"Apo" (Contén)

1. Que ten un físico ou unha cara moi agradable á vista.

2. Que está moi arreglado ou ben vestido.

3. Que resulta interesante á vista ou oído.

4. Que é moi atento ou ten un carácter moi agradable.

5. Que algo é bo ou está ben feito.

6. Que ou quen é decidido ou resolto para facer algo.

RIOS

Río da conca do Amazonas (1.700 km). Nace na Chapada dos Parecis e desemboca no río Mamoré. Fai de fronteira entre Brasil e Bolivia.

1. Que ten seis patas.

2.  

PERSOEIRO

Emperador de Xapón (1926-1989), fillo do Emperador Yoshihito I. Iniciou a era Showa. Permitiu a política agresiva e expansionista do goberno Tōjō, que levou a Xapón á Segunda Guerra Mundial. Trala rendición, tivo que aceptar o establecemento dunha monarquía constitucional e renunciar ao seu carácter de divindade (1946). Foi sucedido polo seu fillo Akihito.

1. Parte inferior do fuste da columna.

2. Diámetro inferior do fuste da columna.

CAPITAIS

Capital do estado de Indiana, EE UU, situado na confluencia do río Fall co White (791.926 h [2000]). Fundada en 1820, converteuse en capital do estado en 1821. É un importante mercado e núcleo industrial. O seu circuíto automobilístico, inaugurado en 1909, é o principal escenario dos deportes de motor no país, onde se celebra cada ano, entre outras probas, as 500 millas de Indianapolis.

PERSOEIRO

Político grego, conde de Kapodistrias. En 1809 entrou ao servizo do tsar Alexandre de Rusia e en 1816-1822 foi o seu conselleiro en política exterior. En 1828 foi elixido presidente de Grecia, e tres anos máis tarde foi asasinado nun atentado.

PERSOEIRO

Médico. Profesor de dermatoloxía na Universidade de Viena desde 1879. Describiu o sarcoma que leva o seu nome.

CAPITAIS

Capital do megye de Somogy, Hungría, situada nos outeiros que bordean o curso alto do río Kapos (67.000 h [2000]). A súa economía baséase na industria (manufacturas téxtiles, materiais de construción, maquinaria agrícola e refinado de azucre).

1. Que ou quen come moito.

2. Que ou quen goza moito dos doces.

3. Que ou quen é pillo e carece de vergoña.

1. 1. Relativo ou pertencente a Laponia, aos seus habitantes ou á súa lingua.

   2. Natural ou habitante de Laponia.

2. 1.   Relativo ou pertencente ao pobo lapón ou á súa lingua.

   2. Individuo do pobo lapón.

   3. Pobo de orixe discutida, que habita no N de Suecia, Noruega e Finlandia e na península de Kola, en Rusia, por riba do Círculo Polar Ártico. Constitúe un problema antropolóxico a causa das súas características físicas. Algúns antropólogos consideran que pertencen a unha rama illada da etnia alpina, outros considérana unha etnia con trazos pre-europeos, chamada etnia lapónida. Son sedentarios e dedícanse á pesca, á caza e á agricultura, pero algúns grupos son aínda nómades e practican a gandería de renos. A súa sociedade é patriarcal.

3. Lingua finoúgria do phylum urálico que se fala en Noruega, Suecia, Finlandia e Rusia. Son trazos característicos do lapón o número dual, a flexión interna para expresar determinadas oposicións morfolóxicas e a distinción entre forma atributiva e forma predicativa do adxectivo. Os dialectos lapóns, profundamente diversificados, padecen a influencia léxica e sintáctica das respectivas linguas oficiais. Os primeiros textos escritos en lapón son publicacións relixiosas e abecedarios do s XVII. As primeiras gramáticas do lapón foron as de P. Fiellström Grammatica Lapponica (1738), H. Ganander Grammatica Lapponica (1743) e K. Leem  En Lappisk Grammatica (1748), e o primeiro dicionario, o de Stockflern, en Cristianía en 1850. O cultivo literario consolidouse a partir da década de 1930, coas publicacións da Sociedade Lapona de Cultura e a fundación, en 1979, da Asociación de Escritores Lapóns. Destaca a obra do poeta Paulus Utsi (1918-1975). OBS: Tamén se denomina saami.

REXIÓNS

Rexión do N de Europa, dividida entre Noruega, Suecia, Finlandia e Rusia, con límites de difícil definición. As montañas, de orixe caledoniana, están moi erosionadas e a costa está seccionada por profundos fiordes. Abundan os lagos morénicos, como o Inari. Os ríos que desembocan no mar de Noruega e no Océano Ártico son de curso breve e rápido, mentres que os do Báltico son máis longos e caudalosos, como o Kemi e o Muonio, ricos en salmóns e troitas. As temperaturas son inferiores aos 0°C durante seis ou sete meses. O inverno é longo e o sol está por debaixo do horizonte. O verán é curto e o sol loce continuamente de maio ata mediados de xullo. As precipitacións son moderadas, pero a neve cobre o solo algúns meses. O N está cuberto de tundra, e o S de bosques de coníferas. Só nos vales cultivables (patacas e forraxe) ou con rabaños de bovinos hai establecementos permanentes, así como nos centros mineiros e comerciais. O principal recurso da rexión son os xacementos de ferro das montañas...

1. Relativo ou pertencente á etnia lapónida.

2. Individuo da etnia lapónida.

3. Etnia do grupo leucodermo con algunhas afinidades co grupo xantodermo. Moitos antropólogos non o aceptan e admiten que os seus individuos pertence de feito á etnia alpina.