"To" (Contén)

1. Acción de apelar á conciencia ou aos sentimentos das persoas para que fagan o que se pide, tomen conciencia dun problema ou adopten unha actitude determinada.

2. Convocatoria legal que se fai das persoas ou familias para unha herdanza ou sucesión co fin de que mostren ou non a súa conformidade.

FILOSOFOS

Filósofo e escritor inglés. Foi un dos teóricos do nacionalsocialismo. En 1885 trasladouse desde Inglaterra para estudar en Dresden e posteriormente se estableceu en Viena. Na súa obra principal Die Grundlagen des neunzehten Jahrhunderts (Os fundamentos do s XIX, 1899), fai unha interpretación da superioridade da raza aria. Durante a Primeira Guerra Mundial posicionouse como panxermanista e partidario da anexión a Alemaña de todos os pobos de orixe xermana. É autor de dúas monografías sobre Richard Wagner, compositor no que se inspirou para desenvolver unha filosofía de carácter nacionalista.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Nigrán baixo a advocación de san Xosé.

PERSOEIRO

Escritor norteamericano. Foi un dos cultivadores máis destacados da novela negra nos EE UU e nos seus relatos describe a corrupción da sociedade americana. Comezou a súa traxectoria literaria en 1939 coa novela The Big Sleep (O gran soño). Posteriormente publicou The Lady in the Lake (A muller no lago, 1943) e The Long Goodbye (O longo adeus, 1954).

1. Lousa ou pedra grande que se coloca verticalmente nas marxes dun terreo para cercalo.

2. Pao, estaca ou rama que se crava no chan para formar un valado.

3. Fragmento lítico de pouco espesor orixinado predominantemente por meteorización física a partir de rochas estruturadas en planos de esquistosidade (xistos, lousas, etc).

1. chanto.

2. 1. Pao colocado verticalmente que soporta algunha cousa.

   2. Pao que se crava na terra polo seu extremo inferior para suxeitar algo, especialmente os talos e as pólas das plantas.

3. Cada un dos cravos que suxeitan a lamia do carro.

PERSOEIRO

Crego absolutista. Foi reitor de San Bieito en Santiago de Compostela e cóengo da catedral. Fundou a igrexa das Ánimas de Santiago de Compostela. Foi administrador xeral do Real Hospital de Santiago de Compostela e vogal da xunta de purificación constituída en 1823 para perseguir os liberais. Colaborador das publicacións absolutistas El Sensato e La Estafeta, editou Pronta contestación que da el cura de San Benito D. Manuel Chantre y Torre a la posta que recibió por la “Gaceta Marcial” del 2 de marzo de 1813 (1813) e a Respuesta al artículo “Época Milagrera” de la “Gaceta Marcial” (1813).

GALICIA

Actor. Comezou no teatro na compañía Abrente, inserida na asociación homónima, promotora das Mostras de Teatro en Galego Abrente de Ribadavia, e da que foi presidente. Entre 1969 e 1974 interpretou con este grupo obras de Alejandro Casona e Jorge Díaz. A partir de 1978 e ata 1985 pasou a formar parte de Teatro Artello, onde participou nas montaxes: Tarará chis-pum, a partir dunha creación colectiva; Pic-nic, de Fernando Arrabal; As nubes, de Aristófanes; A cantante calva, de Ionesco; Celtas sen filtro, de Méndez Ferrín; e Gulliver F.M., de Antón Reixa. Tamén traballou no Centro Dramático Galego, institución da que foi director en 1986 e 1987, e representou Agasallo de sombras, de Vidal Bolaño; Os vellos non deben de namorarse, de Castelao; As tres irmás, de Čekhov; As alegres casadas, de Shakespeare; O incerto señor Don Hamlet, de Álvaro Cunqueiro; Un soño de verán, de Shakespeare; e Valle-Inclán 98. No ano 1988 fundou a Compañía de Ernesto Chao coa que realizou unha soa obra: O coronel...

PERSOEIRO

Político e financeiro. Elixido deputado polo distrito de Noia co apoio da familia Gasset (1914), foi ministro de Traballo no goberno de García Prieto (1922). Durante o Bienio Negro, na crise do goberno de Lerroux por mor do asunto do estraperlo, Alcalá Zamora encargoulle a formación dun novo goberno no que colaboraron a CEDA, os radicais, os agraristas e a Lliga Catalana. Ademais da presidencia do consello, reservouse a carteira de Finanzas. Foi ministro de Facenda no goberno de Portela Valladares, en febreiro de 1936, e deputado pola Fronte Popular en 1936.

PERSOEIRO

Compositor. Realizou estudios musicais no Real Conservatorio de Música y Declamación de Madrid, en Roma, París e Milán. Fundou a Sociedad de Autores e dedicouse principalmente á zarzuela, con pezas como Música clásica (1880), La tempestad (1882), La bruja (1887), El rey que rabió (1891), El tambor de granaderos (1894), La revoltosa (1897), Curro Vargas (1898) e El puñao de rosas (1902). Nun intento de revalorizar a ópera en castelán, estreou Roger de Flor (1878), Circe (1902) e Margarita la tornera (1909). Tamén compuxo catro cuartetos de corda.

1. Peza de vestir, un pouco máis longa ca a chaqueta, que se usa por riba da demais roupa para abrigarse.

2. raposo.

CIDADES

Cidade do estado de Carolina do Sur, nos EE UU, situada nunha estreita península, na confluencia dos ríos Ashley e Cooper (80.414 h [1991]). O porto é un dos máis importantes da costa atlántica meridional dos EE UU e abarca unha ampla área de influencia (as dúas Carolinas, Georgia, Kentucky, Tennessee e Alabama). Fundada no 1670 polos ingleses co nome de Charles Town, en 1783 recibiu o nome actual. Foi o centro da resistencia dos estados do Sur durante a Guerra de Secesión.

CAPITAIS

Capital do estado de Virginia do Oeste, nos EE UU, na confluencia dos ríos Kanawha e Elk (56.098 h [1996]). É unha cidade esencialmente industrial (construcións navais, industrias metalúrxicas e químicas). Denominada, en principio, Charles Town (1794), desenvolveuse ao redor do Fort Lee, erguido polo coronel Charles Clendenin (1788). Foi capital do estado a partir do 1870, agás no período 1875-1885.

PERSOEIRO

Xogador inglés de fútbol. Coñecido como Bobby Charlton, militou no Manchester United entre 1956 e 1973, club co que se proclamou campión da Liga inglesa en tres ocasións (1956-1957, 1964-1965 e 1966-1967), da Copa inglesa en 1963 e da Copa de Europa na tempada 1967-1968 tras vencer na final disputada en Wembley o Sport Lisboa e Benfica por 4-1. Coa selección de Inglaterra participou en 106 partidos e marcou 49 goles (14 deles nas fases finais dos tres Campionatos Mundiais nos que participou: Chile 1962, Inglaterra 1966 e México 1970). Foi un dos principais artífices da vitoria inglesa no Mundial de 1966, polo que a Raíña Isabel II lle outorgou o título de sir. Ao longo da súa carreira deportiva disputou 752 partidos oficiais e marcou 247 goles. En 1984 incorporouse á dirección do Manchester United.

PERSOEIRO

Pintor francés. Coñecido tamén como Charton ou Quarton, estableceuse en Aix-en-Provence, Arles e Aviñón entre 1444 e 1466. Só se conservan dúas obras documentadas: a táboa da Virxe da Misericordia (1452) e o Triunfo da Virxe (1454). Ademais, atribúeselle a Piedade de Villeneuve-lès-Avignon.

PERSOEIRO

Compositor. Foi discípulo de Carissimi en Roma e, á súa volta a Francia, colaborou no teatro con Molière. Ao redor de 1680 entrou ao servizo do Gran Delfín e foi profesor de música de Filipe, futuro duque de Orléans. Dende 1698 ata a súa morte foi maître de musique da Saint-Chapelle. Compuxo a música para as obras teatrais Le mariage forcé e Le malade imaginaire, de Molière e para a ópera Médée (1693). Dedicouse especialmente á musica relixiosa, compuxo numerosas misas (Messe pour les trépassés e Messe de minuit), motetes e musicou partes dos Salmos.

1. Aplícase ao terreo con moitos charcos.

2. Aplícase ao terreo que recibe pouco sol, húmido e frío.

GALICIA

Médico e farmacéutico. Discípulo de X. Casares Gil, licenciouse na Universidade de Santiago e doutorouse na Universidad de Madrid en 1926. En 1930 obtivo a cátedra de Técnica Física e Análise Química na Universidade de Santiago de Compostela e posteriormente dirixiu, na mesma universidade, o departamento de Análise Química Aplicada e Bromatoloxía-Toxicoloxía. Tamén ocupou os cargos de secretario, vicedecano e decano da facultade de Farmacia. Centrou o seu labor investigador no estudo da composición e do estado dos alimentos, así como dos hábitos alimentarios en Galicia. Entre as súas publicacións, destacan Síntesis de medicamentos orgánicos (1914), Contribución al estudo físico-químico de las aguas minero-medicinales de Galicia (1933) e Análisis de alimentos españoles. Composición química de moluscos y crustáceos gallegos (1941)

PERSOEIRO

Artista plástico. Estudiou arquitectura e pintura na Escola de Belas Artes de Lisboa. Desde a súa primeira exposición en 1953 ata finais da década dos cincuenta participou nas principais mostras pitóricas portuguesas. Acadou unha bolsa da Fundação Calouste Gulbenkian e viaxou por Europa ao tempo que expuxo en diversas mostras colectivas. Posteriormente, comezou a traballar co gravado e coa cerámica. As propostas figurativas da súa pintura axiña deixaron paso á introdución de fórmulas expresionistas nas que aparece o xestualismo, a colaxe, os elementos matéricos, etc. No campo escultórico destacou no traballo con pezas metálicas seriadas.