"Ea" (Contén)

PERSOEIRO

Actor e director de escena inglés, fillo de Edmund Kean. Destacou como director, sobre todo na realización de espectáculos a partir de textos clásicos e na importancia que lle deu á iluminación; de feito, foi un dos primeiros directores en utilizar puntos de luz para destacar determinados planos ou escenas. A súa carreira está moi vinculada ao Princess Theatre onde presentou escenificacións de W. Shakespeare ou Lord Byron, algunhas cunha clara deriva realista, que tanta influencia terían no duque Xurxo II de Saxe-Meiningen, un dos promotores da fonda renovación que viviu o teatro entre finais do s XIX e principios do XX, cando xurdiron diversas teorías da interpretación e se desenvolveu a tecnoloxía escénica.

PERSOEIRO

Actor inglés. En 1804 uniuse a un grupo de cómicos ambulantes cos que percorreu Inglaterra e Irlanda, e realizou unha sólida aprendizaxe en ámbitos como o mimo ou a acrobacia, formación que logo aproveitou para se converter no grande actor do teatro romántico inglés. Destacou na interpretación de papeis como Shylock, Enrique II, Enrique III, Otelo, Timon, King John, Coriolano, Macbeth ou Lear.

PERSOEIRO

Actriz. Foi a musa de Woody Allen, que a dirixiu en diversos filmes como Radio Days (1987), Manhattan Murder Mistery (1993) ou Annie Hall (1977), pola que conseguiu un Oscar. Participou tamén noutras películas como Looking for Mr Goodbar (1977), Reds (1980), The Little Drummer Girl (1984), Father of the Bride (1991), The First Wives Club (1996), Town & Country (2001) e Something´s Gotta Give (2003).

PERSOEIRO

Actor e director cinematográfico. Coñecido como Buster Keaton, creou un personaxe de aparencia imperturbable, entre a candidez e o cinismo, en filmes como The Cameraman (1928) ou Steamboat Bill Jr. (1928). Como director evidenciou un gran sentido do ritmo e da construción dramática de filmes como Cops (1922), The Navigator (1924) ou The General (1927), nos que tamén participou como actor. Coa aparición do cine sonoro iniciou a súa decadencia.

PERSOEIRO

Poeta. Iniciouse con Poems (1817) e co extenso poema alegórico Endymion (1818), que foi atacado pola crítica máis influínte, pero que significou a aparición da súa madureza expresiva e o dominio dun verso dunha gran musicalidade. En 1819 plasmou o conflito entre a a arte e a vida nos seus sonetos e en tres grandes odas (a un reiseñor, a unha furna grega e ao outono), publicados no volume Lamia and Other Poems (1820). A súa poesía non foi valorada ata mediados do s XIX, co prerrafaelismo. Posteriormente, considerouse o lírico moderno máis destacado en lingua inglesa. O seu importante epistolario (1848) contén un corpus de reflexións estéticas de primeira orde.

CIDADES

Cidade de Inglaterra, Reino Unido, unha das 32 que integran a área metropolitana do Gran Londres, na beira N do río Támesis.

CAPITAIS

Capital do nomós homónimo de Creta, Grecia (50.077 h [1991]). Correspóndese   coa antiga Cydonia. Conquistada en 1204 polos venecianos e fortificada en 1252, quedou baixo o seu dominio ata a conquista otomana (1646). En 1912 cedeuse a Grecia.

(Saint Claud 1943) Esquiador. Especialista en esquí alpino, gañou a Triple Coroa coas súas tres medallas olímpicas nos Xogos Olímpicos de Inverno de Grenoble (1968), nas especialidades de slálom, slálom xigante e descenso. Tamén gañou a Copa do Mundo (1967-1968) e foi copresidente dos Xogos Olímpicos de Inverno de Albertville.

PERSOEIRO

Moralista. É autor de Caractères (1688), a súa única obra, onde se recollen as súas observacións sobre os costumes do século na corte de Luís XIV e en París. O libro presenta unha galería de retratos case caricaturescos e irónicos, ás veces crueis, e unhas observacións de moralistas que o enriquecen e lle dan a súa verdadeira dimensión. A nobreza, para o autor, perdeu a súa característica esencial de referente moral para o conxunto do país. Posiblemente é a superficialidade o punto máis fraco da súa obra, que non se pode comparar á visión pesimista pero profunda de La Rochefocauld.

PERSOEIRO

Poeta e narrador francés. De orixe burguesa, publicou primeiro unha adaptación de L’eunuque (1654) de Terencio, e poemas de circunstancias, de agradecemento a Fouquet, Aux nymphes de Vaux (1661) e Ode au roi (1663). Entre 1665 e 1674 publicou os seus Contes, inspirados en narradores italianos e franceses, e as primeiras escollas de fábulas: as seis primeiras apareceron en 1668 co título de Fables choisies mises en vers. Dez anos máis tarde seguiron os libros VII e VIII; en 1679, os IX, X e XI, e, finalmente, en 1693, o XII, onde tentou dar unha nova forma, que supera pola versificación as composicións dos autores antigos, como Isopo ou Fedro. Servíndose dos animais, esbozou unha moral discretamente epicureísta. As fábulas, nos últimos libros, manifestan un pensamento máis maduro, unha intransixencia máis forte ante os vicios da humanidade, un elevado...

PERSOEIRO

Poeta e crítico. Escribiu traxedias convencionais, pero a súa actividade máis importante foi o exercicio da crítica literaria. Das súas obras destacan Le Lycée, ou cours de littérature ancienne et moderne (1799).