"Josep" (Contén)

PERSOEIRO

Pintor e gravador belga. De formación realista, cultivou, en estilo naturalista, temas simbolistas influído por Baudelaire. Traballou o óleo, o pastel e sobre todo, o gravado. Ademais das súas primeiras obras La Peine de Mort e La Médaille de Waterloo, ilustrou Les diaboliques (1884) de Barbey d’Aurevilly (1879), Le vice suprême de Péladan (1883) e La Grande Lyre de Mallarmé (1887).

PERSOEIRO

Físico. Expulsado de EE UU en 1944 cando se opuxo a colaborar na construción da bomba atómica, trasladouse a Reino Unido, naturalizándose británico (1946). Desde as Pugwash Conferences on Science and World Affaires, da que foi membro fundador en 1945 e que presidiu desde 1988, dedicouse a denunciar os perigos da enerxía nuclear. Escribiu numerosos libros sobre o tema e en 1995 recibiu o Premio Nobel da Paz, xunto coas Pugwash Conferences.

PERSOEIRO

Escritor austríaco. Exiliado de Alemaña ao chegar Hitler ao poder, a súa obra narrativa reflicte a fin do imperio austríaco. Destaca Radetzkymarsch (A marcha de Radetzky, 1932).

PERSOEIRO

Compositor francés. En 1791 compuxo o himno coñecido posteriormente como La Marseillaise. Despois da Revolución Francesa compuxo outros himnos, romances para piano e corda, cancións e outras pezas.

PERSOEIRO

Escritor. En 1914 publicou o seu Primer libre de poemes, ao que seguiron a peza teatral Rondalla d’ esparves (1918) e a novela Paulina Buxareu (1919). Da man de J. Ortega y Gasset entrou no xornalismo como correspondente en Berlín do diario madrileño El Sol. Autor dunha obra extensa e variada, cun estilo rico e vitalista, mesturou formulacións temáticas e técnicas do modernismo con outros máis populares. En poesía destacan Cançons d´abril i de novembre (1918) e El comte Arnau (1928); no teatro La Rambla de les floristes (1935), ademais dos poemas dramáticos La corona d´espines (1930) e El Cafè de la Marina (1933). A súa novela Vida privada (1932) constitúe unha crónica costumista e proustiana da decadencia da aristocracia barcelonesa. Tradutor da Divina Comedia e do teatro de Shakespeare, adaptou con fortuna algunhas obras de Molière e Gogol’. Desta época tamén destacan as súas Memòries (1954)....

PERSOEIRO

Escultor francés. Formouse con J. Coustou e en Italia (1740-1748). En 1751 ingresou na Académie Royal de Peinture et de Sculpture. Traballou en Copenhaguen (1753-1774), onde fixo a estatua ecuestre de Federico V, na praza de Amalienburg, e dirixiu a Academia de Pintura e Escultura.

MUNICIPIOS

Municipio situado na illa de Eivissa, Illes Balears (14.267 h [2001]). A súa economía baséase sobre todo no turismo.

PERSOEIRO

Político. Participou na toma da Bastilla (1789) e foi o principal dirixente do asalto ás Tulleries (1792). Comandante da garda nacional de París e, máis tarde, xeneral, foi o encargado da protección da familia real.

PERSOEIRO

Físico e matemático francés. Considerado un dos fundadores da acústica musical, estudou a orella humana e explicou a natureza dos sobretóns. Investigou os tubos sonoros, as cordas vibrantes e os harmónicos.

PERSOEIRO

Construtor de instrumentos belga. Coñecido como Adolphe Sax, perfeccionou co seu pai, Charles-Joseph Sax (1791-1865), diversos instrumentos de vento. Inventou o saxofón (1840) e os diversos instrumentos da familia dos saxhorns.

FILOSOFOS

Filósofo alemán. Elaborou unha filosofía da natureza, que expuxo en System destranszendentalen Idealismus (Sistema do idealismo transcendental, 1800). Despois de Philosophie und Religion (1804) unha violenta ruptura con Hegel sumiuno nunha depresión, e enmudeceu despois de Philosophische Schriften (Escritos filosóficos, 1809). Parte de Fichte, pero abandónao ao facer da natureza unha ocasión-obstáculo posta polo eu para ser, unha realidade absoluta e autónoma: a arte é a consciencia da identidade absoluta. Acabou sostendo a aparencia do mal, que convive e loita contra o principio do ben no si do absoluto.

PERSOEIRO

Economista austríaco. Pensaba no futuro do capitalismo, entendendo que non sería derrocado polo fracaso, senón que o seu éxito inevitablemente creaba condicións que o unían ao socialismo. Publicou Business Cycles (1939) e History of Economic Analysis (1954).

PERSOEIRO

Fotógrafo e operador francés. Coñecido como José Sellier, instalouse na Coruña (1886) co seu irmán Louis, quen abrira un estudo fotográfico na década de 1850. Naturalizado español (1894), Joseph quedou a cargo do estudo e o seu interese dirixiuse cara ao cinematógrafo. En maio de 1897, tras unha visita a Francia, conseguiu un cinematógrafo dos irmáns Lumière e comezou a ofrecer proxeccións no seu estudio. Froito do seu interese pola técnica da imaxe en movemento, o 20 de xuño de 1897 gravou a primeira película galega, Entierro del general Sánchez Bregua, sobre a condución do cadáver do político e militar coruñés, de apenas un minuto de duración. A esta cinta seguíronlle San Jorge, salida de misa (1897), Fábrica de gas (1897), Plaza de Mina y Orzán (1897), Orzán, oleaje (1897), Temporal en Riazor (1898), Regreso de Cuba/Desembarco de los heridos de Cuba en nuestro puerto (1898), Matadero y salida de operarios...

PERSOEIRO

Compositor. En 1900 chegou a Madrid, onde destacou coas zarzuelas El motete (1900), Moros y cristianos (1905), Si yo fuera rey (1916) e La Dolorosa (1930).

PERSOEIRO

Arquitecto. Traballou en París con Le Corbusier (1929-1930) e, fundou con outros compañeiros o GATCPAC. Introduciu, no repertorio lingüístico do racionalismo, elementos reinterpretadores da tradición mediterránea e das formas construtivistas catalás. En 1937, en colaboración con Lacasa, construíu o pavillón español para a Exposición Internacional de París. Despois da guerra trasladouse a EE UU e traballou para a urbanización de diversas cidades suramericanas, desde os principios urbanísticos do CIAM, dos que foi presidente (1947-1956). En 1951 naturalizouse estadounidense e dirixiu a facultade de arquitectura da Harvard University (1953-1968). Destaca o estudo de Joan Miró en Mallorca (1955) e a Fundación Miró en Montjuic (1972-1975). Publicou Can our Cities Survive? (1942) e The Heart of the City (1952, con Rogers e Trywhitt).

PERSOEIRO

Político francés. Deputado, foi membro do Club dos Xacobinos, pero en 1791 evolucionou cara a posicións máis moderadas. En 1799 formou parte do consello executivo do Directorio, buscou a creación dun goberno forte e foi un dos autores do golpe de estado do 18 de brumario. Foi un dos tres cónsules provisionais e colaborou na redacción da Constitución do ano VIII, pero non tardou en ser afastado dos postos de decisión.

PERSOEIRO

Novelista belga. Desde 1928 cultivou a novela con diversos pseudónimos. Destacan as súas novelas policiais en que afondou na análise psicolóxica dos personaxes, dos que un dos máis populares foi o inspector Maigret, protagonista dunha longa serie con case 250 títulos, dos que destacan L’homme qui regardait passer les trains (1938), La neige était sale (1948) e Le train (1961). Publicou tamén Mémoires intimes (1981).

PERSOEIRO

Fundador da igrexa mormona. Escribiu o Book of Mormon (1830), que contiña unha historia de América desde a súa colonización por xudeus da época da torre de Babel ata a predicación do Evanxeo polo mesmo Xesús Cristo resucitado e a transcrición destes feitos polo profeta Mormón ao redor de 385. Organizou unha igrexa que espera a aparición da Nova Xerusalén en Kirtland (Ohio). Perseguido e expulsado, estableceuse cos seus seguidores en Nauvoo (Illinois) en 1840. Foi aprisionado, co seu irmán, e linchado.

PERSOEIRO

Cantante e guitarrista de rock. Coñecido como Bruce Springsteen ou The Boss, da súa discografía destacan Greetings From Asbury Park, N.J. (1973), Born to Run (1975), The River (1981), Born in the USA (1984), Tunnel of Love (1987), Lucky Town (1992), The Ghost of Tom Joad (1995), The Rising (2002) e Devils & Dust (2005). Obtivo un Oscar á mellor canción por “Streets of Philadelphia” (1992) e doce premios Grammy (1984-2004).

PERSOEIRO

Físico austríaco. Foi profesor en Viena, estudou a difusión dos gases, a condutividade calorífica e, sobre todo, a radiación do corpo negro, da que enunciou a lei que leva o seu nome, despois estudada por Boltzmann.