"Bo" (Contén)

PERSOEIRO

Médico e polígrafo. En 1761 foi a Santa Fe como médico do vicerrei. Dirixiu a famosa Expedición Botánica, base da monumental Flora de la Real Expedición Botánica del Nuevo Reino de Granada.

PERSOEIRO

Pedagogo e político senegalés. Ocupou diversos ministerios como o de Educación e Cultura entre 1957 e 1970 e foi director xeral adxunto de educación da UNESCO (1974-1987).

1. 1. Raíz do nabo.

   2. Planta herbácea anual ou bienal de ata 150 cm de altura, que ten raíz carnosa tuberosa, follas dentadas, flores amarelas en inflorescencias en acio e froitos en sílicua provista dun pico. Florece entre marzo e abril e as raíces son comestibles e forraxeiras e as sementes son oleíferas. É orixinario de Centroeuropa, pero o seu cultivo está moi estendido. En Galicia ten moita tradición, debido tanto ao consumo humano como pola súa utilización coma forraxe para animais. No consumo humano, segundo a estación aprovéitanse diferentes partes. En primeiro lugar, consómense as primeras follas chamadas nabizas, as follas cortadas con parte do talo denominadas cimóns, e por último, as follas cortadas co talo antes de florecer chamadas grelos. Existen diferentes variedades de nabos coma os nabos mouros, de follas verdes escuras e con raíz vermella; os nabos brancos ou nabo galego, de follas verdes claras e raíz branca verdosa ou os nabos moreses, de raíz moi vermella...

2. Órgano sexual masculino.

3. brionia.

PERSOEIRO

Compositor ucraíno. Estudou con F. Busoni en Berlín e, en 1939, emigrou a EE UU. Das súas composicións destacan as óperas Rasputin’s End (1958) e Love’s Labour Lost (1970), os ballets Union Pacific (1924) e Oda (1928) e diversas obras para orquestra e coro.

PERSOEIRO

Escritor e entomólogo ruso. Naturalizado estadounidense, comezou a escribir para os xornais dos emigrantes rusos de Berlín, para pasar logo á elaboración dunha obra marcada pola traxicomedia, onde o espazo e o tempo parecen un, e as metáforas imposibles xorden de xeito repentino. Da súa produción destacan Lolita (1955), relato da difícil relación entre un home maduro e unha adolescente, co que lle chegou o éxito, a autobiografía Speak, Memory (1960), e tamén Pale Fire (1962), The Defense (1964), Transparents Things (1972) e Look at the Harlequins (1975). Postumamente apareceron as súas coleccións de ensaios Lectures on Literature (1980) e Lectures on Russian Literature (1981).

PERSOEIRO

Rei de Babilonia (556-539 a C). Foi o último soberano da dinastía caldea. Por causas ignoradas, nomeou o seu fillo Baltasar, gobernador de Babilonia e permaneceu dez anos en Taima (Arabia), cando o perigo persa era xa evidente. En 539 a C Ciro II de Persia penetrou en Mesopotamia e Nabonid tornou a Babilonia, pero a desafección dos seus súbditos fixo caer a cidade e o reino en poder do caudillo persa.

PERSOEIRO

Rei de Babilonia (626-605 a C). Fundou a dinastía caldea. Xefe dos arameos do sur de Mesopotamia, independizouse primeiro de Asiria (626 a C) e despois, aliado cos medos, iniciou en 616 a C unha decidida política antiasiria contra Sir-Šar-Iškun (628-612 a C), que culminou coa toma de Nínive (612).

PERSOEIRO

Matemático escocés. Dedicou unha boa parte do seu tempo ás investigacións matemáticas, campo onde iniciou a teoría dos logaritmos e confeccionou táboas que facilitaron en gran medida o labor dos astrónomos coetáneos. Tamén fixo estudos de teoloxía e extensos comentarios da Apocalipse de San Xoán.

PERSOEIRO

Militar e estadista corso, fillo de Carlos Bonaparte e Maria Laetizia Ramolino. Formouse nas escolas militares de Brienne e de Champ de Mars (París). Aínda que inicialmente as súas ideas comulgaron coas do independentista P. Paoli, durante a Revolución Francesa amosouse favorable á anexión con Francia, polo que, para evitar represalias, fuxiu a Marsella coa súa familia (1793). Declarado xacobino, comezou unha brillante carreira militar ata a Reacción Termidoriana (1794) -cando o prenderon- que recuperou posteriormente ao ser nomeado capitán do exército do interior. En París coñeceu e casou (1796) con Xosefina Beauharnais e ese mesmo ano marchou a Italia, onde conseguiu, tras unha brillante campaña, a celebración do Congreso de Rastatt (1797), o Tratado de Campoformio (1797) e a modificación do mapa político europeo: suprimiu o Reino de Venecia e creou a República Cisalpina. Pasou a Exipto para atallar os británicos na ruta cara ás colonias orientais e quedou illado pola destrución da súa...

GALICIA

Xurista. Foi director xeral de Calidade Medioambiental e Urbanismo da Xunta de Galicia (1990-1997), conselleiro da Sociedade Galega de Desenvolvemento Comarcal e asesor xurídico do Banco de Crédito Agrícola.

CIDADES

Cidade de Languedoc-Rosellón, Occitania, no departamento de Aude, Francia (45.849 h [1990]). Situada na chaira vinícola do baixo Languedoc, a 12 km do Mediterráneo, é un dos nós de comunicación viaria e de ferrocarril máis importantes. A súa economía baséase na viticultura, no comercio de viños e na central atómica de Malvesi. Fundada polos romanos no ano 108 a C, foi un porto dependente da cidadela de Montlaurés e despois rival de Marsella. A partir do ano 27 a C converteuse en capital da provincia senatorial narbonesa, e máis tarde, en 297, da Prima Narbonensis. Conquistárona os visigodos en 462 e formou parte do seu reino, ata que foi tomada polos mouros en 719. En 759 pasou a poder dos francos e o goberno pasou a un vizconde e a un arcebispo, que tomou o título de primado de Occitania e presidiu os estados de Languedoc desde o s XIII ata o momento da súa supresión en 1790. Participou nas loitas dos condes de Tolosa e nas dos condes reis de Aragón. A cruzada contra os albixenses...

PERSOEIRO

Economista e política. Foi secretaria de Estado de Medio Ambiente e Vivenda (1993), membro da comisión executiva federal do PSOE e secretaria de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio (2000). En 2004 nomeárona ministra de Medio Ambiente.