"Az" (Contén)

1. de azougar ou azougarse.

2. Que ten azougue.

3. Dise do individuo que non pode estar quieto.

1. Acción e efecto de azougar.

2. Falta de sosego e tranquilidade.

1. Aplicar azougue a algunha cousa, especialmente aos vidros para facer espellos.

2. Sufrir unha intoxicación debido á inhalación dos vapores do mercurio.

3. Privar a alguén de sosego, de tranquilidade.

1. Praza pública ou mercado.

2. mercurio.

IGREXAS

Igrexa tardogótica de finais do s XIV, erixida sobre unha construción anterior do s XII, da que se conserva a portada de acceso. Mandouna construír Fernán Pérez de Andrade no mesmo lugar no que se celebraba o mercado de Azougue (Betanzos), que se facía no adro do recinto eclesiástico anterior. Trátase dun edificio de planta basilical de tres naves con armazón de madeira, transepto do mesmo ancho e tres ábsidas semipoligonais cubertas con bóveda de crucería. No tímpano da portada occidental existe unha representación da Epifanía e da Anunciación. No interior conserva un retablo do s XVIII, obra do escultor local Ignacio Francisco Gómez Soneira. Foi declarada Ben de Interese Cultural en 1944.

1. Dar azoutas a alguén.

2. Dar golpes cun azoute ou con algún obxecto semellante.

3. Bater a tempestade, a chuvia, o vento, as ondas, etc, con violencia contra algunha cousa.

4. Provocar un dano de gran magnitude.

5. Termo da xerga dos telleiros ou daordes que corresponde á voz ‘dar’.

1. 1. Instrumento de suplicio formado por cordas provistas de nós ou picos co que se flaxelaba aos delincuentes.

   2. Calquera instrumento para flaxelar.

2. Golpe dado con algún obxecto en forma de azoute.

3. Golpe dado nas cachas como castigo.

4. Acción pola que unha persoa ou cousa é causa ou instrumento de calamidades e sufrimentos.

5. Pena que se impuña a certos delincuentes para que foran azoutados.

MUNICIPIOS

Municipio do territorio de Gipuzkoa, Euskadi, drenado polo Urola e o Regil (13.536 h [1996]). Azpeitia é sede de feiras e mercado gandeiro. As actividades industriais céntranse na fabricación de mobles e na metalurxia. Cerca da vila está o santuario de Loiola.

PERSOEIRO

Bispo de Lugo. Defensor do Absolutismo contra toda posible reforma liberal. En 1820 enviou ao Rei Fernando VII unha exposición na que lle solicitaba que nin as cortes nin o goberno se pronunciasen en materia eclesiástica, xa que son competencia exclusiva da Igrexa. Mandou constituír na diócese un tribunal eclesiástico encargado de velar polas lecturas (1821).

PERSOEIRO

Canonista e moralista, chamado Doctor Navarro por razóns de nacemento. En 1552 escribiu en portugués o famoso Manual de Confessores, que despois (1556) traduciu ao castelán, engadíndolle cinco apéndices entre os que destacan o Comentario resolutorio de usuras e, sobre todo, o Comentario resolutorio de cambios. Aquí recoñeceu certa produtividade do diñeiro; tivo unha postura moderada contra a usura e estableceu unha tipoloxía dos cambios. En Roma defendeu a Bartolomé de Carranza (1567), e foi penitenciario apostólico.

PERSOEIRO

Escritor vasco máis coñecido polo pseudónimo de Pedro de Axular. O seu dominio da lingua traduciuse na súa oratoria e, sobre todo, na súa única obra Gero (Despois, 1643), tratado ascético-místico de grande interese pola riqueza idiomática. Esta obra é unha peza fundamental para a reestruturación do idioma literario.

PERSOEIRO

Xefe militar musulmán. Poucos anos despois de acabada a conquista do Reino de València por Xaime I de Aragón o Conquistador (1245), púxose á fronte dos musulmáns da parte meridional do país, rebelados contra o Rei Xaime. Coa axuda de Afonso X o Sabio, Rei de Castela e León,   mantivo a revolta ata 1258, pero fuxiu finalmente do país. Unha segunda revolta declarouse no 1275. Foi estimulada polos soberanos de Granada e o de Marrocos, que enviaron forzas granadinas comandadas polo mesmo al-Azraq. Este, sen embargo, morreu no ataque a Alcoi. A morte de al-Azraq foi atribuída á intervención de san Xurxo e deu orixe, xunto coa campaña seguinte do Rei e do infante Pedro que puxo fin á rebelión, non sen dificultades (Batalla de Llutxent) ás festas de mouros e cristiáns.