"COU" (Contén)

1. Apelido de orixe toponímica. Os topónimos homónimos son frecuentes na provincia da Coruña e tamén en Portugal. Remite á voz común couceiro ‘talo da col’.

2. Liñaxe que trae como armas, en campo de ouro, unha perla de goles, cargada de tres vieiras de prata.

GALICIA

Xornalista e poeta. Redactor da revista Aturuxo e cronista oficial de Ferrol, publicou traballos de crítica literaria (La Noche, El Correo Gallego, El Norte de Galicia) e os poemas “As illas”, “Resposta ao Nirvana”, “Libro dos mares” e “Palabra agachada” en La Voz de Galicia. Entre outras obras, escribiu: Primeira fase e outras narracións (1999) e Carta de algunas islas y varios ríos.

GALICIA

Filólogo, pedagogo e poeta. En 1904, ao tempo que estudiaba na Escola Normal de Mestres de Santiago de Compostela (1906-1909), estableceu un colexio na capital do Eume. Rematada a carreira, estudiou o bacharelato. No ano 1910 aprobou as oposicións de maxisterio e pasou a exercer de mestre na Escola Graduada de Lugo, traballo que realizou simultaneamente co exercicio libre do ensino secundario. O seu desenvolvemento persoal e intelectual articulouse ao redor do autodidactismo, a lectura continua e o exercicio da docencia; concibía a educación como un proceso de formación completo que debía abranguer tanto o plano intelectual coma o político, social e ético. En 1917 aprobou, sen pasar pola Escola de Estudios Superiores de Maxisterio, as oposicións para a inspección de ensino primario. Exerceu este novo cargo en Ourense ata 1936. Nesa mesma cidade, ademais de casar con Elisa Pavón Rodríguez, achegouse ao xornalismo e foi redactor xefe do Diario de Orense, e colaborador de La Zarpa...

PERSOEIRO

Sindicalista. Zapateiro de profesión e membro da Confederación Nacional del Trabajo (CNT), foi secretario da Federación Local Obrera da Coruña na década de 1910. Asistiu como delegado ao Congreso da CNT celebrado no Teatro de la Comedia de Madrid (1919). En 1920 foi deportado tralos enfrontamentos sociais acontecidos na Coruña. Coa chegada da Segunda República Española, converteu a súa zapatería nunha cooperativa e ingresou no Partido Sindicalista. Apoiou o Centro de Estudios Germinal, a Antorcha Galaica del Librepensamiento e diversas entidades asociativas coruñesas. Colaborou en La Voz de Galicia e en Solidaridad Obrera. Ao comezar a Guerra Civil foi apresado.

GALICIA

Enxeñeiro e político. Enxeñeiro de Camiños, Canais e Portos (1978), diplomouse en Dirección Xeral de Empresas (1983) e en Planificación e Administración de Empresas (1985) pola Universidad Politécnica de Madrid. Foi director técnico de Construcións Metálicas José González Gómez (1979-1981) e director xerente de Xestión Urbanística da Coruña SA (1981-1990). Membro do Partido Popular (PP), foi director xeral do Instituto Galego de Vivenda e Solo (IGVS, 1990-1993) e director xeral de Formación e Emprego (1993-1994). Foi conselleiro de Industria e Comercio (1994-1999) e membro do Parlamento de Galicia (1997-1999). Dende outubro de 1999 é presidente da Autoridade Portuaria da Coruña e presidente do Partido Popular da provincia da Coruña.

GALICIA

Filólogo. Docente na facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela, licenciouse en Letras polas universidades de Navarra e Santiago de Compostela e doutorouse en 1973 (El habla de Feás -anexo 15 de Verba-, 1976). Membro do Instituto da Lingua Galega desde 1971, colaborou con esta institución na elaboración dos métodos Galego I, Galego II e Galego III. Comezou a súa investigación no ámbito da lingua galega con traballos como “Notas etno-lingüísticas en torno a la pesca de río en Galicia (río Mandeo)” (1974) ou “As vocáis e, o en rima na obra de Curros” (1977). Posteriormente, orientou a súa produción científica cara á literatura galega medieval: “Historia de la literatura gallega medieval” (Galicia Eterna, 1988); “Lírica medieval” (Galicia Eterna, 1978); “Un uomo non volgare” (1984), no que destaca o labor desempeñado polo humanista Angelo Colocci na conservación da lírica profana galego-portuguesa; “Cita na illa” (1998), que analiza o motivo poético do encontro dos namorados...

GALICIA

Libreiro e editor. Logo de traballar como comercial, comezou co negocio dos libros en 1969, ano no que fundo a Libraria Couceiro. A mediados dos anos setenta, apostou polo libro galego e portugués, e no ano 1982 introduciuse no mercado do libro antigo. En 2001 forman a empresa dúas librerías en Santiago de Compostela, unha delas dedicada ao libro antigo, e outra na Coruña. Como libreiro, promoveu dende 1979 o boletín Bendado, unha publicación bibliográfica do libro galego e portugués. Así mesmo, organizou varias exposicións sobre libros galegos en Portugal (Porto, Lisboa, Aveiro, Braga e Viana) e Suíza (Xenebra e Laussane). Tamén realizou algunhas actividades no mundo editorial, tanto en Edicións do Cerne, da que foi editor, como en Laiovento, da que foi socio-fundador; ademais, participou na fundación de EDIGAL, a primeira compañía discográfica galega, que logo pasou a denominarse Clave Records. Foi presidente da Federación Galega de Libreiros e vicepresidente da Confederación...

PERSOEIRO

Inspector médico. Licenciado en Medicina e Cirurxía e en Xornalismo. Foi deputado na lexislatura constituínte (1977-1979) no Congreso de los Diputados pola Unión de Centro Democrático (UCD). Entre outros cargos, exerceu como director da Residencia Sanitaria de Vigo e do Hospital Xeral de Galicia. Recibiu, entre outros galardóns, a Orden del Mérito Constitucional, a Medalla de Oro Constitucional e a Medalla de Oro da Federación de Baloncesto.

GALICIA

Fiscal. Licenciado en Medicina e Cirurxía e en Dereito. Foi fiscal xefe do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. Colaborou en Foro Gallego e no Boletín del Colegio de Abogados da Coruña. Entre outros galardóns recibiu a Cruz de Honor e a Cruz Distinguida de primeira clase da Orden de San Raimundo de Peñafort, a Medalla del Mérito a la Justicia e a Medalla Castelao (1992). Pertence á Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación.

GALICIA

Xornalista. Comezou a súa andaina profesional na emisora Radio Coruña. En 1956 dirixiu a Estación Escuela de Juventudes coruñesas. Exerceu como subdirector xeral da cadea de emisoras CAR e como director de Radio Juventud na Coruña. Á parte dos seus traballos radiofónicos, escribiu numerosos artigos para a revista Atlántida. Publicou os libros La produción radiofónica. Arte y sistema (1967) e Hombres que decidieron (1969).

GALICIA

Poetisa. Colaboradora en diversas publicacións (Dorna, Festa da Palavra Silenciada, Valdeleite), pertence ao consello editorial da Editorial Letras de Cal. Publicou os poemarios individuais Humidosas (V Premio Poesía Espiral Maior, 1997) e As entrañas horas (X Premio Poesía Eusebio Lorenzo Baleirón, 1998), e participou no volume colectivo Mulher a facer vento (1998).

PERSOEIRO

Militar. Desenvolveu a súa carreira militar en Moçambique e Angola, onde foi gobernador xeral (1907-1909). Defensor da monarquía, proclamou en 1919 a Monarquia do Norte. Foi galardoado coa Torre e Espada.

1. No culto católico, pedra consagrada no centro do altar que contén reliquias, polo xeral de mártires ou santos, sobre a que o sacerdote celebra a misa e a eucaristía cando o altar non está consagrado.

2. Pedra consagrada na que se fan ou depositan ofrendas ás divindades, nalgunhas culturas en forma de sacrificio de seres vivos. Xeralmente é de dimensións reducidas e está inserida nunha construción maior; sen embargo, en ocasións chegan a ter entidade de edificación autónoma. No antigo Exipto podían ser cadradas, poligonais, cilíndricas ou troncocónicas. En Asia Menor adoitaban consistir nunha mesa cun ou catro pés. En Grecia eran de pedra ou arxila. A ara romana estaba formada por tres corpos: o superior ou cornixa, saínte e cun ou varios focus ou foculus, oco destinado a gardar as ofrendas; o central, un pouco máis retraído e de maior altura que albergaba o texto epigráfico; e o inferior que facía de basa. As aras estaban destinadas ao culto do emperador e dos deuses, salientando as dedicadas a Xúpiter baixo diferentes advocacións. As aras atopadas na Gallaecia seguen o modelo tradicional da ara clásica romana; o conxunto máis amplo de aras procede do castro de Donón...

1. Acción e efecto de arar.

2. Parte da corda utilizada para amarrar os cornos da vaca ao xugo.

1. Plantas da familia das ninfeáceas, herbáceas acuáticas perennes, cun forte rizoma que permanece enterrado nos fondos lamacentos do que saen as follas aboiantes ou parcialmente emerxidas e circulares de ata 30 cm. Presenta flores brancas, amarelas ou rosas, illadas e con numerosos estames.

2. Ara de flores amarelas de 4 a 6 cm de diámetro, de 5 ou 6 sépalos amarelos cóncavos, 20 pétalos menores e máis estreitos, e estames numerosos e apertados. Propia de cursos lentos ou augas estancadas de ata 3 m de fondura. Aparece na Galicia oriental en sistemas turbosos montañosos.

3. Ara de flores brancas de 10 a 20 cm de diámetro, de máis de 20 pétalos. Especie de cursos lentos e lagoas de menos de 2 m de fondura de toda Europa. Tamén empregada en xardíns para adornar os estanques.

1. nogueira.

2. Matogueira de plantas ou herbas que destaca do resto da vexetación pola súa espesura ou pola súa altura.

1. No culto católico, pedra consagrada no centro do altar que contén reliquias, polo xeral de mártires ou santos, sobre a que o sacerdote celebra a misa e a eucaristía cando o altar non está consagrado.

2. Pedra consagrada na que se fan ou depositan ofrendas ás divindades, nalgunhas culturas en forma de sacrificio de seres vivos. Xeralmente é de dimensións reducidas e está inserida nunha construción maior; sen embargo, en ocasións chegan a ter entidade de edificación autónoma. No antigo Exipto podían ser cadradas, poligonais, cilíndricas ou troncocónicas. En Asia Menor adoitaban consistir nunha mesa cun ou catro pés. En Grecia eran de pedra ou arxila. A ara romana estaba formada por tres corpos: o superior ou cornixa, saínte e cun ou varios focus ou foculus, oco destinado a gardar as ofrendas; o central, un pouco máis retraído e de maior altura que albergaba o texto epigráfico; e o inferior que facía de basa. As aras estaban destinadas ao culto do emperador e dos deuses, salientando as dedicadas a Xúpiter baixo diferentes advocacións. As aras atopadas na Gallaecia seguen o modelo tradicional da ara clásica romana; o conxunto máis amplo de aras procede do castro de Donón...

1. Acción e efecto de arar.

2. Parte da corda utilizada para amarrar os cornos da vaca ao xugo.