estadía en Pontevedra, colaborou en diversos medios de comunicación, como os xornais El País e La Perseverancia, e no suplemento Álbum de El Miño, ademais de incluír algunhas poesías...

1. Pel dalgúns froitos que está entre a casca e a carne, como na castaña.

2. Praga que afecta á folla das patacas.

3. Mancha que aparece na roupa cando se garda un pouco húmida.

PERSOEIRO

Mestre e escritor. Actor na súa xuventude de Teatro-Circo, é autor de diversas obras de teatro, algunhas publicadas nos Cadernos da Escola Dramática Galega e na colección Castrodouro, como O xigante don Gandulfo, señor de Tentequedo (1980) ou O pauto (Premio de Teatro Breve da Escola Dramática Galega 1983); Ei, Feldmülhe (I Premio de teatro Rafael Dieste, 1991); Venenos (IV Premio de Teatro Rafael Dieste, 1994), Teatro-minuto (1996), Animal vacío (2002) e O milagre de Baíñas (2003). Tamén colaborou coas revistas Nordés e Agália e escribiu obras de narrativa infantil como O pintor do vento (1985), A porta prohibida (1985) e O demo presumido (1987), que destacan polo súa ironía e a crítica social que subxace.

PERSOEIRO

Médico e botánico. Foi catedrático de Historia Natural na Universidade de Santiago de Compostela (1849-1868) e na de Barcelona (1868-1888), onde foi reitor (1880). Escribiu o primeiro catálogo da flora de Galicia: Ensayo de una flora fanerogámica gallega: ampliada con indicaciones acerca los usos médicos de las especies que se describen (1852). Tamén publicou Programa de lecciones para la cátedra de Historia Natural (1851), Discurso leído en la solemne inauguración del curso académico de 1859 a 1860 en la Universidad Literaria de Santiago (1859), contra a teoría evolucionista, e Congreso agrícola gallego de 1864 (1864).

1. Peza interior do calzado que cobre a planta.

2. Parte dos calcetíns, medias ou carpíns que cobre a planta do pé.

3. Rapaza descarada e presumida.

1. 1. Persoa ou cousa que se imita ou reproduce.

   2. Persoa ou cousa digna de ser imitada pola súa perfección ou que posúe en grao eminente calidades que a fan representante dunha categoría determinada.

2. 1. Cousa que se toma como obxecto de imitación co fin de reproducila.

   2. Representación en cera, arxila ou algún outro material maleable dun obxecto destinado a ser reproducido en pedra, mármore, bronce ou madeira.

   3. Persoa que posa diante dun artista, en actitude que este quere reproducir en pintura, escultura ou debuxo. OBS: Tamén se denomina modelo vivo.

   4. Tipo dunha cousa destinada á súa produción en serie.

3. 1. Representación simplificada da realidade. Pode ser icónico, analóxico ou simbólico. Un modelo icónico representa a realidade reducida a escala, nun modelo analóxico un conxunto de propiedades representa, por analoxía, outro conxunto de propiedades, e un modelo é simbólico cando se utilizan elementos abstractos.

   2. ...

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de València, Comunitat Valenciana (4.359 h [2001]). A práctica totalidade do territorio dedícase á agricultura de regadío, da que laranxeira é o cultivo principal, aínda que tamén se dan hortalizas e outras froiteiras. As actividades industriais derivan da preparación, envase e comercialización de laranxas.