"lla" (Contén)

PERSOEIRO

Relixioso, fillo dos marqueses de Valladares. Foi inquisidor xeral (1669-1695), auditor do Tribunal de La Rota en Roma, vigairo na corte de Sicilia, bispo de Oviedo e Plasencia, e membro do goberno durante a minoría de idade de Carlos II.

PERSOEIRO

Político, conde de Moctezuma e duque de Atrisco, coa grandeza de España. Foi vicerrei de Nueva España, membro do Consello Real e presidente do Consello de Indias. En 1702 participou na Batalla de Rande.

ILLAS

Arquipélago do Atlántico formado por unhas 150 illas e arrecifes, distante 40 km do extremo suroccidental de Cornualla (Reino Unido), á entrada do canal da Mancha (15 km2; 2.153 h [2001]). Só están habitadas cinco illas.

1. Estrofa que presenta dous tipos fundamentais: un formado por catro versos heptasílabos e pentasílabos alternados, con esquema 7a 5b 7c 5b; e o outro, de sete versos, que engade tres aos anteriores e que riman segundo o esquema 5d 7e 5d.

2. Canción popular española de carácter alegre e vivo que se acompaña de guitarra e castañolas ou baile que corresponde a este canto, variante máis rápida ca o bolero, escrita en compás ternario 3/4 e 3/8. Iníciase cun preludio instrumental e un interludio chamado falsete que separa as diferentes estrofas. As máis características son as orixinarias de Castela-A Mancha, Murcia, Sevilla e València.

GALICIA

Pintor. Discípulo de F. Bello Piñeiro,iniciou a súa formación como debuxante na Escola de Artes e Oficios de Ferrol. Maioritariamente cultivou o óleo e o debuxo, tamén traballou o pastel, a encáustica e a acuarela. Dos seus primeiros debuxos, de trazo realista e dramático, destacan Os tellados da catedral ou O Pórtico da Gloria e, da década de 1970, as series de debuxos Cabezas de anciáns ou Moscas. Paisaxista encadrado no expresionismo,destacou polo emprego dunha ampla gama cromática, con preferencia polos vermellos e os verdes, así como o claroscuro, nos primeiros tempos. Despois aclarou a súa paleta e se aproximou ao cubismo (Nu en azul, 1966) e ao expresionismo (O arenque galáctico).Traballou o medio e gran formato e empregou unha pincelada cada vez máis longa e ancha (As máscaras, 1972). Como manifesto do seu compromiso coa realidade social e política pintou O exército dos paxaros de papel (1977), Retrato de...

PERSOEIRO

Fotógrafo estadounidense. Crítico e ensaísta, foi director de fotografía no California Institute of the Arts (1991). Interesado na capacidade narrativa e no elemento teatral do documental como xénero fotográfico, a súa técnica evolucionou desde a performance ata as reportaxes cunha forte carga de denuncia. Os seus proxectos centráronse en feitos puntuais que dotou dun sentido global, como as series sobre as manifestacións antiglobalización de Seattle (1999) ou tras o afundimento do Prestige nas costas galegas (2001). Publicou Fish Story (1990) e Loaves and Fishes (1992).

RIOS

Río da vertente cantábrica, que nace no porto de Pontón (León), rega a depresión leonesa de Sajambre e desemboca no Mar Cantábrico en Ribadesella, Asturias. Desde 1930 celébrase anualmente o Descenso Internacional del Sella desde Arriondas a Ribadesella.

PERSOEIRO

Director de teatro estadounidense. Estudou en Harvard e foi director artístico da Boston Shakespeare Company, do American National Theater, do Kennedy Center de Washington e do Festival of Los Angeles. Dirixiu filmes para televisión como The Cabinet of Dr. Ramirez (1991) e Theodora (1996).