"Andrade" (Contén)

GALICIA

Militar e diplomático, sétimo conde de Lemos, conde de Vilalba e de Andrade e marqués de Sarria. Presidente do Consello de Indias (1603-1610), durante o seu mandato conquistouse o arquipélago das Molucas (1606). Foi vicerrei (1610-1616) en Nápoles, onde creou a Academia degli Oziosi e realizou numerosas obras públicas. Foi embaixador extraordinario de Filipe IV en Roma, comendador da orde de Alcántara e presidente do Consello de Italia (1616-1618). Destacou como mecenas de numerosos escritores, entre outros, Cervantes, Quevedo e Lope de Vega. Fundou os conventos de San Xacinto e o das franciscanas da Madre de Deus en Monforte. Escribiu Relación de la Provincia de los Quixos (1608).

GALICIA

Eclesiástico. Formado en Santiago de Compostela, exerceu coenxías en Salamanca e Mondoñedo e foi elixido membro do consello do Rei. Posteriormente marchou a Perú onde foi bispo de Guamanga e despois de Quito. Nomeado vicerrei de Perú e arcebispo de Santa Fe, renunciou a ambos os dous cargos.

GALICIA

Señor de Pontedeume, fillo de Roi Freire de Andrade. Nomeado en 1371 gobernador da Coruña, trasladouse a Portugal tralo recoñecemento de Enrique II de Trastamara como rei de Castela. En Portugal recibiu o título de mestre da Ordem de Cristo e Pedro I de Portugal encargoulle a educación do seu fillo Xoán. Coa sinatura do Tratado de Santarém entre Fernando I de Portugal e Enrique II, foi entregado ao monarca castelán como garantía do cumprimento do pacto. En Portugal iniciou unha nova rama na liñaxe dos Andrade.

PERSOEIRO

Señor de Pontedeume, fillo de Fernán Pérez de Andrade. Caracterizouse pola tiranía e despotismo no exercicio do poder, o que o enfrontou en 1411 ao cóengo compostelán Xoán López de Vilouzás e aos monxes do mosteiro de Sobrado e que en 1431 provocaron o inicio da Primeira Guerra Irmandiña nos seus territorios. A revolta dos seus vasalos adquiriu tal magnitude que só puido ser controlada grazas á intervención da coroa, coa que tiña boas relacións tras aloxar nas súas terras o infante Enrique de Aragón (1428) e acompañar a Xoán II na guerra contra Aragón (1429). Todas estas accións valéronlle o sobrenome do Mao. Trala súa morte, foi soterrado na capela maior da igrexa do mosteiro do Monfero, ao que beneficiara en numerosas ocasións.

PERSOEIRO

Piloto mariño. Realizou diversas viaxes no vicerreinado de Perú, onde foi conselleiro dos presidentes e benemérito (1623). Nunha das súas viaxes foi saqueado por Drake (1591). Escribiu o diario Viaje y descubrimiento de la isla Salomón en el mar del Sur (1566).

GALICIA

Relixioso. Foi inquisidor de Galicia e València e cóengo lectoral e vigairo capitular de Santiago de Compostela. Escribiu Elucida et elegans interpretatio ad Bullam Alexandri III P.M. de Jubileo D. Jacobi unici Hispaniarum Patroni (1628) e Comentarios sobre las Constituciones capitulares.

PERSOEIRO

Nobre e militar galego, fillo de Rodrigo Osorio de Moscoso. Criado baixo a tutela de Álvaro Osorio de Moscoso, bispo de Astorga, en 1537 creou a escuadra galega. Os Reis Católicos destinárono a Italia, onde foi capitán do exército na Guerra de Gaeta.

GALICIA

Relixioso e escritor liberal. Estudou filosofía e teoloxía en Salamanca e Roma. No seu regreso a España instalouse en Madrid, onde realizou diversos estudos literarios e científicos, ata que conseguiu a secularización en 1792. Precursor do xornalismo na Coruña, o seu primeiro proxecto de obradoiro e semanario, El Curioso Herculino, fracasou en 1797. Os seus escritos, baixo o pseudónimo de León de Parma ou Pardo de Xas, tiveron moita aceptación na prensa madrileña. Publicou diversos poemas, relatos e folletos de contido político e de carácter anónimo, dos que destacan Os rogos d’un gallego establecido en Londres dedicado aos seus paysanos para abrirlles os ollos sobre certas inorancias, e o demais que verá o curioso lector (1813), un romance ideolóxico e propagandístico en que ataca a Igrexa e o absolutismo monárquico. Foi director de Diario de La Coruña (1808), o primeiro xornal coruñés; do Semanario Político, Histórico y Literario de La...

GALICIA

Física. Doutora en Física (1963) e catedrática da Universidade de Santiago de Compostela, ampliou estudos no Institut de Calorimetrie et de Thermogenese de Marsella e en 1964 introduciu a microcalorimetría en España. Realizou traballos sobre termodinámica aplicada, diversos estudos calorimétricos e determinacións de calor específica de sólidos e líquidos. Coordinou o equipo que elaborou o sistema experto para predicir o perigo de incendios forestais en Galicia e o proxecto THOR. Ademais, foi membro fundadora e presidiu, en dúas ocasións, o Comité Permanente da International Conference on Thermodinamics of Solution of non-electrolites; tamén presidiu a sección de Galicia da Real Sociedad Española de Física e o comité de dirección de EUROSTAR SCIENCE. É autora de La Era del vapor y el nacimiento de una nueva ciencia: la termodinámica (1990). Recibiu a Medalla de Ouro da Real Sociedad Española de Física (1992), o Premio Galicia de Investigación Antonio Casares y Rodrigo (1999) e a...

GALICIA

Xurista, político e escritor. Licenciado en Dereito (1921) pola Universidade de Santiago de Compostela, o seu interese pola literatura comezou grazas á influencia do seu tío, o poeta Xoán Bautista Andrade, quen lle presentou a Castelao, un dos intelectuais que máis influíron na súa obra. Durante a súa etapa formativa iniciouse no movemento galeguista participando na II Asemblea Nacionalista (1919) de Santiago de Compostela, e foi colaborador do xornal Gaceta de Galicia. Presidiu o Grupo Autonomista Gallego (1930) e foi militante do Partido Galeguista, do que foi nomeado secretario (1934). Foi candidato ás Cortes Constituíntes de 1931 e posteriormente en 1936, se ben non foi elixido. Ademais, colaborou na redacción do anteproxecto do Estatuto de Galicia (1936) e publicou diversos artigos políticos en El Pueblo Gallego. Co estalido da Guerra Civil Española axudou a fuxir a diversos intelectuais galeguistas e defendeu a outros das condenas que lles eran impostas. Posteriormente,...

GALICIA

Avogado e economista. Presidente da World Fishing Exhibition en Vigo (1991, 1997 e 2003), foi conselleiro xeral do consello de administración de Caixa Galicia, conselleiro delegado de Pescanova en Vigo e conselleiro de Pescafina SA. Fundador e presidente de Iber Comercio e Industrias SA (IBERCISA), presidiu Eiranova Fisheries Ltd en Irlanda e foi vicepresidente de Pescafresca en Vigo e de Pescamar en Moçambique. Recibiu o Premio Ciudad de Vigo de Economía (1986).

GALICIA

Médico. Foi fundador e coordinador dos estudos da SIDA no Complexo Hospitalario Universitario Juan Canalejo desde 1984. Participou en múltiples ensaios clínicos internacionais de SIDA e hepatite, sobre todo en relación coa terapéutica destes procesos. Destaca como pioneiro en España na realización de estudos sobre hepatite B e hepatite A. Das súas obras destaca A hepatite vírica como complicación do consumo de drogas por vía parenteral (1993), en colaboración con C. Pereiro Gómez e M. A. Castro Iglesias. É fundador e primeiro presidente da Sociedade Galega da SIDA, desde 1998. Recibiu o Premio Barrié de la Maza da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia, polo estudo El SIDA en Galicia (1994).

1. Apelido de orixe galega.

2. Liñaxe que trae como armas, en campo de prata, cinco piñeiros, de sinople, arrincados e postos en sautor, o xefe de sinople, cunha banda, de goles perfilada de ouro e engolada en dragantes do mesmo metal.

GALICIA

Historiador da arte. Catedrático de historia da arte en diversas universidades, foi director do Museo Nacional del Prado (1978-1981) e conservador xefe do Museo Thyssen-Bornemisza (1987-1990). Os seus estudos centráronse na arquitectura e escultura galegas da Idade Media, así como na arte moderna española. Escribiu La Construción de la Catedral de Orense (1954), El Románico y su pervivencia en Galicia (1961) e en colaboración, La Escultura y la arquitectura españolas del siglo XVII (1982) e Corpus velazqueño (2000). Membro numerario da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando e da Real Academia de la Historia e correspondente das academias de bellas artes de Granada, Sevilla, València e da Real Academia Galega e da Real Academia de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario, da que foi nomeado académico de honra.

GALICIA

Eclesiástico. Ordenado sacerdote en Concepción (Chile en 1778), doutorouse en Teoloxía. Vicerreitor do seminario de San Carlos, foi bispo de Cuenca, en Ecuador (1805-1813).

PERSOEIRO

Nobre, VI conde de Lemos, III marqués de Sarria e grande de España, fillo de Pedro Fernández de Castro Andrade e Portugal, V conde de Lemos. Foi embaixador de Filipe II en Portugal (1577), comandante xeral das tropas de Galicia con motivo do cerco inglés á Coruña (1589) e capitán xeneral e vicerrei de Nápoles (1598). Defendeu a restitución do voto en Cortes do Reino de Galicia.