"ovi" (Contén)

PERSOEIRO

Matemático e enxeñeiro ruso. Realizou importantes estudios matemáticos e mecánicos. Desenvolveu unha teoría xeral da estabilidade e da regulación de sistemas non liñais.

PERSOEIRO

Director de escena ruso. En 1984 foi expulsado do seu cargo de director do Teatro Taganka e do país. Seguidor de K. S. Stanislavskij, Meyerhold, Vakhtangov e B. Brecht, das súas montaxes destacan Dez días que conmocionaron o mundo (1965), Escoita! (1967), Tartufo (1969), Hamlet (1974), O troco (1976), A casa no embarcadoiro (1980) e Crime e castigo (1983). Dos seus últimos traballos sobresae unha versión de Os irmáns Karamazov.

PERSOEIRO

Matemático. No seu libro Algebra ili isčislenie konečnykh (Álxebra ou cálculo de finitos, 1834) presenta un método orixinal para calcular raíces complexas. Asegurou que non se pode demostrar matematicamente o quinto postulado de Euclides e que coa negación deste postulado é posible desenvolver unha serie de teoremas sen contradición, é dicir, unha xeometría non euclidiana. Expuxo todos os detalles e as aplicacións do seu descubrimento en Pangeometrija (1855).

PERSOEIRO

Dramaturgo romanés. Consagrouse coa obra Citadela sfarmata (O castelo destruído, 1955) e publicou, entre ourtras obras, Surorile Boga (As irmás Boga, 1959), Si eu amb fost în Arcadia (Eu tamén estiven na Arcadia, 1971) e Última carreira (1974).

PERSOEIRO

Rei de Aquitania (781-817) e emperador dos francos (814-840), fillo de Carlomagno. Como rei de Aquitania, foi coroado polo Papa Adrián I en Roma, e o seu pai encargoulle os asuntos fronteirizos cos sarracenos de España. En 817 estableceu a herdanza para os seus tres fillos, escrita no Ordinatio Imperii (817). A Lotario I, o primoxénito, deixoulle o trono imperial, a Luís II de Alemaña, o Reino de Baviera e as marcas orientais, e a Pipino I, o Reino de Aquitania, a Marca de Tolosa e algúns condados de Borgoña. Ao seu sobriño Bernaldo, fillo de Pipino I de Italia e herdeiro da Coroa de Italia, nomeouno vasalo de Lotario I xunto cos outros herdeiros. As loitas pola herdanza e o reparto territorial precipitaron a desmembración do Imperio Carolinxio. En 823, foi coroado emperador Lotario I polo Papa Pascual I en Roma. Ese mesmo ano naceu outro fillo de Ludovico, que casara en segundas nupcias con Xudite. A nova emperatriz pediu un reino para o seu fillo, pero o primeiro ministro, Wala,...

PERSOEIRO

Cardeal italiano, sobriño do Papa Gregorio XV. Obtivo do seu tío moitos beneficios, que estendeu á súa familia. Arcebispo de Boloña, recolleu unha importante colección de obras de arte, depositada hoxe no Museo Nazionale Romano, que inclúe unha mostra de estatuas antigas.

GALICIA

Circunscrición administrativa de España, unha das catro en que se divide a Comunidade Autónoma de Galicia, situada no cuadrante NL. Integrada por 67 concellos (2001) agrupados en 13 comarcas (A Mariña Occidental, A Mariña Central, A Mariña Oriental, Terra Chá, Meira, A Fonsagrada, Lugo, A Ulloa, Os Ancares, Sarria, Chantada, Terra de Lemos e Quiroga), abrangue unha superficie de 9.856 km2, en que acolle unha poboación de 357.648 h (2001). A súa capital é Lugo. Eclesiasticamente, o seu territorio repártese entre as dioceses de Lugo e Mondoñedo-Ferrol.
Orixe e delimitación da demarcación
Lugo foi xa capital dunha das provincias do Reino de Galicia. Esta condición mantívoa durante as sucesivas reformas administrativas, tanto a de Xosé I Bonaparte cando foi sede de prefectura, como as que en 1822 e 1833 configuraron a actual división administrativa española. O nacemento da actual provincia de Lugo data do 27 de xaneiro de 1822, coa promulgación dun Real Decreto,...

PERSOEIRO

Neurólogo e psicólogo ruso. Membro da Academia de Ciencias Pedagóxicas da antiga URSS, continuou a obra de Vigockij e estudiou as relacións entre o cerebro e as funcións superiores do home, especialmente a linguaxe. Da súa produción destacan O cerebro do home e os seus procesos psíquicos (1963), Fundamento de neuropsicoloxía (1973) e Linguaxe e consciencia (1979).

PERSOEIRO

Biólogo e político ucraíno. Foi director do Instituto de Selección e Xenética de Odessa (1936) e presidente da Academia Lenin de Ciencias Agrícolas (1938-1945). Negou o papel dos cromosomas e a existencia dos xenes. Ocupou cargos científicos e políticos durante o goberno de Stalin e Khruščov e impuxo a súa visión da bioloxía nos ámbitos da investigación e a educación ata 1964, cando a bioloxía soviética recuperou a corrente mendeliana.

PERSOEIRO

Política ucraína. Coñecida como Golda Meir, emigrou a Milwaukee coa súa familia en 1906. Uniuse cedo ao Labor Zionist Party, e en 1921 emigrou a Palestina. Acadada a independencia do estado de Israel, foi ministra de Relacións Exteriores (1956-1966). En 1969 foi elixida cabeza de goberno e dimitiu (1974) a consecuencia da Guerra Árabe-israelí de 1973.

PERSOEIRO

Poeta. Participou en actividades revolucionarias na súa mocidade, onde xa apuntaba as liñas da súa poesía, linguaxe coloquial e antipoética, imaxes insólitas, rimas inusitadas e un estraño lirismo. Trala revolución púxose incondicionalmente ao servizo do novo réxime soviético. Creador da LEF (Fronte da esquerda da arte), das súas obras destacan Oblako v Štanakh (A nube en pantalóns, 1914-1915), Vladimir Iljič Lenin (1925) e Vo ves ’golos (A plena voz, 1930).

PERSOEIRO

Pedagogo e escritor ucraíno. Despois da Revolución de 1917, dirixiu durante 15 anos colonias destinadas á reeducación de rapaces. Publicou Pedagogičeskaja poema (Poema pedagóxico, 1933-1935), Kniga dlja roditelej (Libro para os pais, 1937) e Flagi na bašnjakh (Bandeiras sobre as torres, 1938), ademais de narracións curtas, ensaios de crítica literaria e diversos artigos.

PERSOEIRO

Almirante ruso. Distinguiuse na guerra contra os turcos (1877-1878) e foi cabeza da armada do Pacífico durante a Guerra Ruso-xaponesa, en que morreu. Inventou o primeiro crebaxeos, o Iermak.

PERSOEIRO

Anarquista ucraíno. Durante a revolución de 1917 foi o presidente do soviet de campesiños e obreiros de Ucraína. Iniciou un conflito armado cos bolxeviques en marzo de 1919 e, trala súa derrota, refuxiouse en Francia.

PERSOEIRO

Político. Foi membro, desde 1939, do comité central do PCUS e formou parte do goberno soviético durante a Segunda Guerra Mundial. Colaborou con Stalin e sucedeuno no goberno (1953-1955), pero foi acusado de actividades contra o partido e excluírono do comité central en 1957.

PERSOEIRO

Pintor ucraíno. Influído polo fauvismo e pola arte popular do seu país (1911), cultivou o cubismo. Creou unha obra de tema popular, baseada na simplificación dos volumes, que o conduciu ao suprematismo, do que foi o creador con obras como Cadrado negro (1915). En 1915 redactou o manifesto Do cubismo ao suprematismo, en oposición ao lucismo, e publicou Die gegenstandslose Welt (O mundo da non representación, 1926).