"Ava" (Contén)

1. de lavar ou lavarse.

2. Que está ou vai aseado.

3. Aplícase á comida que ten auga de máis.

4. Que ou quen actúa dun xeito cínico ou desvergoñado.

5. Acción e efecto de lavar ou lavarse.

6. Técnica que consiste en dar cor a un debuxo con tinta ou colorantes diluídos en auga.

7. Empresa de explotación artesanal de aluvións auríferos.

8. Tratamento que se dá a un mineral bruto para eliminarlle a parte estéril.

PERSOEIRO

Debuxante arxentino. Coñecido como Quino, fíxose popular pola serie Mafalda, iniciada en 1962, onde viu o mundo dos grandes a través dos pequenos. Cultivou tamén o cartelismo e recolleu a súa obra en volumes, como Mundo Quino (1963), Déjenme inventar (1983) e Quánta bondad (1999).

PUNTA

Punta situada na ribeira esquerda da ría de Betanzos, na parroquia de Carnoedo (Sada).

1. Pedra ou táboa lisa que se coloca sobre unha pía, un balde ou no bordo dun río para lavar a roupa.

2. Lugar ou utensilio onde se lava a roupa.

3. Construción pública que consiste nunha gran pía rectangular central, onde se deposita a auga, e que ten lados inclinados e lisos, deseñada para lavar a roupa.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Vigo baixo a advocación de santa Cristina.

1. Acción e efecto de lavar.

2. Preparado para que coman os porcos a base de auga, pan reseso, restos vexetais e outros desperdicios de comida.

CIDADES

Cidade de País do Loire, Francia, capital do departamento de Mayenne, situada á beira do río Mayenne, afluente do Loire (50.947 h [1999]). Destaca a catedral dos ss XII-XVI e o castelo renacentista.

CIDADES

Cidade da provincia de Québec, Canadá, situada nas illas de Montréal e de Jesus, divididas pola Rivière des Prairies (330.393 h [1996]). Na actualidade é un suburbio ao NO da cidade de Montréal.

PERSOEIRO

Político francés. Elixido deputado socialista entre 1914 e 1919, abandonou o partido e volveu á cámara como independente (1923-1944). Ocupou o cargo de primeiro ministro entre xaneiro de 1931 e febreiro de 1932. En 1935 volveu ao cargo de primeiro ministro e realizou diversas concesións aos estados totalitarios, o que provocou a súa caída en 1936. Despois da capitulación de Francia ante as forzas do III Reich foi nomeado viceprimeiro ministro polo mariscal Pétain. A súa política de adhesión incondicional e colaboracionismo co réxime nazi levouno á presidencia do goberno (1942-1944). Despois da vitoria aliada foi condenado a morte e executado.

DEPARTAMENTOS

Departamento de Uruguay (10.016 km2; 61.085 h [1996). A capital é Minas (37.146 h [1996]).

1. rei.

2. alavanco.

1. Arbusto de ata 70 cm de altura, aromático, con follas lineares de beira enroscada, de cor verde abrancazada, e con flores en espiga de ata 3 cm de lonxitude rematadas en brácteas púrpuras de ata 5 cm. En Galicia están presentes dúas subespecies (L. stoechas stoechas e L. stoechas sampaiana) en medios secos e abertos. Ten propiedades medicinais e as súas flores secas empréganse como ambientador e repelente das trazas nos roupeiros, e na elaboración da auga de lavanda.

2. auga de lavanda.

1. Muller que lava a roupa.

2. 1. Ave terrestre, esvelta, co debuxo moi marcado, cola longa, peteiro fino e patas delgadas, que se caracteriza por correr e camiñar con viveza e sacudir a cola. Aniña no chan, en gretas ou entre rochas.

   2. lavandeira amarela/verdeal [port: alvéola-amarela; cast: lavandera boyera; ingl: yellow wagtail] [Motacilla flava, Fam dos motacílidos]

      Paxaro de ata 16 cm, esvelto, cola e longas patas. A plumaxe varía segundo o sexo. O macho ten o dorso verde por riba, con dúas franxas de cor amarela abrancazada nas cobertoiras das ás case negras, e as partes inferiores de cor amarela. No inverno tanto os machos como as femias son menos rechamantes. O voo é rebotante, camiña e corre. Crían dúas veces ao ano, con postas de 4 ou 5 ovos. Sitúan o niño no chan, en depresións por debaixo de pastos ou cultivos. Aliméntanse de insectos e moluscos, destacando os odonatos en canto a cantidade. Habita cerca da auga, sobre prados e campos húmidos e tamén en campos de cereais. Chega a Galicia na primeira decena de abril, mes en que comeza a crianza, e a finais de setembro as que criaron comezan o seu retorno a África, onde invernan. A súa área de distribución abrangue Europa, Asia e África. En Galicia aparece preferentemente por zonas litorais.

   3. lavandeira branca [port: alvéola-branca; cast: lavandera blanca; ingl: white wagtail] [Motacilla alba, Fam dos motacílidos]

      Lavandeira de ata 17, 5 cm, píleo negro, longa fronte branca, ás negras, cos extremos e bordos das cobertoiras brancos, e cola negra cos bordos brancos. O macho ten a parte de atrás da cabeza negra separada do negro do peito e o dorso e a rabadilla pálidos. Anda movendo esaxeradamente a cola e tamén corre. Son sedentarias. No inverno a poboación galega increméntase con aves chegadas doutros países do N. A partir de outubro establecen zonas dormitorio colectivas, de ata un milleiro de exemplares, como a existente en Santiago de Compostela. Constrúen o niño situado debaixo dun teito sólido, entre arbustos, en buratos nas casas ou en nichos de camposantos. Cando levan dúas ou catro semanas no territorio de cría empezan a construílo. Fan ata tres postas, pero en Galicia é rara unha segunda rolada. A femia pon un ovo ao día ata chegar a cinco, que incubará durante 12 días. Aliméntanse sobre todo de insectos, caracois e arañas. É frecuente vela capturando os insectos que atrae o gando. Habita...

   4. lavandeira real [port: alvéola-cinzenta; cast: lavandera cascadeña; ingl: grey wagtail] [Motacilla cinerea, Fam dos motacílidos]

      Lavandeira de ata 19 cm, dorso gris azulado pálido, rabadilla amarela verdosa e cola moi longa. Presenta lista superciliar estreita e branquecina, gorxa branca na maior parte e parte inferior amarela brillante. O macho reprodutor ten unha bigoteira por riba da gorxa, ambas as dúas negras. O voo é o máis rebotante do das lavandeiras, menea a cola case incesantemente e anda a paso lixeiro. É bastante solitaria excepto nos dormideiros e aniña en buratos naturais ou muros preto da auga. Pon de 4 a 6 ovos que soamente choca a femia durante 13-14 días e pode ter dúas niñadas ao ano. Aliméntase de insectos e invertebrados acuáticos. Habita regueiros e ríos pouco profundos, desaugues de granxas, etc. Distribúese por Europa, Asia e África, chegando en Europa ata o S de Noruega e Suecia. En Galicia distribúese por todo o territorio, malia ser máis escasa cá lavandeira branca.

3. Muller que habita nas fontes e que se presenta envolta nunha aura misteriosa. En Bretaña as lavandeiras nocturnas -mulleres condenadas polos seus pecados a lavaren todas as noites- están emparentadas coas bruxas. Cando están a lavar convidan a quen pasa a que lles torza a roupa; se o fan no mesmo sentido ca elas, a acción carrexaralles grandes males.

MONTES

Monte que forma parte da serra da Escrita, situado na parroquia de Vilasante (Cervantes). O seu cumio acada os 1.000 m de altitude.

PUNTA

Punta do litoral atlántico, situada entre a de San Xurxo e O Castro, na parroquia de San Xurxo da Mariña (Ferrol).